Ο Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης στο βιβλίο «Η οδός της εσωτερικής μετανοίας, ανέκδοτο πνευματικό ημερολόγιο»(Calea pocăinței lăuntrice, jurnal duhovnicesc needitat), αναφέρει τις βλαβερές επιπτώσεις του τσιγάρου στο σώμα και στην ψυχή. «Το κάπνισμα είναι μια ιδιοτροπία. Από αυτό προέρχονται οι πόνοι στα πόδια και η κατάθλιψη. Ότι ο διαβολος είναι ο πατέρας του τσιγάρου το κατάλαβα σήμερα ιδιαιτέρως:Κάτι επέδρασε επάνω μου αρνητικά από την κορυφή μέχρι τα νύχια. Αισθάνθηκα πως ο εχθρός φώλιασε στα πλευρά μου και στην καρδιά μου και μου εναντιωνόνταν επίμονα,εμποδίζοντάς με να πω την εκτενή και την ευχή,φοβίζοντάς με,παραλύοντάς με και λυπόντας με μέχρι αμαρτίας… Δια του καπνίσματος μπαίνει στον άνθρωπο το ακάθαρτο πνεύμα.Χτες βράδυ αφού κάπνισα ο διάβολος έκανε αισθητή την παρουσία του μέσα από έναν συνεχή λόξυγγα ο οποίος με ταλαιπώρησε από το Χερουβεικό μέχρι και λίγο πριν την Θεία Κοινωνία.Τα νεύρα μου ήταν τεντωμένα,η φωνή μου ”ξέφευγε”,έτρεμα και ήμουν εξαντλημένος.Γι αυτό το κάπνισμα είναι ανώφελο.Είναι μια χαζή ιδιοτροπία,μια βεβήλωση των χειλιών,ένας μεγάλος και ανώφελος ερεθισμός,μια ομίχλη με την οποία καλυπτόμαστε εθελουσίως. Την Τρίτη 20 Δεκεμβρίου 2022 γιορτάζει ο Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης Τη γεύση του τσιγάρου δεν μπορώ να την συγκρίνω με τίποτα άλλο παρά με ένα διαβολικό πράγμα.Και πώς ξέροντάς το αυτό καπνίζω;Πώς επιτρέπω στον εαυτό μου να κάνει κάτι τέτοιο;
Πρόκειται για σκέψεις και προβληματισμούς συγκλονιστικούς.Δεν του ήταν εύκολο να απαλλαγεί.Προσευχήθηκε κλαίγοντας πικρά,για να τον βοηθήσει ο Θεός να νικήσει αυτό το πάθος.Να μερικές μαρτυρίες από την σωτήρια μετάνοιά του:
«Ήρθα στην εκκλησία.πέφτοντας με καρδιά συντετριμμένη μπροστά στην Αγία Τράπεζα. Πώς μπορώ να υπηρετώ κάθε μέρα τον εχθρό και όχι τον Κύριό μου με ζήλο;Κύριε βοήθησέ με να λυτρώσω απ’όλα τα κακά,επειδή είμαι ένας κακός άνθρωπος,βρώμικος,γεμάτος αμαρτίες».
Η βαθιά του ταπείνωση και η επιμονή του στην προσευχή τον έσωσαν από αυτήν την εξάρτηση.
Στο παρόν άρθρο θα επιχειρήσουμε να δώσουμε τον συμβολισμό του μαύρου χρώματος του ράσου. Θα κάνουμε μια αναδρομή στους πρώτους χρόνους της Εκκλησίας και θα δούμε ορισμένες από τις θέσεις των Πατέρων. Το θέμα είναι μεγάλο και δεν είναι δυνατόν να καλυφθεί σε ένα άρθρο. Απλώς θα παρουσιασθούν ορισμένες πτυχές του εδώ. Ο Χριστιανισμός χωρίς να καταδικάσει την ύλη έριξε το βάρος στο πνεύμα. Τόνισε εξ’αρχής τη σημασία και την αξία της ψυχής σύμφωνα με τους λόγους του Κυρίου1. Υπάρχει ένα συγκεκριμένο όριο ικανοποίησης των υλικών αγαθών του οποίου η υπέρβαση οδηγεί στην εμφάνιση όλο και νέων επιθυμιών με αποτέλεσμα η όλη μέριμνα του ανθρώπου να είναι στα εξωτερικά και όχι στα εσωτερικά όπως πρέπει. Οι στοιχειώδεις ανάγκες είναι η τροφή και η ένδυση κατά τον λόγο του Αποστόλου Παύλου 2. Τον Θεό τον ενδιαφέρει η καρδιά του ανθρώπου και η πολυτέλεια του πνεύματος και όχι η πολυτελής αμφίεση 3 . Οι απόψεις γενικά των Αποστόλων και των μαθητών του Κυρίου πηγάζουν από τον ίδιο ο οποίος συστήνει να προσέχουν τους Γραμματείς που εμφανίζονται στην αγορά με «στολές 4». Απαγορεύει να συλλέγουν όταν κηρύττουν περιουσιακά στοιχεία μεταξύ δε αυτών χιτώνες και υποδήματα 5 . Προς τους Κορινθίους γράφει ότι πολλές φορές δια το κήρυγμα έπεσε σε κακουχίες στη γυμνότητα και στο ψύχος 6. Αυτό το οποίο πρέπει πρώτα να μεριμνά και να ζητάει ο Χριστιανός είναι η βασιλεία του Θεού και η δικαιοσύνη του. Όλα τα υπόλοιπα θα του δοθούν όπως ακριβώς και τα πετεινά του Ουρανού δεν μεριμνούν για την τροφή τους. Τονίζει ότι τα κρίνα του αγρού δεν μεριμνούν καθόλου αλλά έχουν ενδυθεί πιο ωραία από τον Σολομώντα όταν ήταν στη δόξα του 7. Αυτού του κηρύγματος ως τύπο και υπόδειγμα παρουσιάζει ο Κύριος τον Ιωάννη τον Πρόδρομο. Κατά την μίμηση του Κύριου και των Αποστόλων οι πρώτοι Χριστιανοί ακολουθούσαν τον σκληρό και επίπονο βίο. Αυτό φαίνεται στην Προς Διόγνητον Επιστολή που μας πληροφορεί ότι οι Χριστιανοί: «θαυμαστήν τινα καὶ παράδοξον ἐνδείκνυται τὴν κατάστασιν τῆς ἑαυτῶν ζωῆς … ἐπὶ γῆς διατρίβουσιν ἀλλ’ ἐν οὐρανῷ πολιτεύονται». Η διαφοροποίησή τους από τον κόσμο δεν είχε ως σκοπό τη διαφοροποίηση των αμφίων ή δεν φαινόταν μόνο από τα άμφια αλλά από την αποφυγή γενικά της πολυτέλειας. Παραστατική εικόνα μας δίνει ο Κλήμης Ρώμης στο έργο του «Παιδαγωγός». Σύμφωνα με τον Κλήμη η χρήση των ενδυμάτων ήταν για την προστασία από το ψύχος και τον καύσωνα αλλά και η κάλυψη «ἡ σκέπη τῶν αἰδοίων» των γεννετησίων μερών. Τα χοντρά υφάσματα κάνουν καλύτερα τη δουλειά αυτή επειδή τα λεπτά όταν φοριούνται από τις γυναίκες έχουν ως αποτέλεσμα να φαίνεται το σχήμα του σώματός τους και έτσι πειράζουν τους άνδρες. Ως υπόδειγμα λιτής και ευτελούς αμφίεσης παρουσιάζει ο Κλήμης τους πρωτοπλάστους οι οποίοι κάλυψαν το σώμα τους με φύλλα αλλά και ο Ιωάννης ο Πρόδρομος κάλυπτε το σώμα του με τρίχες καμήλου. Ως προς το χρώμα ο Κλήμης προβαίνει σε ενδιαφέρουσες συστάσεις. Τα ποικιλόχρωμα ενδύματα δεν αρμόζουν στο χριστιανικό ήθος. Δεν συμφωνούν με την εσωτερική κατάσταση των Χριστιανών και συγκεκριμένα με την λευκή καρδιά που πρέπει να έχει ο Χριστιανός. Οι λευκοί και ανόθευτοι Χριστιανοί κατ’αυτόν πρέπει να φορούν λευκές και απλές ενδυμασίες. Το λευκό χρώμα επίσης εκφράζει την αλήθεια που είναι μονότροπη μονοπρόσωπη απλή και όχι ποικίλη. Και ο ίδιος ο Κύριος άλλωστε κατά τον προφήτη Δανιήλ είχε ένδυμα λευκό ως χιόνα8 αλλά και στις ψυχές των μαρτύρων δίνονται λευκές στολές 9 . Δεν διστάζει ο Κλημης να πει ότι ο Κείος σοφιστής Πρόδικος περιγράφοντας την εικόνα της αρετής και της κακίας παρουσιάζει την αρετή: «αφελώς ισταμένην και λευχείμωνα και καθάριον, αιδοί μόνη κεκοσμημένην» την δε κακία «περιττή μεν εσθήτι ημφιεσμένην , αλλοτρίω δε χρώματι γεγανωμένην». Συνοψίζοντας ο Κλήμης τις συστάσεις του λέει ότι ο Παιδαγωγός Χριστός επιτρέπει: «εσθήτι χρήσθαι τη λιτή, χρόα δε τη λευκή, ως προειρήκαμεν, ίνα μη τέχνη ποικιλλομένη φύσει δε γεννωμένη οικειούμενοι παν όσον απατηλόν και της αληθείας καταψευδόμενον παρωσάμενοι το μονότροπον και μονοπρόσωπον της αληθείας ασπασώμεθα 10». Ομοίως και ο Μ.Βασίλειος στο έργο του: «Όροι κατά πλάτος» διαπραγματεύεται το θέμα και τονίζει «Τὶ τὸ πρέπον ἔνδυμα τῷ Χριστιανῷ». Η λιτότητα πρέπει να τηρείται και στην αμφίεση όχι μόνο επειδή είναι δείγμα ταπεινοφροσύνης αλλά και το σημαντικότερο είναι ότι μας περικόπτει από τις περιττές φροντίδες. Χρήσιμο είναι οι Χριστιανοί να διαφοροποιούνται στην ένδυση και όχι μόνο από τους άλλους διότι μέσα από τη διαφοροποίηση τους αυτή θα προβάλλεται και θα διασφαλίζεται η χριστιανική κοσμιότητα 11. Μέχρι εδώ χωρίς να θέλουμε να πούμε περισσότερα φαίνεται ότι η αμφίεση των πρώτων χριστιανών ήταν η ίδια με τους άλλους αλλά διέφερε μόνον ως προς την αποφυγή της πολυτέλειας. Από τον Κλήμεντα συνίσταται η ενοποίηση των ενδυμάτων των Χριστιανών κατά το χρώμα μόνο ενώ από τον Μ. Βασίλειο προβάλλεται η ενοποίηση γενικώς της εξωτερικής εμφανίσεως των Χριστιανών ώστε να διαφέρουν από τους άλλους. Η πρωτοχριστιανική ακρίβεια και η απλότητα αρχίζει σιγά σιγά να παραμελείται. Από τον 4ο αιώνα η εικόνα αυτή αλλάζει. Η αναγνώριση του Χριστιανισμού και η κατάπαυση των διωγμών σε συνδυασμό με την αθρόα είσοδο των εθνικών επιφέρει την χαλάρωση των ηθών. Ως αποτέλεσμα έχουμε οι συστάσεις του Μ.Βασιλείου και του Κλήμεντος ως προς το όμοιο χρώμα να μην τηρούνται από τους λαϊκούς αλλά να τηρούνται μόνον από τους μοναχούς. Ο Μοναχισμός αποτελεί πιστή τήρηση του κηρύγματος του Χριστού και των Αποστόλων. Ό,τι δεν κατορθώνουν να επιτύχουν οι πιστοί εξαιτίας των πολλών περισπασμών του βίου το κατορθώνουν οι μοναχοί που είναι η εμπροσθοφυλακή της στρατευόμενης του Χριστού Εκκλησίας.
Σκληρός ο βίος τους σκληρή και τραχεία πρέπει να είναι η ενδυμασία τους.
Η καθιέρωση ιδιαίτερης αμφίεσης για τους Μοναχούς έγινε προ του Ιωάννου του Χρυσοστόμου και επεκράτησε παντού.
Η αποβολή των ενδυμάτων που φορούσε κάποιος όσο ήταν κοσμικός και η ένδυση του με την καθιερωμένη ενδυμασία των Μοναχών προσλαμβάνει μυστηριακό χαρακτήρα εντός του όλου πλαισίου της Μοναχικής τελειώσεως.
Έχουμε ένα νέο βάπτισμα ένα νέο τρόπο ζωής πράγματα τα οποία πρέπει να δηλωθούν και δια του εξωτερικού σχήματος.
Ο Παλλάδιος μνημονεύει τον θεμελιωτή του κοινοβιακού συστήματος Παχώμιο όπου κατ’αυτόν κάθε μοναχός έπρεπε να έχει «μηλωτὴν αἰγείαν εἰργασμένην λευκὴν» και να είναι ενδεδυμένος νύκτα και ήμερα με αυτή και μόνον κατά τη θεία μετάληψη επιβάλλεται να την βγάλει.
Ομοίως και περί των μοναχών του Αββά Απολλώ μαθαίνουμε ότι λευκοφορούσαν:
«και ήν ιδείν αυτούς αγγελικήν τινα στρατείαν το μέλαν χρώμα των κεκοσμημένων κόσμω παντί λευκοφορούντων12».
Και στον Αιγυπτιακό Μοναχισμό έχουμε λευκά ενδύματα αλλά άρχισε νωρίς να παρατηρείται μια στροφή προς το μέλαν.
Ο Συνέσιος ο Πτολεμαίος στην 146η επιστολή του προς τον Ιωάννη γράφει ότι πληροφορήθηκε την δια «φαιού του μοναχικού τριβωνίου» ένδυσή του. Σημειώνει όμως ότι σημασία έχει η προαίρεση και όχι το χρώμα 13.
Εκτός του Αιγυπτιακού Μοναχισμού το μέλαν χρώμα με την απόχρωση του φαιού καθιερώθηκε από τον 4ο αιώνα μέχρι και τις ημέρες μας.
Η επικράτηση του μελανός χρώματος στην αμφίεση των Μοναχών κατά την εποχή του Ιωάννου του Χρυσοστόμου φαίνεται και στην θύραθεν γραμματεία αλλά και στον Ιστορικό Ζώσιμο έχουμε αναφορά περί μέλανος χρώματος:
«όσοι φαιαίς έτυχον εσθήσεσι ημφιασμένοι , οίς συναπολέσθαι συνέβη πολλούς ή δια πένθους ή δια τινα ετέραν περιπέτειαν εν ιματίοις ευρεθέντας τοιούτοις».
Ένα βασικό ερώτημα που εγείρεται είναι το γιατί επελέγη το μέλαν χρώμα έναντι του λευκού μολονότι ο Κλήμης συνιστά το λευκό;
Ένας λόγος είναι ότι ο βίος του μοναχού είναι γεμάτος δάκρυα πένθος και αγώνες κατά της αμαρτίας.
Ο Μοναχός είναι νεκρός κατά κόσμον διότι το πολίτευμα του είναι στον Ουρανό.
Αυτή την αφάνεια και την νέκρωση την εκφράζει κατά τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή το μαύρο χρώμα 14.
Πολλοί λόγοι ευρίσκονται στα συγγράμματα των Πατέρων περί του μαύρου χρώματος εδώ όμως θα σταθούμε στον Ευστάθιο Θεσσαλονίκης για να δούμε μερικούς.
Η μαύρη αμφίεση συντελεί στο να μην εντυπωσιάζει ο μοναχός με την εμφάνισή του αλλά με την αρετή του. Όπως ακριβώς το φως θα λάμψει μέσα στη νύκτα έτσι και η αρετή του μοναχού θα λάμψει και θα επισκιάσει το μαύρο ένδυμά του 15.
Όπως ακριβώς ο Θεός περιβάλλεται υπό νεφέλης και γνόφου έτσι και ο Μοναχός περιβάλλεται από το μαύρο χρώμα και όπως το φως του Θεού λάμπει στον κόσμο και διαλύει το σκότος έτσι ακριβώς και η αρετή του Μοναχού θα λάμψει και θα υπερκεράσει το μαύρο ένδυμά του16.
Να μην μεταβληθεί σε σκότος αλλά να περιβάλλεται υπό ζοφώδους ενδύματος το οποίο ενώ φαίνεται στην αρχή να αποκρύπτει το φως της αρετής του δεν κατορθώνει τελικά να το επικαλύψει.
Το μαύρο χρώμα συμβολίζει ότι ο Μοναχός ο οποίος ζει εν αρετή πρέπει να κρύβεται και να μην εμφανίζει επιδεικτικώς την αρετή του στον κόσμο.
Η μαύρη αμφίεση είναι σπήλαιο όπου εκεί κρύβεται ο Μοναχός που εγκατέλειψε τον κόσμο.
Χαρακτηριστική είναι η στιγμή στο βίο του Αγίου Νικολάου όπου χαστούκισε τον αιρετικό Άρειο εις την Α΄ Σύνοδο της Νίκαιας το 325 μ.Χ. Γιατί ο Άγιος Νικόλαος χαστούκισε τον αιρετικό Άρειο Υπάρχει μια τάση από νεοπαγανιστές να σπιλωθεί ο Άγιος Νικόλαος επειδή χαστούκισε τον αιρετικό Άρειο εις την Α΄ Σύνοδο της Νίκαιας το 325 μ.Χ. αντιβαίνοντας το Κατά Ματθαίον, Κεφ Ε΄ «38 Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη, Ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος. 39 ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλ’ ὅστις σε ῥαπίζει εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην·». Επίσης θεωρούν υποκριτικό το ότι ο Θεός ενώ εις το Ευαγγέλιο δίδει την εντολή να μην κάνεις ποτέ κακό εις επιστροφή στους κάνοντας κακό εις εσέ, επισκέπτεται τον Άγιο Νικόλαο στην φυλακή του και τον συγχωρούν. ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ Την εποχή του Μ. Κωνσταντίνου εμφανίζεται και ο αιρετικός Άρειος. Ό Άρειος πρέσβευε και διαλαλούσε περίτρανα ότι ό Χριστός δεν είναι Θεός αλλά κτίσμα και ποίημα του Θεού. Αν και καθαιρείται, εξακολουθεί να υποστηρίζει σθεναρά την άποψη του με συνέπεια να παρασύρονται αρκετοί από τα κηρύγματα του και να επικρατεί στις τάξεις της Εκκλησίας μεγάλη σύγχυση. Βλέποντας ο Μ. Κωνσταντίνος το πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί συγκαλεί σε σύσκεψη όλους τους Αρχιερείς και τους πρώτους των Μοναχών στη Νίκαια, για να αποδειχθεί ποιος τελικά έχει δίκαιο. Επιφανείς αρχιερείς και Μοναχοί, ανάμεσα στους οποίους και ο Άγιος Νικόλαος συγκεντρώνονται στη Νίκαια το 325 μ.Χ. στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο και τίθενται αντιμέτωποι του Αρείου. Η συζήτηση είχε ξεκινήσει και η αγωνία ήταν μεγάλη. Βλέποντας σε κάποιο χρονικό σημείο ο Άγιος Νικόλαος ότι ο Άρειος προσπαθεί να αποστομώσει τους Αρχιερείς, κινούμενος από Ιερή αγανάκτηση σηκώθηκε και κατάφερε δυνατό ράπισμα στον Άρειο. Ο Άρειος με περισσή ψυχραιμία διαμαρτυρήθηκε στο βασιλιά, αναφέροντας ότι η εν λόγω συμπεριφορά, αν μη τι άλλο, ήταν προσβλητική και για τον ίδιο. Ο Μ. Κωνσταντίνος απευθυνόμενος στους αρχιερείς θύμισε ότι ο νόμος προβλέπει να κόβεται το χέρι εκείνου που τόλμησε μπροστά στο βασιλιά να χτυπήσει τον οποιοδήποτε. Ωστόσο έδωσε την πρωτοβουλία ν’ αποφασίσουν οι ίδιοι οι Αρχιερείς για την τύχη του παραβάτη.
Στην πρόκληση αυτή οι αρχιερείς παραδέχθηκαν το λάθος της συμπεριφοράς αλλά παρακάλεσαν το βασιλιά, για να μην διαταραχθεί η σπουδαία Σύνοδος που διεξαγόταν την ώρα εκείνη, να φυλακίσει τον Άγιο αφήνοντας την τιμωρία του για το πέρας των εργασιών της Συνόδου. Πράγματι ο Άγιος φυλακίζεται, αλλά και πάλι θαυμαστό γεγονός λαμβάνει χώρα στη φυλακή. Το βράδυ παρουσιάζεται σε όραμα οΧριστός και ή Θεοτόκος ρωτώντας τον Άγιο το λόγο για τον όποιο αυτός βρισκόταν στη φυλακή. Όταν οΆγιος αποκρίθηκε ότι φυλακίστηκε για τη δική τους αγάπη ο Χριστός του έδωσε το Άγιο Ευαγγέλιο ενώ η Θεοτόκος το αρχιερατικό ωμοφόριο.
Την επόμενη μέρα γνωστοί του Αγίου, που τον επισκέφθηκαν, για να του προσφέρουν λίγο άρτο, βρίσκουν τον Άγιο απαλλαγμένο από τα δεσμά να φορά το ωμοφόριο και να διαβάζει από το Ευαγγέλιο. Όταν ο βασιλιάς πληροφορήθηκε τα γεγονότα που διαδραματίσθηκαν στη φυλακή ελευθέρωσε τον Άγιο και μαζί με τους άλλους αρχιερείς ζήτησε συγνώμη από τον Άγιο για τη συμπεριφορά που επέδειξαν απέναντι του. Μετά το πέρας της Συνόδου ο Άγιος επέστρεψε στην επαρχία του.
«Κιβωτός του Κόσμου»: Με εισαγγελική εντολή απαγορεύεται στον πατέρα Αντώνιο να πλησιάζει τις δομές της ΜΚΟ – Εξετάζεται νέα καταγγελία για ασέλγεια 15χρονου από υψηλόβαθμο στέλεχος της δομής στο Βόλο. Την απομάκρυνση του πατέρα Αντώνιου και τριών ακόμα προσώπων από την «Κιβωτό του Κόσμου» προβλέπει διάταξη που εξέδωσαν οι δύο εισαγγελείς ανηλίκων οι οποίοι χειρίζονται τη συγκεκριμένη υπόθεση.
Η διάταξη βασίζεται σε διατάξεις του Αστικού Κώδικα και σκοπό έχει την προστασία των παιδιών που φιλοξενούνται στη Κιβωτό.
Ειδικότερα, η εισαγγελική διάταξη ισχύει για 90 ημέρες και στη συνέχεια θα πρέπει να επικυρωθεί με δικαστική απόφαση. Σκοπός είναι να μείνουν μακριά από τα ανήλικα που φιλοξενούνται στη δομή, ο πατέρας Αντώνιος και τα άλλα τρία πρόσωπα που βρίσκονται στο «μικροσκόπιο» της Δικαιοσύνης.
Νέα καταγγελία για ασέλγεια από υψηλόβαθμο στέλεχος της οργάνωσης, εξετάζει η αστυνομία Στα χέρια της αστυνομίας βρίσκεται μια ακόμη καταγγελία για σεξουαλική κακοποίηση σε βάρος ανηλίκου από υψηλόβαθμο στέλεχος στην «Κιβωτό του Κόσμου» με τις εξελίξεις στην πολυεπίπεδη υπόθεση να είναι καταιγιστικές.
Σύμφωνα με πληροφορίες η καταγγελία έγινε από έναν δεκαπεντάχρονο που διαμένει στη δομή του Βόλου, ο οποίος την περασμένη Δευτέρα -υπό άκρα μυστικότητα- κατέθεσε στην υποδιεύθυνση Προστασίας Ανηλίκων ότι έπεσε θύμα ασέλγειας από υψηλόβαθμό στέλεχος της οργάνωσης.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, οι Αρχές σκοπεύουν να προσεγγίσουν ξανά τον 15χρονο, τον οποίο περιγράφουν ως αρκετά τρομαγμένο.
Η καταγγελία για σεξουαλική κακοποίηση είναι η δεύτερη που γίνεται στις Αρχές από την ώρα που άρχισε να αποκαλύπτεται το μαρτύριο των παιδιών στην ΜΚΟ και η τρίτη συνολικά που εξετάζεται από την αστυνομία, παράλληλα με τις έρευνες για τα οικονομικά της οργάνωσης που διαχειριζόταν η πρεσβυτέρα.
Απομακρύνθηκαν στενοί συνεργάτες της πρώην διοίκησης
Παράλληλα συνεχίζεται η αξιολόγηση των στελεχών της οργάνωσης μετά την αλλαγή της διοίκησης. Την Τετάρτη απομακρύνθηκαν πέντε εργαζόμενοι μεταξύ των οποίων και άτομα που είχαν καταγγελθεί από ορισμένους ανήλικους για βίαιη συμπεριφορά. Το νέο διοικητικό συμβούλιο, υπό την Αλεξάνδρα Μαρτίνου απέλυσε τον πρώην, γενικό διευθυντής της Κιβωτού.
Μεταξύ των ατόμων που απομακρύνθηκαν είναι και ο «Πασχάλης», ο 35χρονος θεολόγος που ήταν το δεξί χέρι του πατέρα Αντωνίου ενώ αρκετά παιδιά τον έχουν κατονομάσει ως τον άνθρωπο που είτε έδινε εντολές για ξυλοδαρμούς. Από την εργασία της στη Κιβωτό του Κόσμου απομακρύνθηκε και η σύζυγος του Πασχάλη η οποία εργαζόταν ως κοινωνική λειτουργός στη Δομή της Πωγωνιανής ενώ ήταν παράλληλα μέλος του προηγούμενου Διοικητικού Συμβουλίου.
Συμπληρωματική κατάθεση από τον 19χρονο – Τι είπε στους εισαγγελείς
Συμπληρωματική κατάθεση ενώπιον των εισαγγελέων ανηλίκων που χειρίζονται την υπόθεση της «Κιβωτού του Κόσμου» έδωσε σήμερα ο 19χρονος, που πρώτος κατήγγειλε ηγετικό στέλεχος της οργάνωσης για σεξουαλική κακοποίηση. Σύμφωνα με πληροφορίες επανέλαβε τις καταγγελίες του περί σεξουαλικής κακοποίησής του.
Στους εισαγγελείς κατέθεσε επίσης και πρώην τρόφιμος σε δομή της οργάνωσης που βρισκόταν στην Ολλανδία ο οποίος φέρεται να μίλησε για περιστατικά που οδηγούν σε σωματική βία και κακοποίηση κυρίως από δύο εργαζόμενους στη δομή, οι οποίοι βρίσκονται ήδη στο κάδρο των ερευνών της δικαιοσύνης.
Την Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου 2022, σε ηλικία 89 ετών, εκοιμήθη εν Κυρίω ο Ιερεύς Ιωάννης Βαρβαρρήγος. Ο μακαριστός π. Ιωάννης γεννήθηκε στο Μεγαλοχώρι Σαντορίνης τον Νοέμβριο του 1933. Το 1962 νυμφεύθηκε την πρεσβυτέρα του Αργυρούλα, με την οποία απέκτησε 4 παιδιά. Το Ιούλιο του 1962 χειροτονήθηκε Διάκονος από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Θήρας, Αμοργού και Νήσων κυρό Γαβριήλ Καλοκαιρινό και τον Οκτώβριο του ίδιου έτους χειροτονήθηκε Πρεσβύτερος. Το 2009 για λόγους υγείας υπέβαλε την παραίτησή του και συνταξιοδοτήθηκε. Η εξόδιος ακολουθία του μεταστάντος θα ψαλεί την Παρασκευή 2 Δεκεμβρίου και ώρα 11:00 στον Ιερό Ενοριακό Ναό Παναγίας του Ακαθίστου Ύμνου Οίας, όπου επί 47 συναπτά έτη διηκόνησε.
Την Τρίτη 15 Νοεμβρίου 2022 ξεκινάει η Σαρακοστή για τα Χριστούγεννα. Πως νηστεύουμε από αύριο και μέχρι τα Χριστούγεννα. Η τήρηση της νηστείας είναι ωφέλιμη και πρέπει να τηρείται με ακρίβεια και συνέπεια. Αν όμως η νηστεία δεν συμβαδίζει με την λιτότητα, τότε δεν θα μπορέσει κάποιος να φτάσει στην κάθαρση των παθών. Γιατί οι μακροχρόνιες νηστείες που ακολουθούνται από πλούσια γεύματα, το μόνο που κατορθώνουν είναι να ταλαιπωρούν τον άνθρωπο, χωρίς να τον βοηθούν στον αγώνα του για την καθαρότητα.
Η καθαρότητα του νου συνδέεται άμεσα με την εγκράτεια. Δεν μπορεί να παραμένει αγνός και καθαρός, εκείνος που δεν έχει καθιερώσει για τον εαυτόν του ένα σταθερό μέτρο εγκρατείας.
Οι νηστείες όσο αυστηρές και αν είναι, όταν ακολουθούνται από υπερβολική κατανάλωση τροφών, δεν χρησιμεύουν σε τίποτε, αλλά οδηγούν σύντομα τον άνθρωπο στην λαιμαργία. Είναι προτιμότερο να υπάρχει καθημερινά ένα γεύμα λιτό και μετρημένο, παρά να τηρείται αυστηρή και παρατεταμένη νηστεία.
Η υπερβολική νηστεία μπορεί να επιφέρει, όχι μόνο κάμψη στην διαύγεια του νου, αλλά επιπλέον με την καταπόνηση που αυτή επιφέρει στο σώμα, μπορεί να εξασθενήσει τη δύναμη και την δυνατότητα συγκέντρωσής του, κατά την ώρα της προσευχής. (Άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος)
Σαρακοστή και νηστεία Χριστούγεννων 2022 πότε ξεκινάει;
Νηστεία των Χριστουγέννων
Νηστεία των Χριστουγέννων 2022. Από: Τρίτη, 15 Νοεμβρίου 2022 Έως: Σάββατο, 24 Δεκεμβρίου 2022
Κατά την νηστεία αυτή τρώμε ψάρι (όλες τις ημέρες πλην Τετάρτης και Παρασκευής) από την αρχή της μέχρι και την 17η Δεκεμβρίου (αν δεν είναι Τετάρτη ή Παρασκευή).
Ψάρι καταλύουμε επίσης και κατά την εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου, οποιαδήποτε ημέρα κι αν πέσει.
Από την 18η μέχρι και την 24η Δεκεμβρίου, παραμονή της εορτής, επιτρέπεται μόνο η κατάλυση οίνου και ελαίου εκτός, βέβαια, των ημερών Τετάρτης και Παρασκευής που θα παρεμβληθούν και κατά τις οποίες τηρούμε άλαδη νηστεία.
Επίσης, με ξηροφαγία θα πρέπει να νηστεύουμε την πρώτη ημέρα της νηστείας, 15η Νοεμβρίου, καθώς και την παραμονή της εορτής, εκτός βέβαια κι αν πέσουν Σάββατο ή Κυριακή.
Καλό θα είναι να θυμόμαστε για όσο διαρκούν Σαρακοστή και νηστεία των Χριστούγεννων 2022 και όχι μόνο, τα λόγια του Μεγάλου Βασιλείου ο οποίος λέει:
“Μη λοιπόν περιορίζεις το καλό της νηστείας στην αποχή μόνον από τα φαγητά. Διότι η αληθινή νηστεία είναι αποξένωση από τα κακά.”
Ευχόμαστε σε όλους σας καλό στάδιο και ευλογημένα Χριστούγεννα 2022!
Φωτογραφία από το βιβλίο με τίτλο «Άγιος Βασίλειος Πειραιώς» του Πρωτοπρεσβύτερου Ιγνάτιου Παπασπηλιόπουλου (Πειραιάς, 2000)
του Στέφανου Μίλεση
Ο Λογοτέχνης και ιστοριογράφος Θεόδωρος Βελλιανίτης που κατοικούσε στον Πειραιά και έγραφε τακτικά για το παρελθόν της πόλης, μας παραδίδει μια από τις παλαιότερες αναφορές για την εκκλησία του Αγίου Βασιλείου. Γεννημένος ο ίδιος το 1863, θυμάται τα παιδικά του χρόνια στην Φρεαττύδα όταν ήταν περίπου δέκα ετών (δηλαδή το 1873).
Θυμάται ότι «Κύριος τις εκ Ρωσσίας επανελθών οικοδόμησε οικίας εις την ερημιάν ταύτην μετά ολίγον κλητήρ τις βαρυνθείς να επαγγέλεται την δημοσίαν ευταξίαν και φιλοδοξήσας να φορέσει τον σκούφον του νεωκόρου, ωκοδόμησεν μικρόν ναΐσκο, τον Άγιον Βασίλειον».
Κάποιος άνδρας δηλαδή έφτασε στην έρημη ακόμα περιοχή της Φρεαττύδας από την Ρωσία, όπου οικοδόμησε διάφορες κατοικίες. Ίσως να πρόκειται για τον Παπασταματιάδη εκ Ταϊγανίου που ήταν από τους πρώτους οικιστές της Φρεαττύδας και είχε έρθει από την Ρωσία με σκοπό να κατοικήσει στον Πειραιά. Περί αυτού υπάρχει σχετική αναφορά και από τον ακαδημαϊκό και Φρεαττυδιώτη λογοτέχνη Παύλο Νιρβάνα. Αμέσως μετά ένας Δημοτικός Κλητήρας με αστυνομικά καθήκοντα (αστυνομικός κλητήρας) ο Βασίλειος Γεωργακάκος επειδή δεν άντεχε άλλο να μεριμνά για την δημόσια ευταξία και επειδή επιθυμούσε και ο ίδιος να φορέσει τον «σκούφο του νεωκόρου» έφτιαξε έναν μικρό ναό, δίνοντάς του το όνομά του. Τον ονόμασε Άγιο Βασίλειο.
Καθώς όμως με διάταγμα του Όθωνα από το 1833 η διοίκηση των ενοριών είχε ανατεθεί στους Δήμους, ο Γεωργακάκος υπέβαλε αναφορά προς τον Δήμο Πειραιώς ζητώντας να λάβει άδεια οικοδόμησης εκκλησίας στη συνοικία της Φρεαττύδας. Ο Δήμος το 1873 (επί Δημητρίου Μουτσόπουλου) παραχώρησε την άδεια να αναγείρει ναό, ως παρεκκλήσι όμως της πλησιέστερης ενορίας που ήταν του Αγίου Νικολάου. Διότι ο πλησιέστερος συνοικισμός προς την Φρεαττύδα που διέθετε ενορία ήταν αυτός της Υδραίικης συνοικίας. Έτσι ο Γεωργακάκος έστω και με αυτό τον όρο είχε καταφέρει να λάβει άδεια οικοδόμησης εκ μέρους του Δήμου Πειραιώς, αφού πρώτα όμως είχε φροντίσει να εξασφαλίσει την έκταση της γης όπου θα οικοδομούσε. Φωτογραφία από το βιβλίο με τίτλο «Άγιος Βασίλειος Πειραιώς» του Πρωτοπρεσβύτερου Ιγνάτιου Παπασπηλιόπουλου (Πειραιάς, 2000)
Και η εξασφάλιση είχε γίνει ως εξής. Σε ένα μεταγενέστερο άρθρο του (το 1926) ο Θεόδωρος Βελλιανίτης συμπληρώνοντας τη θύμησή του καταγράφει ότι όλες οι εκτάσεις πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε ο ναΐσκος του Αγίου Βασιλείου, αλλά και οι πρώτες επαύλεις, ανήκαν στον επιχειρηματία Παναγή Καμπά που ήταν ο πατέρας του ιδρυτού της ομώνυμης ποτοποιίας. Σε αυτόν απευθύνθηκε ο Μπάρμπα Βασίλης (ο Βασίλειος Γεωργακάκος) για να λάβει άδεια να αναγείρει την εκκλησία του, αλλά και από αυτόν αγόρασαν γη για να οικοδομήσουν τα σπίτια τους ο Γεώργιος Μαντζαβίνος, ο πρώην πρωθυπουργός Σκουλούδης και άλλοι παραθεριστές από την Αθήνα που επιθυμούσαν να διατηρούν εξοχικές κατοικίες στον μικρό και γραφικό όρμο της Φρεαττύδας για να τις επισκέπτονται τα καλοκαίρια. Παρότι ο Παναγής Καμπάς πώλησε γη σε όσους επιθυμούσαν να οικοδομήσουν κατοικίες, στον Γεωργακάκο παραχώρησε την έκταση δωρεάν καθώς επρόκειτο για ανέγερση ναού. Με έναν όρο όμως! Να αποπερατώσει την εκκλησία μέσα σε έξι μήνες από την υπογραφή του συμφωνητικού του παραχωρητηρίου, το οποίο υπογράφηκε την 1η Μαΐου του 1873. Τελικώς όμως εκ του αποτελέσματος βλέπουμε ότι η προθεσμία του εξαμήνου δεν τηρήθηκε αυστηρώς, καθώς ο Πρωτοπρεσβύτερος Ιγνάντιος Παπασπηλιόπουλος στο βιβλίο του «Άγιος Βασίλειος Πειραιώς» (Πειραιάς, 2000) περιλαμβάνει μαρτυρία των ιεροκηρύκων Ηλία Βλαχοπούλου και Ιερόθεου Μητροπούλου σύμφωνα με την οποία η θεμελίωση του Ιερού Ναού ξεκίνησε στις 10 Ιανουαρίου 1874, ενώ τα επίσημα εγκαίνιά του έγιναν στις 31 Αυγούστου του 1875. Στο ναό του Αγίου Βασιλείου στην Φρεαττύδα η σύζυγος του Δημάρχου Σοφία Τρ. Μουτσοπούλου δωρίζει ένα καντήλι ασημένιο.
Ο πρώτος εκείνος ναός ήταν τρισυπόστατος προς τιμή του Αγίου Βασιλείου, της Μεγαλομάρτυρας Αικατερίνης και του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Ο Γεωργακάκος δίπλα στην εκκλησία οικοδόμησε και ένα μικρό σπιτάκι όπου ζούσε ο ίδιος με τη γυναίκα του Αικατερίνη. Επρόκειτο για έναν άνθρωπο που δεν τον τρόμαζαν οι δυσκολίες, οι κακουχίες, ούτε ακόμα η ερημιά του άδενδρου εκείνου ερημικού λόφου των πρώτων χρόνων. Με καταγωγή από τη Σπάρτη είχε σταδιοδρομήσει αρχικά ως υπαξιωματικός Πεζικού, ενώ στη συνέχεια είχε αναλάβει στον Δήμο Πειραιά καθήκοντα αστυνομικού κλητήρα που όμως διαπίστωσε ότι δεν του ταίριαζαν.
Καθώς με τη σύζυγό του δεν είχαν παιδιά αποφάσισαν να προχωρήσουν με τα λίγα χρήματα που είχαν στην οικοδόμηση του ναού. Και ο Βελλιανίτης συνεχίζει λέγοντας ότι πολύ γρήγορα γύρω από τον μικρό ιδιωτικό ναό του Βασίλειου Γεωργακάκου άρχισαν να εμφανίζονται μικρά σπιτάκια και σύντομα γεννήθηκε ένας ωραίος συνοικισμός με λαμπρές επαύλεις («Περί του ναίσκου δεν τούτου, ως κοτόπουλαν περί την κλώσαν, ήρξαντο οικοδομούμενα μικρά σπιτόπουλα. Μετ΄ ολίγον τα μικρά διεδέχθησαν μεγάλα και σήμερον βλέπεις ένα ωραιότατον συνοικισμόν με λαμπράς επαύλεις»). Ο Άγιος Βασίλειος όταν τα σπίτια και η δόμηση ήταν ακόμα χαμηλή δέσποζε στην γύρω περιοχήΟ Άγιος Βασίλειος σήμερα
Και τα χρόνια πέρασαν και η πρώτη εκείνη τρισυπόστατη εκκλησία του Αγίου Βασιλείου άρχισε να γίνεται κέντρο της ζωής της Φρεαττύδας, που σιγά-σιγά αποκτούσε κίνηση και δρόμους και ρυμοτομία. Στο μεταξύ ο πρώην αστυνομικός κλητήρας ο Βασίλειος Γεωργακάκος πεθαίνει το 1895 και τότε αρχίζουν τα προβλήματα και οι διενέξεις της χήρας Αικατερίνης με τον Δήμο για λόγους που δεν γνωρίζουμε ακριβώς, το πιο πιθανό για ιδιοκτησιακά δικαιώματα.
Ο Δήμος το 1899 αποφασίζει να θεμελιώσει στην θέση του μικρού ναού, ένας περίλαμπρο ναό που θα δεσπόζει στην κορυφή του λόφου, εκεί που τελειώνει η οδός Σαχτούρη. Η περιοχή δεν είναι πια ερημική, ούτε ο ναός «εξοχικός» όπως ήταν χαρακτηρισμένος. Το έργο ανέγερσης αναλαμβάνει ο Δήμος. Οικονομικά σκάνδαλα όμως και τεράστια ποσά που δαπανήθηκαν το φρενάρουν. Το 1903 ο νέος Ναός στέκει ημιτελής μαζί με τους Λουτήρες που υπάρχουν έξωθεν αυτού. Οι πιστοί απαιτούν την ολοκλήρωση της κατασκευής. Τα σκάνδαλα των δαπανηθέντων ποσών όμως είναι τεράστια για την εποχή. Ο «Φάκελος Εργολαβίας του Νέου Ναού Αγίου Βασιλείου» του Δήμου που περιέχει τα αρχιτεκτονικά σχέδια του Ιωάννη Λαζαρίμου και τις άδειες του ναού καθώς και τα ποσά που δαπανήθηκαν για την ανέγερσή του (μέχρι του σημείου που είχε φτάσει) εξαφανίζεται! Καλείται για εξηγήσεις ο Μηχανικός του Δήμου που ήταν επιφορτισμένος με την ανέγερση ο Εμμανουήλ Παπακωνσταντίνου να δώσει εξηγήσεις. Μαζί καλείται και ο επίτροπος του Ναού Γεώργιος Ντεντιδάκης να δώσει την δική του ομολογία. Μετ΄ ολίγον τα μικρά διεδέχθησαν μεγάλα και σήμερον βλέπεις ένα ωραιότατον συνοικισμόν με λαμπράς επαύλεις» (1926 – Θεόδωρος Βελλιανίτης)
Ο Παπακωνσταντίνου ισχυρίζεται ότι ο φάκελος δόθηκε εις χείρας δημοτικού υπαλλήλου μαζί με τους φακέλους κατασκευής των Δημοτικών Λουτρών, του Μεγάρου του Ζαννείου Νοσοκομείου και της εκκλησίας εντός αυτού (εννοεί των Αγίων Αναργύρων) και του ναού της Αγίας Σοφίας Πειραιώς, που ο Δήμος κατασκευάζει την ίδια περίοδο. Όμως ενώ όλοι οι φάκελοι είναι στην θέση τους, ο φάκελος του Αγίου Βασιλείου απουσιάζει. Ο μηχανικός Παπακωνσταντίνου ισχυρίζεται ότι οι επίτροποι του Ναού του χρωστάνε και 500 δραχμές για την εκπόνηση των σχεδίων του Ναού αφού ποτέ δεν πληρώθηκε για την εργασία του. Οι επίτροποι με την σειρά τους παρουσιάζουν τον προϋπολογισμό του Δήμου Πειραιώς στον οποίο φαίνεται ότι υπάρχει ποσό 1.195 δραχμών «δια αμοιβαί Μηχανικού δια την σύνταξιν των σχεδίων». Επιπροσθέτως αναφέρουν ότι ο Μηχανικός του Δήμου ζει από τον μισθό του και δεν λαμβάνει επιπροσθέτως χρήματα για τα σχέδια που εκπονεί σαν να ήταν ιδιώτης μηχανικός. Ανώνυμος προσέφερε στο ναό Αγίου Βασιλείου στην Φρεαττύδα ρολόι αξίας 100 φράγκων για να χρησιμεύσει στην εκκλησία (1878)
Ο Δήμος Πειραιώς σε Χριστουγεννιάτικη συνεδρίαση (23 Δεκεμβρίου 1908) αποφασίζει να συνάψει δάνειο με την Εθνική Τράπεζα για το ποσό των 60.000 δραχμών και να συνάψει νέα εργολαβία μήπως και τελικώς ολοκληρωθεί ο ναός. Την Κυριακή 29 Νοεμβρίου 1909 ο Δήμαρχος Πειραιά Δημοσθένης Ομηρίδης Σκυλίτσης τελεί τα εγκαίνια του περίλαμπρου νεόδμητου ναού Αγίου Βασιλείου, ύστερα από περιπέτειες και ατασθαλίες που περιγράψαμε. Παρότι τα εγκαίνια τελούνται με κάθε μεγαλοπρέπεια από τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Αθηνών Θεόκλητο, οι εργασίες οικοδόμησης δεν έχουν τελειώσει. Φαίνεται ότι ο Άγιος Βασίλειος εγκαινιάσθηκε χωρίς να ήταν ολοκληρωμένος. Από τα διάφορα επιστολικά δελτάρια (καρτ ποστάλ) διακρίνεται ο τρούλος της εκκλησίας, πολλά χρόνια ύστερα από τα εγκαίνια να φέρει πέριξ σκαλωσιά καθώς οι εργασίες συνεχίζονταν. Ο Άγιος Βασίλειος Πειραιώς όπως καταγράφηκε στην ταινία του 1957 «αλλού το όνειρο και αλλού το θαύμα». Ο προαύλιος χώρος του Αγίου Βασιλείου το 1957 με τη Λεωφόρο Σαχτούρη στο βάθος
Ο Άγιος Βασίλειος το 1911 γίνεται ενοριακός. Στο σημείο αυτό αξίζει να ειπωθεί ότι από την Υδραίικη συνοικία και την ενορία του Αγίου Νικολάου δεν γεννήθηκε μόνο η ενορία του Αγίου Βασιλείου αλλά και το Ρόδον το Αμάραντον όπως και η μεταγενέστερη του Αγίου Νείλου. Πολυπληθής και με ευσέβεια η υδραίικη συνοικία στάθηκε ιδιαίτερα δημιουργική στην δημιουργία εκκλησιών. Ο Άγιος Βασίλειος υπέστη μεγάλες ζημιές κατά τον γερμανικό βομβαρδισμό της 6ης Απριλίου 1941 και την έκρηξη του «Κλαν Φρέιζερ» που ακολούθησε (ξημερώματα 7ης Απριλίου). Κλείνοντας θέλω να επισημάνω ότι ο Άγιος Βασίλειος είναι η εκκλησία της συνοικίας της Φρεαττύδας. Εμείς οι Φρεαττυδιώτες τη θεωρούμε αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας μας. Βρισκόμαστε το 1903 και ακόμα ο ναός είναι ημιτελής εξαιτίας οικονομικών σκανδάλων (Εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ)Η αναγγελία των εγκαινίων του Αγίου Βασιλείου Πειραιώς το 1909