Mέχρι τον 10ο περίπου αιώνα όταν ο Ιερέας έλεγε «τας θύρας τας θύρας εν σοφία πρόσχωμεν» έμεναν μέσα στον Ναό μόνον οι μυημένοι, οι πιστοί χριστιανοί και ετελείτο το μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας. Όσοι έμεναν, στο τέλος της Θ. Λειτουργίας, κοινωνούσαν όλοι.Αυτή η προτροπή (τας Θύρας τας Θύρας…) είναι η ανδιαφισβήτητη απόδειξη ότι δεν ήταν πάντα ετσι τα πράγματα όπως σήμερα, ότι δεν ήταν όλοι οι ανθρωποι αυτονόητα μέλη της Εκκλησίας, ότι υπήρχε σαφής διάκριση ανάμεσα στους χριστιανούς και τους μή χριστιανούς και ότι για να γίνει κάποιος δεκτός ως χριστιανός και πλήρες μέλος της Εκκλησίας επρεπε να πληροί συγκεκριμμένες προϋποθέσεις.
Αυτό το δεύτερο μέρος της θείας Λειτουργίας, στη Λειτουργία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, συμμετέχουν μόνο οι βαπτισμένοι πιστοί. Οι κατηχούμενοι που δεν βαπτίστηκαν, οι εχθροί και οι αμύητοι στα δεδομένα της Εκκλησίας αποκλείονται. «Οι κατηχούμενοιι προέλθετε» «τάς θύρας, τάς θύρας εν σοφία. Πρόσχωμεν»! Γιατί;
Διότι οι αβάπτιστοι, οι εχθροί και γενικά οι αμύητοι δεν έχουν τις προϋποθέσεις για να κατανοήσουν και να συμμετάσχουν στα υπό της Εκκλησίας τελούμενα και ιδίως στο Μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας. Η Θ. Λειτουργία, ιδίως το Β΄ μέρος είναι μόνο για τους πιστούς.
Διότι οι αβάπτιστοι, οι εχθροί και γενικά οι αμύητοι δεν έχουν τις προϋποθέσεις για να κατανοήσουν και να συμμετάσχουν στα υπό της Εκκλησίας τελούμενα και ιδίως στο Μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας. Η Θ. Λειτουργία, ιδίως το Β΄ μέρος είναι μόνο για τους πιστούς.
Οι εχθροί και οι αμύητοι χρειάζονται κατήχηση, βάπτισμα και μεγάλη προετοιμασία προκειμένου να κατανοήσουν τα Μυστήρια της Εκκλησίας. Αυτή τη σημασία έχουν οι λόγοι του Χριστού: «Μή δώτε το άγιον τοίς κυσί (σκυλιά) μηδέ βάλητε τοίς μαργαρίτες υμών (ό,τι πολύτιμο έχετε) έμπροσθεν των χοίρων» (Μάτθ. ζ΄ 6).
Όμως αυτή η φράση, πέρα από την κυριολεκτική και πρακτική της προσταγή, κρύβει (για τους πιστούς) και έναν βαθύτατο συμβολισμό. Ο ιερός Καβάσιλας ερμηνεύοντας την Θ. Λειτουργά αναφέρει: «Τας θύρας, τας θύρας’ εν σοφία πρόσχωμεν», συμπληρώνει ο λειτουργός.
Μ’ αυτό θέλει να πει: «Ανοίξτε διάπλατα όλες τις πόρτες, δηλαδή τα στόματα και τα αυτιά σας, στην αληθινή σοφία, δηλαδή σε όσα υψηλά μάθατε και πιστεύετε για το Θεό. Αυτά συνεχώς να λέτε και να ακούτε, και μάλιστα με ζήλο και προσοχή».Τότε οι πιστοί απαγγέλλουν δυνατά το Σύμβολο της Πίστεως («Πιστεύω εις έναν Θεόν…»).
Είναι εξαιρετικά δύσκολο και θέμα ιδιαίτερα λεπτό να ερευνηθεί και καταγραφεί ο βίος και η πολιτεία ενός από τους πρόσφατα ανακηρυχθέντες αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας μας, του ιερέα Παναγή (Παϊσίου) Μπασιά. Και είναι δύσκολο έργο γιατί πολύ λίγα γραπτά στοιχεία περί αυτού έχουν διασωθεί από συγχρόνους του και ταυτόχρονα θέμα λεπτό γιατί στη σημερινή εποχή , κατά την οποίαν κυριαρχεί το υλιστικό πνεύμα, που θεωρεί απλές χημικές ζυμώσεις τα υψηλά του ανθρώπου αισθήματα, και απορρίπτει το θείον, δύσκολα οι άνθρωποι κατανοούν και πολύ περισσότερο αποδέχονται ότι επί ένα σχεδόν αιώνα , τον 19ον , έζησε στο Ληξούρι της Κεφαλονιάς άνθρωπος , του οποίου ολόκληρη η ζωή χαρακτηριζόταν από στοιχεία, που είναι σπάνια ή και ανύπαρκτα σήμερα, μά που αυτός τα κατείχε στον υπέρτατο βαθμό: τόν πραγματικά ενάρετο και άγιο βίο, την ηθικοπλαστική παρουσία και δράση του μέσα στην κοινωνία, την απόλυτη αφοσίωσή του ως ιερέας προς τα θεία και την εκκλησία, τη μέχρι αυταπαρνήσεως προσφορά του προς τους δεινοπαθούντες συνανθρώπους του αλλά και το παράδοξο, όσο και υπερφυσικό χάρισμα της πρόρρησης, με το οποίον ήταν προικισμένος.
Αν και ανήκε σε αρχοντική και πολύκλαδη οικογένεια του τόπου, έζησε ταπεινός και αφανής αλλά σεβαστός και τιμώμενος από μια ολόκληρη κοινωνία, σε βαθμό αφομοίωσης. Έζησε φτωχός και πέθανε πάμφτωχος, ιερουργούσε σε μικρό, απόμερο και χωρίς πόρους ερημοκλήσι, επενέβαινε αυτόκλητος σε διενέξεις και επέφερε την ειρήνευση, ορθωνόταν αυστηρός σε ανθρώπους που αδικοπραγούσαν, απεκάλυπτε και επιτιμούσε όσους διέπρατταν ανόσια, επρολάβαινε σοβαρές ηθικές παρεκτροπές, συνέπασχε με τους πάσχοντας και αναξιοπαθούντες. Σε δύσκολες στιγμές οικογενειών , σε στιγμές απόγνωσης, η σκιά του επενέβαινε και, με τρόπο διακριτικό και αφανή, έδινε οικονομική βοήθεια, με χρήματα που έπαιρνε από άλλους με τη θέλησή τους. Αυτά όλα υπήρξαν στοιχεία πανθομολογημένα και απόλυτα βεβαιωμένα στην εποχή του. Το ίδιο, όμως, βεβαιωμένο και μάλιστα από χείλη φερέγγυα και απολύτως αξιόπιστα , υπήρξε και το θείο χάρισμα της διορατικότητας και της πρόρρησης , με το οποίον ήταν προικισμένος. Είχε την ικανότητα να επικοινωνεί με τον ψυχικό κόσμο των άλλων ανθρώπων και να διεισδύει και στη σκέψη τους ακόμη. Κατείχε τη μυστηριώδη δύναμη να διαισθάνεται γεγονότα και καταστάσεις , που επρόκειτο να συμβούν στο άμεσο ή και στο απώτερο μέλλον. Την ιδιότητα , όμως, αυτή εξεδήλωνε όταν και μόνον παρουσιαζόταν μεγάλη ανάγκη, πάντοτε με διακριτικότητα και ταπεινή φωνή, με μισόλογα ή με υπονοούμενα , χωρίς εξηγήσεις και ουδέποτε την εκμεταλλεύτηκε για δικό του όφελος ή για να εντυπωσιάσει. Ούτε έπεφτε σε έκσταση ή σε υπνωτισμό προκειμένου να εκδηλωθεί κάθε φορά η πρόρρηση ή διορατικότητά του.
Είναι αλήθεια, ότι μια τέτοια ιδιότητα, έξω από τη λογική και τους καθιερωμένου φυσικούς νόμους, εντυπωσιάζει τη λαϊκή ψυχή περισσότερο από τα άλλα ψυχικά χαρίσματα του ανθρώπου και είναι αυτή που παραμένει περισσότερο εντυπωμένη στη λαϊκή μνήμη αλλά και εύκολα διολισθαίνει, είτε από ευπιστία των συγχρόνων είτε με την πάροδο του χρόνου, στο μύθο και την υπερβολή. Έτσι , επιχειρώντας να περιγράψουμε στα επόμενα τον βίο του αγίου Παναγή Μπασιά, θα παραθέσουμε όσα μέχρι στιγμής διασώθηκαν γι’ αυτόν, γραπτές ή προφορικές μαρτυρίες, χωρίς επιλογή ή αλλοίωση αλλά και χωρίς να έχουμε τη δυνατότητα και τη δύναμη να αξιολογήσουμε και να επιβεβαιώσουμε όλες ανεξαιρέτως ή να απορρίψουμε μερικές από αυτές. Αφήνουμε τον αναγνώστη να κρίνει, με την πεποίθηση ότι θα έχει πάντα υπ’ όψη του, ότι για άτομα εμφορούμενα και καθοδηγούμενα από ανώτερη , θεία δύναμη , είναι πιθανά και δυνατά ακόμη και μερικά απίθανα συμβάντα.
Η πρώτη μαρτυρία και επιβεβαίωση της αγιότητας του ιερέα Παναγή Μπασιά προήλθε, όπως και στα προηγούμενα αναφέρθηκε, από τον ίδιο το λαό της εποχής του. Η αναγνώριση της ιδιαιτερότητας και της ξεχωριστής μορφής του υπήρξε καθολική, όχι μόνο από την τότε κοινωνία της γενέθλιας πόλης του ή της ευρύτερης επαρχίας , αλλά και από ολόκληρο το νησί, στο οποίο είχε απλωθεί η φήμη και το όνομά του. Γιατί ο λαός, με το αλάνθαστο αισθητήριο που διαθέτει και που επιβραβεύει ή απορρίπτει μια προσωπικότητα , ποτέ δεν αστοχεί στις εκτιμήσεις του.
Ήταν τόση η ευλάβεια που έτρεφε ο κόσμος προς το πρόσωπό του , ώστε στην κηδεία του η αθρόα προσέλευση στην εκκλησία χιλιάδων ανθρώπων απ’ όλο το νησί για λαϊκό προσκύνημα , κράτησε περισσότερο από δύο ημερόνυχτα και δεν είχε προηγούμενο.
Σ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, μια ζωή μεγάλη και μεστή από γεγονότα , ούτε μια παραφωνία, ούτε μια απόρριψη, ούτε μια επίκριση ακούστηκε ή γράφτηκε ποτέ για τον Παπά Μπασιά . Ακόμη κι ο Ανδρέας Λασκαράτος, που ήταν σχεδόν σύγχρονός του και άτεγκτος πολέμιος και σαρκαστής των προλήψεων, των δεισιδαιμονιών , των εκμεταλλευτών της κοινωνίας και της θρησκείας, που είχε κηρύξει άγριο πόλεμο εναντίον των «παπαδανθρώπων», που ήλθε σε σύγκρουση ακόμη και με άλλον κλάδο της ίδιας με αυτόν αρχοντικής και ισχυρής τότε οικογένειας των Τυπάλδων, ούτε λέξη διατύπωσε ποτέ, επικριτική ή αμφισβήτησης των όσων ο λαός πίστευε περί του εν ζωή τότε παπά Μπασιά.
Αλλά και ο πραγματικά μεγάλος Ιεράρχης Γερμανός Καλλιγάς, που λάμπρυνε τότε τον μητροπολιτικό θρόνο του νησιού και, αργότερα, τον Αρχιεπισκοπικό θρόνο Αθηνών και πάσης Ελλάδος και που δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι υπήρξε εύπιστος ή αφελής, ετίμα ιδιαιτέρως τον ταπεινό εκείνον ιερέα του Ληξουριού, συχνά τον επισκεπτόταν στο «κελί» του και ο επικήδειος λόγος τον οποίον εξεφώνησε την 7η Ιουνίου 1888 στον Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα , αποτελεί , ως προς το περιεχόμενό του, μία από τις σοβαρότερες, όσο και αδιάσειστες μαρτυρίες περί της αγιότητας του ανδρός.
Ας αναφερθεί ακόμη το όνομα του αειμνήστου και μεγάλου ιατρού, Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών και Ακαδημαϊκού Μαρίνου Ι. Γερουλάνου, (1867-1960) και του οποίου η επιστημονική όσο και ευγενική μορφή δεν αφήνουν το παραμικρό περιθώριο για να αμφισβητηθούν τα λόγια και οι μαρτυρίες του. Ο Γερουλάνος , όπως ο αναγνώστης θα γνωρίσει στα επόμενα , όχι μόνον εγνώρισε τον παπά Μπασιά αλλά έζησε κοντά του μέχρι που, με την ευλογία του , έφυγε από το Ληξούρι για να σπουδάσει, σε όλη δε τη διάρκεια της ζωής του , αυτός και η οικογένειά του δεν έπαυσαν να ευλαβούνται τη μνήμη του και να διακηρύσσουν σε κάθε ευκαιρία την αγαθοεργό δράση και τη διορατικότητά του. Άλλη μεγάλη φυσιογνωμία, μεταγενέστερη, βέβαια, του παπά Μπασιά αλλά του οποίου η υπεύθυνη και επιστημονική ιδιότητα δεν του επέτρεπε να διατυπώνει υπερβολές ούτε αβασάνιστα να υιοθετεί ανεύθυνες φήμες, υπήρξε ο Καθηγητής Πανεπιστημίου και επίσης Ακαδημαϊκός με διεθνές κύρος , Αμίλκας Αλιβιζάτος, ο οποίος εκτιμώντας και αξιολογώντας τις μαρτυρίες του Ορθόδοξου Λαού, έγραψε σε σχετική μελέτη του «Αναγνώρισις των Αγίων εν Ορθοδόξω Εκκλησία» «Θεολογία» τομ. ΙΘ, σελ. 34 «Ακριβώς εις το σημείον τούτο ευρίσκεται επί των ημερών μας η εξέλιξις της αναγνωρίσεως της αγιότητος του πρ. Μητροπολίτου Πενταπόλεως Νεκταρίου Κεφαλά εν Αιγίνη, του Ιερέως Παναγή Μπασιά εν Ληξουρίου Κεφαλληνίας».
Ως μία επί πλέον επιβεβαίωση ότι ήσαν πραγματικά και αληθή πολλά από το στοιχεία , με τα οποία η φήμη και ο θρύλος περιέβαλαν την προσωπικότητα του ιερέα Παναγή Μπασιά, ας αναφερθεί τελευταία αυτή η ίδια η , υπό της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, ανακήρυξη αυτού ως Αγίου, την 7η Σεπτεμβρίου 1986. Είναι γνωστό ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο υπήρξε πάντοτε φειδωλό σε αγιοποιήσεις , απαιτεί σχολαστική επιβεβαίωση πολλών προϋποθέσεων και εξετάζει με μεγάλη επιφύλαξη και επί πολλήν χρόνο όλα όσα αναφέρονται στον βίο, την πολιτεία αλλά και στην ύπαρξη Θείας Χάριτος στον υποψήφιο προς αγιοποίηση όνομα. Και ο παπά Μπασιάς ανταποκρίθηκε θετικά σε όλα τα κριτήρια της αγιοσύνης. Την αγιοποίησή του «επεκύρωσε» ολόκληρος ο λαός της επαρχίας και πλείστοι πιστοί από όλο το νησί και την Ζάκυνθο συνέρρευσαν σαν αθρόοι στην ανακομιδή του λειψάνου του, την 6ην Ιουνίου 1976
Το όλο ενδιαφέρον που έχουμε εμείς σήμερα για αυτήν τη μορφή του παπά Μπασιά, μάς κάνει να αναζητούμε όλο και περισσότερο υλικό και μαρτυρίες για τον Άγιο που σημάδευσε χριστιανικά με την παρουσία του ένα ολόκληρο νησί. Ευχής έργον και Θεού πράξη μπορώ να αποκαλέσω τη φανέρωση του κειμένου του Σπύρου Κουρούκλη για τον παπά Μπασιά από τον κ. Γεώργιο Ιωάννου Γερουλάνο, απ’ όπου αρκετές νέες πληροφορίες έρχονται στην επιφάνεια για κάθε αναγνώστη και χριστιανό. Ο κ. Γεώργιος Γερουλάνος όντας συγγενής του Σπύρου Κουρούκλη, διέσωσε τις χειρόγραφες σημειώσεις του δευτέρου, στις οποίες αναφέρονται πολλές οικογενειακές μαρτυρίες, βιογραφικά και περιστατικά της ζωής του Αγίου Παναγή. Ο Σπύρος Κουρούκλης, από μητέρα το γένος Γερουλάνου – Μαριάνθη Γερουλάνου- κατέγραψε την κάθε δυνατή πληροφορία μνήμης και παράδοσης που αφορούσε τον Άγιο καθώς είναι γνωστό ότι, πέρα από τη συγγένεια του Αγίου με την οικογένεια Γερουλάνου, ο παπά Μπασιάς έμενε σε δωμάτιο της προσεισμικής οικίας το οποίο, και σήμερα υπάρχει και διατηρείται χάρις στη μέριμνα και φροντίδα του κ. Γεωργίου Ι. Γερουλάνου.
Το χειρόγραφο του Σπ. Κουρούκλη μάς επιβεβαιώνει ακόμη μια φορά την αγιότητα του Παπά Μπασιά και στέκεται δυνατή μαρτυρία από συγγενικό άτομο του Αγίου φωτίζοντας βιωματικές πτυχές για αυτόν, τη δράση και το έργο του.
Επίσης, θα πρέπει να αναφερθεί πως για ένα μεγάλο διάστημα της ζωής του ο παπα-Μπασιάς έμεινε και στην οικία του Μιλτιάδη Καλογηρόπουλου , στη συνοικία του Αγίου Νικολάου Μηνιατών, όπου και φυλάσσονται ως ιερό κειμήλιο κάποια από τα ρούχα του.
Ένας από τους πλέον γνωστούς ιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος με μια ιδιαίτερα ξεχωριστή παρουσία στα τηλεοπτικά πάνελ την προηγούμενη δεκαετία, ο πρεσβύτερος Σπυρίδων Τσιάκαλος, έφυγε σήμερα από τη ζωή.
Ο γνωστός ως «Παπα Τσάκαλος» γνωστός για τον αυθορμητισμό του και την πηγαία λαϊκή του στάση, βρισκόταν σταθερά στο πλευρό των αδυνάτων ενώ δεν ήταν λίγες οι φορές που είχε έρθει σε ευθεία σύγκρουση με την διοίκηση της Εκκλησίας όταν ένιωθε ότι υπερασπίζεται το δίκαιο.
Με την πρεσβυτέρα του Κωνσταντίνα είχαν αποκτήσει τρία παιδιά και από αυτά επτά εγγόνια.
Την ανακοίνωση του θλιβερής είδησης έκανε ο γιος του Κωνσταντίνος σημειώνοντας:
«Ο αγαπημένος μου πατέρας. ο θρυλικός παπά-Τσάκαλος, ο ιερέας Σπύρος Τσιάκαλος από τα Σιλπιανά (Καταφύλλι) της Αργιθέας δεν είναι πια μαζί μας. Έκλεισε τον κύκλο του αγώνα της ζωής του με τον τρόπο που ήθελε ο ίδιος, όρθιος, δυνατός. Έζησε όπως ήθελε να ζήσει, περήφανος, δυναμικός, αγέρωχος, αγωνίστηκε όχι μόνο για τον εαυτό του αλλά και για την κοινωνία και την Εκκλησία.
Πίστευε στο Θεό των αδύναμων, των φτωχών, των καταπιεσμένων, αναγνώριζε τα θαύματα που κάνουν οι άνθρωποι με την πίστη και τον αγώνα τους, πόναγε με τον πόνο των άλλων.
Εργάστηκε από 12 χρονών παιδάκι, τελείωσε την Αθωνιάδα Ιερατική έγινε διάκονος στα 20 του χρόνια και ιερέας στα 22 του, τελείωσε τη Θεολογική Σχολή Αθηνών και υπηρέτησε σε πολλές ενορίες του Πειραιά και της Αθήνας.
Η τελευταία του ενορία, ο Ιερός Ναός της Γεννήσεώς του Χριστού στο Καματερό έμελε να είναι έργο ζωής αφού την ξαναέκτισε εκ θεμελίων και σήμερα είναι σημείο αναφοράς για τους ναούς της Αττικής.
Η εξόδιος ακολουθία θα γίνει την Πέμπτη 7 Μαΐου 2026 στις 12.00 στον Ιερό Ναό της Γεννήσεώς του Χριστού στο Καματερό. Η ταφή του θα γίνει την επόμενη μέρα στο χωριό μας το Καταφύλλι την ίδια ώρα, όπως ήταν και η επιθυμία του.
Η ελληνική κοινωνία και η Εκκλησία, ειδικά οι ιερείς και συλλειτουργοί του τον έχουν ήδη αναγνωρίσει.Σύσσωμη η οικογένεια μας, η μητέρα μου Κωνσταντίνα, τα αδέρφια μου Δημήτρης και Σπύρος και τα εγγόνια του Θάλεια, Κωνσταντίνα, Γιάννης, Σπύρος, Γεωργία. Ορέστης και Κίμωνας θα τον θυμόμαστε και θα τον μελετάμε για όσο ζούμε».
Συμβολισμοί και Τυπικό Κατά την τάξη της Ορθοδόξου Εκκλησίας, μετά τον Όρθρο, όταν ο ιερεύς εξέρχεται κρατώντας το Ιερό Ευαγγέλιο και στέκεται ενώπιον του λαού, οι πιστοί προσέρχονται ευλαβώς όχι προς τιμήν του ιερέως, αλλά προς προσκύνηση του ιδίου του Χριστού, ο Οποίος παρίσταται και ομιλεί διά του Ευαγγελικού λόγου. Το Ιερό Ευαγγέλιο δεν είναι απλό ιερό αντικείμενο, αλλά η ζώσα μαρτυρία του Λόγου του Θεού. Όπως διδάσκει η Εκκλησία:
«Ὁ λαλῶν ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ, Χριστός ἐστιν».
(Ιερά Παράδοση – Λειτουργική Θεολογία)
Δια τούτο, κατά την προσκύνηση αυτή, πάσα τιμή και ευλάβεια στρέφεται αποκλειστικώς προς το Ιερό Ευαγγέλιο.
Γιατί δεν επιτρέπεται ο ασπασμός του χεριού του ιερέως εκείνη τη στιγμή
Η Ορθόδοξη Εκκλησία διακρίνει απολύτως και χωρίς σύγχυση:
την τιμή προς το ιερατικό αξίωμα από την προσκύνηση του Χριστού Κατά την έξοδο του Ιερού Ευαγγελίου, ο ιερεύς δεν ενεργεί ως πρόσωπο που ευλογεί, αλλά ως διάκονος και φορέας του Λόγου του Θεού. Προσφέρει ευλογία, αλλά παρουσιάζει τον ίδιο τον Χριστό διά του Ευαγγελίου.
Ο ασπασμός του χεριού του ιερέως σε αυτή τη στιγμή:
μετατοπίζει το κέντρο από τον Χριστό προς τον λειτουργό, συγχέει δύο διαφορετικές λειτουργικές πράξεις, αλλοιώνει τη θεολογική ακρίβεια της Εκκλησίας. Δια τούτο, η πράξη αυτή δεν είναι σύμφωνη με την εκκλησιαστική τάξη.
Πότε επιτρέπεται ο ασπασμός της χειρός του ιερέως
Ο ασπασμός της χειρός του ιερέως είναι απολύτως θεμιτός και ορθός:
όταν ο ιερεύς ευλογεί, εκτός της στιγμής της Ευαγγελικής προσκύνησης, ως σεβασμός όχι προς τον άνθρωπο, αλλά προς τη Χάρη της Ιερωσύνης.
(Κατά Ιωάννην Χρυσοστόμου, Ομιλίες περί Ιερωσύνης)
Πατερική και λειτουργική μαρτυρία
Άγιος Γερμανός Κωνσταντινουπόλεως, Περί της Θείας Λειτουργίας: Το Ευαγγέλιον δηλοί την παρουσία του Χριστού εν μέσω του λαού Του. Άγιος Συμεών Θεσσαλονίκης, Περί των Ιερών Ακολουθιών: Κατά την έξοδο του Ευαγγελίου, ουδεμία άλλη τιμή προσφέρεται πλην της προσκύνησης του λόγου του Κυρίου. Τυπικόν της Εκκλησίας: Ορίζει σαφώς την προσκύνηση του Ευαγγελίου χωρίς αναφορά ή ένδειξη ασπασμού του λειτουργού. Συμπέρασμα (Ορθόδοξο και αδιαπραγμάτευτο)
Κατά την προσκύνηση του Ιερού Ευαγγελίου:
Ασπαζόμαστε μόνον το Ευαγγέλιο Δεν ασπαζόμαστε τη χείρα του ιερέως Διότι τιμούμε τον ίδιο τον Χριστό, όχι τον διάκονο Του Η Εκκλησία δείχνει ποιμαντική ανοχή σε πράξεις ευλαβείας, αλλά η ορθή και ακριβής τάξη είναι αυτή και μόνον αυτή.
Ο ασκητής από την Αρκαδία και οι μεταθανάτιες προφητείες που συζητούνται μέχρι σήμερα
Κάθε χρόνο στις 7 Μαΐου, ο Άγιος Πέτρος Κυνουρίας τιμά με ιδιαίτερη λαμπρότητα τον πιο γνωστό πνευματικό «γόνο» του. Τον Όσιο Νείλο τον Μυροβλύτη, έναν ασκητή του Αγίου Όρους που έζησε τον 17ο αιώνα, αλλά συνεχίζει να απασχολεί έντονα τον δημόσιο θρησκευτικό διάλογο μέχρι σήμερα — όχι μόνο για την ασκητική του ζωή ή το θαύμα του μύρου που ανέβλυσε από τον τάφο του, αλλά κυρίως για τις λεγόμενες «μεταθανάτιες διδασκαλίες» που αποδίδονται στο όνομά του.
Ο κατά κόσμον Νικόλαος γεννήθηκε περίπου το 1601 στον Άγιο Πέτρο Κυνουρίας. Σε νεαρή ηλικία εγκατέλειψε την Πελοπόννησο και ακολούθησε τον μοναχικό δρόμο στο Άγιο Όρος, όπου μαζί με τον θείο του, ιερομόναχο Μακάριο, εγκαταστάθηκε σε ένα από τα πιο απόκρημνα σημεία του Άθω, κοντά στη Μεγίστη Λαύρα και τη Μονή Αγίου Παύλου.
Το ασκητήριό του βρισκόταν κυριολεκτικά πάνω σε βράχο, σε σημείο δύσκολα προσβάσιμο ακόμη και σήμερα. Εκεί έζησε για χρόνια σε συνθήκες αυστηρής άσκησης, μέχρι την κοίμησή του το 1651.
Η φήμη του εξαπλώθηκε γρήγορα μετά τον θάνατό του, όταν — σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση — από τον τάφο του άρχισε να αναβλύζει ευωδιαστό μύρο, το οποίο κατέβαινε από τα βράχια και κατέληγε στη θάλασσα. Ναυτικοί και μοναχοί κατέγραψαν το φαινόμενο, που οδήγησε στην προσωνυμία «Μυροβλύτης». Ωστόσο, αυτό που κράτησε το όνομα του Οσίου Νείλου στο προσκήνιο μέχρι τον 21ο αιώνα είναι ένα άλλο κεφάλαιο της ιστορίας του.Στις αρχές του 19ου αιώνα, σύμφωνα με αγιορείτικες πηγές, ο Όσιος εμφανίστηκε επανειλημμένα σε έναν μοναχό του Αγίου Όρους, τον μοναχό Θεοφάνη, και του υπαγόρευσε σειρά διδαχών για το μέλλον της ανθρωπότητας. Οι συνομιλίες αυτές καταγράφηκαν αργότερα σε κείμενα που έγιναν γνωστά ως «Μεταθανάτιες Διδασκαλίες» ή «Εμφανίσεις του Οσίου Νείλου». Σε αυτά τα κείμενα περιγράφεται μια κοινωνία όπου οι άνθρωποι θα κυριαρχούνται από την απληστία, την ηθική σύγχυση και την υπερβολική προσκόλληση στην ύλη. Γίνεται λόγος για εποχές όπου «το χρυσάφι θα κυβερνά τις συνειδήσεις», οι οικογενειακοί δεσμοί θα αποδυναμωθούν και οι άνθρωποι θα απομακρύνονται από την πνευματική ζωή. Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί ένα απόσπασμα που συχνά αναπαράγεται μέχρι σήμερα, στο οποίο αποδίδεται στον Όσιο η αναφορά ότι οι άνθρωποι θα φτάσουν σε σημείο να αλλάζουν ακόμη και τη φυσική τους εμφάνιση, ενώ θα επικρατεί σύγχυση γύρω από θεμελιώδεις αξίες και ταυτότητες. Για πολλούς πιστούς, τέτοιες αναφορές θεωρούνται εντυπωσιακά επίκαιρες μέσα στο σύγχρονο κοινωνικό περιβάλλον. Θεολόγοι και ερευνητές, πάντως, επισημαίνουν ότι η αυθεντικότητα ορισμένων αποσπασμάτων έχει κατά καιρούς αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης, καθώς αρκετές εκδόσεις των κειμένων κυκλοφόρησαν σε διαφορετικές μορφές μέσα στους τελευταίους δύο αιώνες. Παρά τις συζητήσεις αυτές, το ενδιαφέρον γύρω από τον Όσιο Νείλο παραμένει ισχυρό. Στο Άγιο Όρος, το ασκητήριό του εξακολουθεί να αποτελεί τόπο προσκυνήματος, ενώ στον Άγιο Πέτρο Κυνουρίας οι κάτοικοι συνεχίζουν να τιμούν τον άνθρωπο που ξεκίνησε από ένα μικρό χωριό της Αρκαδίας και κατέληξε να γίνει μία από τις πιο πολυσυζητημένες μορφές της ορθόδοξης παράδοσης. Κάθε 7 Μαΐου, η μικρή αρκαδική κοινότητα θυμίζει ότι πίσω από τις προφητείες και τους θρύλους υπάρχει μια πραγματική ιστορική μορφή, της οποίας η επιρροή παραμένει ζωντανή τέσσερις αιώνες μετά.
Κατά τη διάρκεια του κηρύγματός του ο Σεβασμιώτατος, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στην κοσμική αντίληψη περί εξουσίας, προβάλλοντας παράλληλα το παράδειγμα που ο Ίδιος ο Χριστός έδωσε, δηλαδή της ταπεινώσεως, της ελευθερίας και της διακονίας προς τον συνάνθρωπό μας.
Αναφερόμενος στην Ευαγγελική περικοπή του Μάρκου στην οποία ο Ευαγγελιστής «καταγράφει την τελευταία πορεία του Κυρίου προς Ιεροσόλυμα» «με μόνο σκοπό να Σταυρωθεί στον κρανίου τόπο και να προσφέρει το Σώμα και το Αίμα Του», μίλησε για «μια τεράστια ανατροπή» την οποία απολαμβάνουμε στην Αγία μας Εκκλησία.
Ο Σεβασμιώτατος σημείωσε ότι «μέσα σε αυτό το μοναδικό και ανεπανάληπτο περιβάλλον», οι μαθητές Ιάκωβος και Ιωάννης εκφράζουν την ανθρώπινη αδυναμία τους ζητώντας πρωτοκαθεδρίες και θέσεις δόξας, εκλαμβάνοντας «την πορεία προς Ιεροσόλυμα, ως μία επίγεια πορεία για την κατάληψη μίας εξουσιαστικής θέσης».
«Και τότε ο Κύριός μας παρουσιάζει αυτή τη μοναδική διδαχή που ανατρέπει όλα τα δεδομένα της ανθρώπινης αποκαραδοκίας, της ανθρώπινης ευτέλειας, της ανθρώπινης στρέβλωσης της ζωής και μας λέει ότι» «αυτοί που νομίζουν ότι έχουν την εξουσία και την ισχύ, κατεξουσιάζουν, επιβάλλουν τη θέλησή τους, βιάζουν τη συνείδηση των άλλων και πολλές φορές παρανομούν εις βάρος του νόμου και της αληθείας». Και συνέχισε με λόγους του Κυρίου: «Σε εσάς όμως, που είστε οι μαθητές, οι Απόστολοι, οι μάρτυρες του Ευαγγελικού μηνύματος, δεν πρέπει να συμβαίνει αυτό, γιατί αυτό που πρέπει εσείς να πράττετε είναι: όποιος θέλει να είναι πρώτος, να γίνει όλων δούλος και όποιος θέλει να είναι μεγάλος, να γίνει όλων διάκονος». «Και σε λίγες μέρες, αυτό το μήνυμα της υπερβατικής αλήθειας θα το καταστήσει με την εικόνα εκείνη του Ιερού Νιπτήρος» «για να κηρύξει έτσι την απόλυτη ανατροπή κάθε είδους εξουσίας, ισχύος και δυνάμεως κοσμικής», συμπλήρωσε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Σεβασμιώτατος στην ελευθερία του ανθρώπου, την οποία, όπως υπογράμμισε, ο Θεός σέβεται απόλυτα, χωρίς να επιβάλλεται, αλλά προσκαλώντας τον άνθρωπο σε σχέση αγάπης. Η ύπαρξη του κακού στον κόσμο, σημείωσε, συνδέεται με την ανθρώπινη ελευθερία, αλλά και ευθύνη, καθώς ο Θεός δεν καταργεί την ελεύθερη βούληση.
«Αν θέλετε να είστε πραγματικά μεγάλοι, καλείστε να είστε οι διάκονοι των συνανθρώπων σας, οι δούλοι των άλλων, εκείνοι που θα προσφέρουν τον εαυτό τους στη διακονία του αδελφού τους. Τότε θα γίνετε πραγματικά μεγάλοι», είπε χαρακτηριστικά ο Σεβασμιώτατος, τονίζοντας πως «αυτή την ανατροπή ζούμε αιώνες τώρα μέσα στην Αγία μας Εκκλησία. Καταργεί κάθε είδους αυθαιρεσία, κάθε είδους εξουσία, κάθε είδους κυριαρχία και καταναγκασμό και μας χαρίζει την ελευθερία».
«Είμαστε ελεύθεροι και υπεύθυνοι. Ο αληθινός Θεός δεν παραβιάζει την ελευθερία μας». «Ο Θεός δεν επιβάλλεται. Προβάλλει την αγάπη Του και ‘’όστις θέλει’’, όποιος θέλει, μπορεί να Τον ακολουθήσει. Αυτό είναι το μήνυμα της Εκκλησίας διαχρονικά», υπογράμμισε, προβάλλοντας τον εκκλησιαστικό τρόπο ζωής ως χώρο αυθεντικής ισότητας και δημοκρατίας, όπου όλοι οι πιστοί μετέχουν ισότιμα στο Σώμα και το Αίμα του Χριστού, χωρίς διακρίσεις ή ιεραρχήσεις αξίας μεταξύ των ανθρώπων.
«Η απόλυτη δημοκρατία υπάρχει μόνο εδώ, μόνο στην Εκκλησία, γιατί όλοι μας μετέχουμε στο αυτό Σώμα και στο αυτό Αίμα του Κυρίου της ζωής. Όλοι μας! Δεν υπάρχει μεταξύ μας πρώτος και δεύτερος, μεγάλος και μικρός, άξιος και ανάξιος. Όλοι είμεθα αδελφοί και μέλη του Σώματος του Χριστού και η Εκκλησία είναι Σώμα που έχει κεφαλή τον Χριστό», τόνισε χαρακτηριστικά ο Σεβασμιώτατος, επισημαίνοντας πως «όποιος θέλει να είναι πρώτος και μέγας καλείται να γίνει διάκονος, μιμητής του Χριστού».
Ολοκληρώνοντας το κήρυγμά του, κάλεσε όλους, ενόψει των Αγίων Παθών και της Αναστάσεως του Κυρίου μας, να μιμηθούμε τον πράο και ταπεινό Χριστό, καλλιεργώντας πνεύμα διακονίας, αγάπης και πνευματικής ανανέωσης, ώστε να βιώσουμε ουσιαστικά το μήνυμα της Αγίας μας Εκκλησίας.
«Εύχομαι, η Χάρις του Θεού να μας φωτίζει το μυαλό, την καρδιά, τη σκέψη, την κρίση, την προσπάθειά μας. Να χαιρόμαστε την ανατροπή που ο Θεός έφερε στη ζωή μας, που κατέλυσε όλα αυτά τα βίαια πράγματα, τις εξουσίες, τους εγωισμούς, τις εγωπάθειες και μας εγκαθίδρυσε την καινή Βασιλεία της απολύτου ισότητος, ελευθερίας και δημοκρατίας που ζούμε μέσα στην Αγία Του Εκκλησία και που θα απολαύσουμε στην υπερχρονική Του Βασιλεία», είπε καταλήγοντας.
Στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Υπαπαντής του Σωτήρος στη Σαντορίνη τελέστηκε σήμερα το πρωί μέσα σε κλίμα συγκίνησης το τεσσαρακονθήμερο μνημόσυνο του αοιδίμου Μητροπολίτου πρώην Θήρας, Αμοργού & Νήσων κυρού Επιφανίου.
Προηγήθηκε αρχιερατικό συλλείτουργο προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σύρου κ. Δωροθέου Β’ και συνιερουργούντος του οικείου Ποιμενάρχου, Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Θήρας κ. Αμφιλοχίου.
Για το πρόσωπο του προσφιλούς ιεράρχου μίλησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Θήρας, ο οποίος αναφέρθηκε στα χαρίσματα του προκατόχου του κυρού Επιφανίου και συγκεκριμένα στην αγάπη, τη φιλανθρωπία, την ασκητικότητα του βίου, την την ιεροπρέπεια, την διδακτικότατα και την φιλοστοργία του.
Στο ιερό μνημόσυνο τους Αρχιερείς πλαισίωσαν κληρικοί της Σαντορίνης. Από νωρίς το πρωί προσήλθε πλήθος πιστών στον Ιερό Ναό, για να προσευχηθούν για τον μακαριστό Ποιμενάρχη τους, που τόσο πολύ αγαπήθηκε κατά τα χρόνια της ποιμαντορίας του. Μεταξύ των πιστών παρέστησαν ο Βουλευτής Κυκλάδων κ. Μάρκος Καφούρος και ο Αντιπεριφερειάρχης Υγείας κ. Χαράλαμπος Δαρζέντας.
ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΡΟΔΟΝ ΤΟ ΑΜΑΡΑΝΤΟΝ στην Πειραϊκή (Παναγίτσα) όπως τον λέμε εμείς οι Ενορίτες. Σας περιμένουμε στην μεγάλη μας παρέα! Την Κυριακή το απόγευμα στις 18:30. Έλα και εσύ! Θα φάμε, θα πιούμε και θα διασκεδάσουμε! τηλ. 210 45 12220Ιερός Ναός Παναγίας “Ρόδον το Αμάραντον” Διεύθυνση: Καζανόβα και Σούτσου 1, 185 39, Πειραιάς Τηλέφωνο: 210 45 12 220 Fax: 210 45 12 292 E – mail: rodoamaranto@hotmail.com Ιερείς Ναού: Αρχιμανδρίτης π. Σπυρίδων Πέτρου Αρχιμανδρίτης π. Μιλτιάδης Μίτσελ – Μιχαλόπουλος Αρχιμανδρίτης π. Σιλουανός Τζουμανέκας Πρωτοπρεσβύτερος π. Ιωάννης Πριλίγκος Ιστορικά Στοιχεία Ιερού Ναού: Η ιστορία της ενορίας Παναγίας «Ρόδον Αμάραντον» Πειραϊκής, σύμφωνα με τις μαρτυρίες των παλαιών κατοίκων της περιοχής, αρχίζει περίπου το έτος 1890 μ.Χ., όταν κάποιος ψαράς ανέσυρε μία παλαιά εικόνα από τα βράχια της Πειραϊκής η οποία εικόνιζε την Παναγία να κρατά τον Χριστό, καθήμενο σε παιδική ηλικία, κρατώντας στο χέρι ένα «Ρόδον». Το γεγονός έγινε αμέσως γνωστό στην περιοχή. Μια ευλαβής οικογένεια, ονομαζόμενη Κατσαρού, έχοντας την επιθυμία να προσφέρει «οίκον» προς στέγαση της εικόνας της Παναγίας, με ιδία πρωτοβουλία έκτισε ιδιωτικό παρεκκλήσιο με το όνομα Παναγία «Ρόδον το Αμάραντον». Εκεί στεγάσθηκε η παλαιά αυτή εικόνα και λατρεύτηκε από τους κατοίκους της περιοχής. Πέρασαν τα χρόνια, ολοένα και περισσότερος κόσμος συνέρεε στην περιοχή και υπήρξε ανάγκη να δημιουργηθεί ενορία που θα δεχθεί τους πιστούς. Μέχρι τότε, η ευρύτερη περιοχή του Πειραιά υπήγετο εκκλησιαστικά στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών. Το πρόβλημα διευθετήθηκε με τη δωρεά της οικογένειας Κουτσοδόντη η οποία διέθεσε το οικόπεδο για να κτισθεί σε πρώτη μορφή (ο ισόγειος) ο Ιερός Ναός και να δημιουργηθεί η νέα ενορία. Στα επόμενα έτη απαιτήθηκαν αγώνες, και κατεβλήθησαν κόποι και θυσίες για να δοθεί η άδεια κάτι το οποίο επετεύχθει επι δημαρχίας Σκυλίτση. Το 1973 μ.Χ., ο μακαριστός Μητροπολίτης Πειραιώς κ.κ Χρυσόστομος ο Α΄ τέλεσε τα θυρανοίξια του νέου Ιερού Ναού και τον παρέδωσε προς λατρεία στους ενορίτες πιστούς. Λίγο πριν τα θυρανοίξια, δια Αρχιερατικού γράμματος της Αρχιεπισκοπής Αθηνών, έγινε και επισήμως ενορία ξεχωριστή, η ενορία της Παναγίας Ρόδο Αμάραντο. Ο πρώτος Ιερός Ναός λειτουργεί κανονικά μέχρι το έτος 1983 μ.Χ. όταν αποφασίζεται από το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο να οικοδομηθεί νέος, λαμπρότερος και μεγαλύτερος Ναός πάνω από το ισόγειο. Στο διάστημα αυτό, έχουν διακονήσει αρκετοί ιερείς που έδωσαν ο καθένας την προσωπική τους σφραγίδα για την αποπεράτωση, την καλή λειτουργία και ευταξία του οίκου του Θεού: ο αείμνηστος π. Αντώνιος, ο π. Μάξιμος, μετέπειτα Μητροπολίτης Σερρών, ο π. Μιχαήλ Βασιλάκης, ο π. Χαράλαμπος Πετρόγγονας, ο π. Ευάγγελος Μισαργόπουλος, ο π. Ιάκωβος Φραγκιαδάκης, ο αείμνηστος π. Στέφανος Μιχαηλίδης, ο π. Αντώνιος Βάλβης, ο π. Γερμανός Αδραχτάς, ο π. Βενέδικτος, ο οποίος και εργάσθηκε επιμελώς για την ανέγερση του ισογείου του Ναού αλλά και του νέου μεγαλύτερου Ναού. Το έργο για την αποπεράτωση του Ναού όπως αυτός υπάρχει σήμερα διήρκεσε 2 έτη. Προϊστάμενος του Ναού κατά τα έτη αυτά ηταν ο π. Μιχαήλ Χαλάς με συνεφημέριο τον π. Ιωάννη Μαυροκουκουλάκη. Το 1986 μ.Χ., ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς κ.κ. Καλλίνικος τελεί τα επίσημα εγκαίνια του νέου λαμπρού Ιερού Ναού της Παναγίας «Ρόδον το Αμάραντον», που εορτάζει κάθε χρόνο στον Ακάθιστο Ύμνο. Το ισόγειο παρεκκλήσιο του Ναού μετονομάστηκε σε «Ταξιάρχη Μιχαήλ της Σύμης» και πανηγυρίζει στις 9 Νοεμβρίου. (Η μετονομασία έγινε διότι ο Ταξιάρχης Μιχαήλ της Σύμης τιμάται ιδιαιτέρως από τους Συμιακούς πολλοί εκ των οποίων διαβιούν στην περιοχή της Πειραϊκής).
Orthodoxia.Online 