Λίγες ημέρες πριν την είσοδο του πανορθοδόξου πληρώματος στην Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα, την εβδομάδα των Παθών, του πόνου και της δοκιμασίας αλλά και προ του ενατενισμού μας στην ελπιδοφόρα νύκτα της Ανάστασης, ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος καλεί τον πιστό ρωσικό λαό να συσπειρωθεί με τους ηγήτορες της συντελούμενης στρατιωτικής εισβολής στην Ουκρανία, για να γίνουν ένα τείχος αντίστασης απέναντι στον «φιλελεύθερο δυτικό πολιτισμό», καθώς τον θεωρεί παρακμιακό και ανήθικο. Στη διάρκεια μάλιστα λειτουργικής συνάξεως, παραδέχεται ότι οι στιγμές για την Ρωσία είναι δύσκολες και προς τούτο καλεί σε «συσπείρωση» επιφέρουσα «αυθεντική ἀλληλεγγύη προκειμένου να απωθηθούν οι εχθροί, εξωτερικοί και εσωτερικοί». Ενσυνείδητα παρέχει ηθικό -τάχα- επιχείρημα στους Ορθοδόξους Ρώσους να σταθούν ενισχυτικά απέναντι σε φονευόμενους Ορθοδόξους αδελφούς της Ουκρανίας.
Υποκινεί Τσετσένους μαχητές, ακραίων ισλαμιστικών απόψεων και συμπεριφορών, να κινηθούν εναντίον Ορθοδόξων Χριστιανών στην Ουκρανία, προκειμένου να διαφυλάξει μάλλον τους Ρώσους από κάθε μορφή εκδυτικισμού και να επιστηρίξει τα φοβικά σύνδρομα της πολιτικής εξουσίας της Ρωσίας για εξάπλωση της φιλελεύθερης δημοκρατίας στην Ουκρανία, το θεωρούμενο «εγγύς εξωτερικό» της Ρωσίας.
Εάν αυτό αποτελεί εκκλησιαστικό κήρυγμα πρωθιεράρχου Ορθόδοξης Εκκλησίας ή πολεμικό ανακοινωθέν εναπόκειται στην κρίση κάθε νουνεχούς να το απαντήσει. Γεννάται όμως μία εύλογη απορία, σχετικά με το βαθύτερο νόημα και τη μορφή εξουσίας που εκφράζει ο συγκεκριμένος ορθόδοξος ιεράρχης προς το ποίμνιό του, τον κλήρο και τον λαό του!!!
Πρόκειται για εξουσία «αφωρισμένη εις ευαγγέλιον Θεού», που αποκαλύπτει την διακονία, το πάθος και την δοκιμασία, όπως αυθεντικά και παραδειγματικά υποτύπωσε ο Εσταυρωμένος Χριστός και μάλιστα με διαστάσεις διακονίας, εκκλησιαστικής σωτηρίας και λύτρωσης ή είναι έκφραση μιάς εκκοσμικευμένης εξουσίας μίσους, η οποία οδηγεί τον ίδιο τον λαό και το ποίμνιο της Εκκλησίας σε πνευματικά αδιέξοδα;
Υπηρετεί τον θείο σκοπό της συντήρησης της ζωής και της δημιουργίας ή μήπως εισφέρει συγχυτικά ερωτήματα για τό εάν η Εκκλησία μπορεί να διδάσκει στο ποίμνιο Της τον θάνατο και να το υποκινεί σε πολέμους και καταστροφικές συρράξεις;
Είναι δυνατόν ένας εκκλησιαστικός άνδρας να μην φανερώνει στον «εν χάριτι άλατι ηρτυμένο» λόγο του, στα έργα και στις προτροπές του, ότι «μακάριοι οι ειρηνοποιοί» αλλά να θεωρεί, ότι μπορεί να υπονομεύει την διδαγμένη ευαγγελικά θυσία και ταπείνωση για το καλό και τη σωτηρία των άλλων, του πλησίον;
Μπορεί τελικά ένα εκκλησιαστικό πρόσωπο «όπου και όπως δει» να μην υπερμαχεί πρωτοστατικά για την ειρήνη και την καταλλαγή μεταξύ των λαών αλλά να ενσπείρει τη διχόνια, τον πόλεμο και την αντιπαλότητα;
Η στάση του προκαθημένου της Εκκλησίας της Μόσχας επιβεβαιώνει ότι η δυτικού τύπου πολιτιστική αλλοίωση, την οποίαν φοβάται και προσπαθεί να απεμπολήσει με την «συσπείρωση» βρίσκεται ήδη εντός των εκκλησιαστικών του τειχών, χαρακτηρίζει τη νοοτροπία που ο ίδιος εκπέμπει και την επιβεβαιώνει με τη στάση του και προφανώς καταφαίνεται, ότι η εκκοσμίκευση -και κυρίως η εκκλησιαστική- δεν έχει καθορισμένο χώρο προέλευσης, δυτικό ή ανατολικό.
Σήμερα με το -δήθεν πνεύμα της Ανατολής- παρακολουθούμε εκκλησιαστικά πρόσωπα να προτρέπουν στη βία και στον όλεθρο και με το -δήθεν πνεύμα της Δύσης- παρακολουθούμε άλλες εκκλησιαστικές προσωπικότητες να γίνονται κήρυκες της ειρήνης, της καταλλαγής, της εκεχειρίας. Να προτείνουν την παύση των μαχών με σκοπό να φθάσουν οι δύο λαοί, Ουκρανίας και Ρωσίας, στην ειρήνη μέσα από έναν θυσιαστικό διάλογο.
Τελικά οἱ άνθρωποι του «δυτικού φιλελεύθερου πολιτισμού» γίνονται οι πραγματικοί ειρηνοποιοί και κήρυκες του ευαγγελικού μηνύματος της ειρήνης και της συναδελφοσύνης. Αυτοί έναντι των άλλων διακηρύσσουν ότι μία νίκη, που θα καταφέρει να αναρτήσει τη σημαία της σε σωρούς νεκρών και συντρίμμια ανθρώπινων κοινωνιών δεν έχει καμμία ουσιαστική αξία, έστω και αν πετύχει τον τελικό της στόχο, την αντίσταση ή αποδυνάμωση του «δυτικού φιλελεύθερου πολιτισμού»!!!
Ποτέ και διαχρονικά η εκκλησιαστική εκκοσμίκευση δεν μπορεί να λάβει θετικό αξιολογικό πρόσημο, γιατί δεν οικοδομεί αλλά μάλλον γκρεμίζει, δεν παράγει πολιτισμό και ανάπτυξη αλλά μάλλον υπηρετεί τον όλεθρο και την καταστροφή, τον επαρχιωτισμό και την ιδιοτέλεια, την απομόνωση και την σκοπιμότητα.
Η Ρωσική Εκκλησία δεν κινδύνευσε ούτε τώρα κινδυνεύει από κανέναν «φιλελεύθερο δυτικό πολιτισμό» τον οποίον μάλιστα θέλει να εμποδίσει δημιουργώντας ανασχετικό τείχος με ξιφολόγχες, κανόνια και πυρηνικά. Για όσον καιρό ο Πατριάρχης Μόσχας βρίσκεται εγκλωβισμένος σε μία μορφή εξουσίας του «κόσμου τούτου», δυστυχώς δεν θα μπορεί να γίνει επηρεαστικός φορέας του πνεύματος του Χριστού, δηλαδή της ελευθερίας, της αγάπης και της θυσίας. Εκών άκων επαναλαμβάνει το λάθος του Μεγάλου Ιεροεξεταστού, του συμπατριώτου Μιχαήλοβιτσ Ντοστογιέφσκυ στους Αδελφούς Καραμαζώφ.
Αναρωτιέμαι, πώς θα μπορέσει να υμνήσει την Ανάσταση ως έκφραση νίκης κατά του θανάτου, όταν ο λόγος του υποκινεί σε θάνατο συνανθρώπους μας και ομοδόξους του;
Πώς συμβιβάζεται να κοινωνεί του Αναστημένου σώματος και αίματος του Χριστού ευχόμενος «εις ζωήν αιώνιον», όταν σήμερα και αύριο θα προτρέπει τον λαό του σε πράξεις αιματοβαμένες;
Φταίει, λοιπόν, ο δήθεν «δυτικός φιλελεύθερος πολιτισμός» ή μήπως όσοι τους κατατρύχει η ανήθικη αντίληψη κάποιας εκκοσμικευμένης εκκλησιαστικής εξουσίας;
Ο πατήρ Ευμένιος Σαριδάκης ήταν θεόκλητος στον μοναχισμό. Ο ίδιος έλεγε: «Εγώ, δεκαεπτά χρόνων πήγα στο μοναστήρι. Ήμουν δεκαέξι χρόνια στο χωριό μου. Αγαπούσα τον Θεό, βέβαια, σκεπτόμουν πολλές φορές να γίνω καλόγερος. Μια μέρα μου λέει ο παπάς: «Έλα να σε κάνω νεωκόρο».
Πήγα κι εγώ. Άναβα τα καντήλια πρωί-βράδυ, διάβαζα κιόλας, ο,τι βιβλία έβλεπα τα διάβαζα. Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς του 1944, το απόγευμα,
Η Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, σήμερα, Πέμπτη 14 Απριλίου 2022, προχώρησε στην αγιοκατάταξη του Γέροντα Ευμενίου Σαριδάκη.
Τον Ιούνιο του περασμένου έτους, η Ι. Επαρχιακή Σύνοδος της Εκκλησίας Κρήτης αποδέχθηκε το υποβληθέν αίτημα του Μητροπολίτου Γορτύνης και Αρκαδίας κ. Μακαρίου, για την εγγραφή στο Αγιολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας του Πανοσιωτάτου Αρχιμανδρίτου Ευμενίου Σαριδάκη, με καταγωγή από την Εθιά και το προωθησε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο για τις περαιτέρω Εκκλησιαστικές Ενέργειες.
Αναστασία Ν. Αργυροπούλου Βορειοδυτικά της Πύλου και κοντά στο χωριό Γιάλοβα, του Δήμου Πύλου-Νέστορος επάνω σε λόφο ευρίσκεται το Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας Σγράπας, αποτελούμενο από έναν μικρό Ναό, χώρους υποδοχής και μεγάλους ξενώνες για τούς προσκυνητές.
Ο Ναός ευρισκόμενος στο κέντρο της αυλής του προσκυνήματος, έχει κτισθεί πάνω σε ερείπια παλαιότερων Ναών, πού έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην πορεία της ζωής των κατοίκων της περιοχής αλλά και της Πατρίδος γενικώτερα. Χωρίς να υπάρχουν γραπτές μαρτυρίες, η παράδοση αναφέρει ότι ο πρώτος Ναός της Παναγίας έγινε τα χρόνια 1381-1402 από την ηγεμόνα της Αχαΐας Μαρία των Βουρβώνων προκειμένου να ανυψώσει το πεσμένο φρόνημα του Φράγκικου κράτους. Ο Ναός τούτος κατεστράφη από τους Τούρκους το 1573, ανηγέρθη όμως από τους Ενετούς περί το 1686. Έκτοτε διατηρήθηκε μέχρι το 1825 και κατέστη τόπος προσευχής και ελπίδας διαφόρων πρωταγωνιστών της Ελληνικής Επαναστάσεως, όπως του Παπαφλέσσα, του Μαυροκορδάτου αλλά και του στρατηγού Μακρυγιάννη. Ατυχώς ο Ιμπραήμ γκρέμισε το Ναό και μόλις το 1828 οι κάτοικοι του γειτονικού χωριού Σούλι ή Παλιοχώρι, που εγκαταστάθηκαν πέριξ του γκρεμισμένου Ναού έφτιαξαν νέο χωριό, πού το ονόμασαν «Βουβαλοβορό» ή «Σγράπα» και έκτισαν εκ νέου το Ναό το έτος 1835. Αναγκάσθηκαν όμως ένεκα της ελλείψεως νερού και της ελονοσίας από το βάλτο της Γιάλοβας να μετακομίσουν βορειότερα και έτσι ο Ναός εγκαταλείφθηκε και τελικά μ’ ένα μεγάλο σεισμό του 1886 σωριάστηκε σε ερείπια με όλα τα πράγματά του. Κατά τον Ν. Αλεξόπουλο, κάτοικο Γιαλόβης,λίγες οικογένειες (8-10) κατοικούσαν δυτικώς του ναού σε απόσταση 2 χιλιομέτρων απʼ αυτού, έναντι της σημερινής οδού ΠΥΛΟΥ-ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑΣ και εις τη θέση ονομαζομένη Σούλι η Παλιοχώρι. Μετά την απελευθέρωση περί του 1828 οι κάτοικοι του Σουλίου μετώκησαν εις χώρο πλησίον του ναού και το νέο τούτο χωριό το ονόμασαν Βουβαλοβορόν (μανδρί Βουβαλιών). Μέχρι το 1840 παρέμεινε η ονομασία Βουβαλοβορός όπως φαίνεται από την απογραφή που έγινε κατά το έτος αυτό. Εις τα παρυφάς του χωριού και μάλιστα στο ανατολικό μέρος αυτού υπήρχε μία μικρή λίμνη η οποία συγκέντρωνε τα όμβρια ύδατα. Η λίμνη καλύπτονταν από πυκνό δάσος δέντρων και θάμνων και ήταν άγνωστη στους κατοίκους του χωριού οι οποίοι μάλιστα μετέβαιναν και πότιζαν τα βόδια τους στο βάλτο ενώ για πόσιμο νερό έπαιρναν από άλλη πηγή. Αυτή ανακαλύφθηκε ως εξής : Είχε παρατηρηθεί ότι ένα βόδι δεν έπινε νερό ποτέ και το γεγονός που είχε πολυσυζητηθεί από τους κατοίκους του χωριού είχε προξενήσει μεγάλη εντύπωση και απορία. Επί αρκετό χρόνο παρακολούθησαν το βόδι και το παρατήρησαν κάποτε να μπαίνει μέσα στο δάσος, να διασχίζει ένα στενό μικρό και άγνωστο γιʼ αυτούς δρομάκι και να φτάνει στη πηγή για να πιει νερό. Έτσι ανακαλύφθηκε η μικρή αυτή πηγή που έμοιαζε σαν ένα μικρό βαθούλωμα την οποία οι κάτοικοι ονόμασαν Σγούρνα. Πιθανόν από αυτή τη Σγούρνα να μετονομάσθηκε και το χωριό σε Σγράππα, ονομασία που διατηρεί μέχρι και σήμερα. Η Σγούρνα η οποία ευρέθη παρέμεινε και κτίσθηκε ένα πηγάδι από το οποίο έπαιρναν νερό οι κάτοικοι του χωριού αυτού. Και σήμερα υπάρχει και παίρνουν νερό και πίνουν οι προσκυνητές και οι κάτοικοι του χωριού. Οι κάτοικοι του χωριού Βουβαλοβορός περί του 1835 έκτισαν εκ νέου το μικρό ναό της Μεγαλόχαρης Παναγίας επί των ιδίων της καταστροφή του επί Ιμπραήμ. Επειδή παρά τις προσπάθειες των κατοίκων, δεν βρέθηκε το 1835 εικόνα, ο Αναστάσιος Αλεξόπουλος προεστός τότε του χωριού Βουβαλοβόρος δώρισε την εικόνα, την οποία εν Σγράππα σήμερα προσκυνούμε, κατασκευασμένη από λιβάνι, μαστίχα και κερί. Αρχιμανδρίτης Ιερεμίας
Περί του 1865 οι κάτοικοι της Σγράππας η Βουβαλοβορού λόγω έλλειψης νερού και λόγω της ελονοσίας προερχόμενης εκ του έλους της Γιαλόβης, μετώκησαν ψηλότερα, 3 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του ναού και έκτισαν νέο χωριό
το οποίο επίσης ονόμασαν Σγράππα και το οποίο πριν από λίγα χρόνια μετονομάστηκε Ελαιόφυτο, από το μεγάλο αριθμό των ελαιόδεντρων τα οποία βρίσκονται εκεί.
Έκτοτε ο ναός εγκαταλείφθηκε και καταστράφηκε και πάλι από μεγάλο σεισμό το 1880 ενώ στα ερείπιά του φύτρωσαν σχοίνα και άλλοι θάμνοι. Ξεχάστηκε επίσης στα ερείπια και η εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής που είχε γίνει από λιβάνι, μαστίχα και κερί.
Η Παναγία όμως δεν άφησε τον οίκο της στην αφάνεια αλλά δια τριών κατά σειρά θαυμαστών γεγονότων αποκάλυψε την ύπαρξη αυτού. Περί του 1890 κάτοικοι διαφόρων ορεινών περιοχών της Αρκαδίας και της Μεσσηνίας ήρθαν και κατοίκησαν στη περιοχή κοντά στο χώρο του ναού, αναζητώντας χειμαδιά για τα κοπάδια τους.
Μεταξύ των άλλων ήρθε και η οικογένεια του Νικολάου Αργυροπούλου εκ της Μπολέτας ή Μάκρης Τριπόλεως αποτελούμενη από την σύζυγό του Αναστασία και από τρία αγόρια και κατασκεύασαν μία πρόχειρη κατοικία επί του λόφου, βορείως του παλαιού ναού της Παναϊτσας γιʼ αυτούς και για τα κοπάδια τους.
Η σύζυγός του Αναστασία ήταν πολύ ευσεβής και υποδειγματική μητέρα. Ένα απόγευμα η Αναστασία μαζί με τον μικρότερο γιο της τον Δήμο, ο οποίος βρίσκεται σήμερα εν ζωή, πήγε στο «βουναλάκι» όπου ήταν κτισμένος άλλοτε ο ναός για να κόψει ξύλα. Δεν ήταν δυνατόν να φανταστεί κανείς και περισσότερο η 32χρονη Αναστασία, ότι κάτω από τα χώματα και τους θάμνους βρισκόταν θαμμένη η εικόνα της Παναγίας. Αφού λοιπόν έκοψε τα ξύλα και τα έβαλε στους ώμους της μάταια προσπάθησε να σηκωθεί αν και τη βοήθησε ο γιος της Δήμος. Κάποια δύναμη την κρατούσε εκεί δεμένη με το φορτίο της. Προσπάθησε πάλι, πέταξε μακριά κάποια ξύλα αλλά κανένα αποτέλεσμα. Κουρασμένη, στεναχωρημένη και γεμάτη απορία έλυσε τα ξύλα από τους ώμους.
Το συμβάν το διηγήθηκε στον άντρα της και στους γείτονές της αλλά κανείς δεν την πίστεψε, πολλοί μάλιστα την κορόιδεψαν. Πέρασαν οκτώ μέρες από τότε, μέρες αγωνίας και στεναχώριας. Ο ύπνος της Αναστασίας και η ψυχική της διάθεση δεν ήταν καλή.
Την όγδοη μέρα βρέθηκε στον ίδιο τόπο για να μαζέψει χόρτα μαζί με ένα κορίτσι της γειτονιάς της. Σε μία στιγμή ακούει μία γυναικεία φωνή η οποία φαινόταν να βγαίνει από το έδαφος και της είπε : «Διώξε το κορίτσι και κάθισε στη ζαλιά σου, έχω κάτι να σου πω».
Η φωνή αυτή τρόμαξε την Αναστασία και φοβισμένη πήρε τη κοπέλα από το χέρι και έφυγε σχεδόν τρέχοντας για το σπίτι της. Φτάνοντας στο σπίτι της και ενώ ετοιμαζόταν να πιάσει το μάνταλο της πόρτας, βλέπει τρία φίδια να κρέμονται απʼ αυτό. Έκανε πίσω κάνοντας το σταυρό της και πρόφερε τη λέξη «Παναγία μου!».
Με τη προφορά της λέξεως και την επίκληση της Παναγίας τα φίδια εξαφανίστηκαν.
Ύστερα από τα γεγονότα αυτά δεν έμεινε καμία αμφιβολία ότι πρόκειτο για θαύματα. Συγκινημένη άνοιξε τη πόρτα του σπιτιού της ενώ μέσα στη ψυχή της υπήρχαν αλληλοσυγκρουόμενα συναισθήματα χαράς και απορίας, ντροπής και θλίψης για τη δειλία της.
Έπειτα αποφάσισε να καλέσει όλη τη γειτονιά για να τους πει τα περιστατικά. Πάλι όμως ο φόβος τη κρατούσε σκεπτόμενη ότι δεν θα την πίστευαν όσοι θα την άκουγαν.
Οι μέρες της Αναστασίας περνούσαν με ψυχική συγκίνηση. Διέξοδο εύρισκε στη προσευχή. Μέρα και νύχτα προσευχόταν και ζητούσε από τη Παναγία, μέσα από τα βάθη της καλής της καρδιάς να ηρεμήσει ο εσωτερικός της κόσμος.
Είχαν περάσει αρκετές μέρες και ο ψυχικός κόσμος της Αναστασίας εξακολουθούσε να είναι ανάστατος.
Η γλυκιά εκείνη φωνή αντηχούσε συνεχώς στʼ αυτιά της και την βύθιζε σε σκέψεις.
Ένα σαββατόβραδο κουρασμένη από την εργασία και ψυχικώς εξουθενωμένη από τις σκέψεις και μετά από μακρά προσευχή έπεσε να κοιμηθεί.
Ο άνδρας της έλειπε στη πόλη και θα ερχόταν την επομένη. Δύσκολα κοιμήθηκε εκείνο το βράδυ η Αναστασία. Κατά τα ξημερώματα και ενώ κοιμόταν ήσυχα παρουσιάσθηκε μπροστά της σε όνειρο μία γυναίκα μεγαλοπρεπής και απαστράπτουσα. Ολοφάνερα διακρινόταν το φωτοστέφανο και η λαμπρότητά της.
Η όψη της ήταν αυστηρή, η φωνή και η έκφρασή της επιτακτική : «Γιατί Αναστασία δεν υπάκουσες και αδιαφόρησες για τις κλήσεις μου, τις οποίες πριν λίγες μέρες σου έκανα στο λόφο;».
Η Αναστασία στο άκουσμα των λόγων αυτών ταράζεται, πονά ψυχικώς και ξυπνά τρομαγμένη. Ρίχνει μια ματιά στα τρία παιδιά της και βλέπει να κοιμούνται ήσυχα σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Βάζει τα χέρια στο πρόσωπό της σηκώνεται και κάθεται στην άκρη του κρεβατιού. Όταν κοίταξε προς το μέρος απʼ όπου άκουσε τη φωνή βλέπει ολόσωμη μία γυναίκα αγγελόμορφη, ενώ ολόκληρο το φτωχικό δωμάτιό της έλαμπε και μοσχοβολούσε.
Με φωνή τρεμάμενη ρωτά η Αναστασία : «Ποια είσαι εσύ αρχόντισσά μου;». Τότε η αγγελόμορφη αυτή γυναίκα, δηλαδή η Παναγία, αλλάζει όψη, το αυστηρό πρόσωπό της γλυκαίνει και απαντά στη τρομαγμένη Αναστασία :
«Εγώ είμαι! Ευαγγελίζου γη χαρά μεγάλη». Η Αναστασία με φωνή τώρα χαρούμενη απαντά : «Η Παναγία!». Ενώ ακόμα παρακαλεί η Αναστασία και προσεύχονταν την διέκοψε η Παναγία και με φωνή γλυκιά της λέει : «Σε διάλεξα σαν την καλύτερη και πιο ευσεβή γυναίκα του τόπου.
Θα πας στην Ίκλαινα και θα βρεις τον ιερέα Αριστομένη Νικολόπουλο και θα τον πεις να συγκεντρώσει τους Σγραππαίους και να έρθουν για να ξεθάψουν την εικόνα μου η οποία βρίσκεται πλησίον της ζαλιάς σου, στον απέναντι λόφο και κάτω από την ξυλοκερατέα».
Με τα τελευταία αυτά λόγια η Παναγία εξαφανίστηκε. Η Αναστασία σηκώθηκε αμέσως από το κρεβάτι της και αφού ετοίμασε πρωινό για τα παιδιά της ξεκίνησε παρά τη ραγδαία βροχή να εκτελέσει την εντολή της Παναγίας Παρθένου.
Ω του θαύματος όμως! Παρʼ ότι έπεφτε καταρρακτώδη βροχή η Αναστασία δεν βρέχονταν. Το λάλημα του πρώτου πετεινού την βρήκε στη Σγραππα. Πολύ πρωί και πριν ακόμη ο ιερέας Αριστομένης Νικολόπουλος σημάνει το σήμαντρο της εκκλησίας για να καλέσει τους Χριστιανούς της Ίκλαινας σε προσευχή, η Αναστασία φτάνει στο σπίτι του και του διηγείται τα συμβάντα. Ο ιερέας αρχικά δεν πίστεψε τίποτα. «Αν δεν κάνεις αυτό που λέω και που η Παναγία διέταξε θα πάθεις τρία κακά», του είπε η Αναστασία και έφυγε.
Ο ιερέας πήγε στην εκκλησία με ανάμικτα στη ψυχή του συναισθήματα πίστης και δυσπιστίας.
Όταν λοιπόν χτυπούσε τη καμπάνα και πριν ακόμα αρχίσει την ακολουθία, πληροφορείται ότι το παιδί του έπεσε από τον εξώστη του σπιτιού του. Ενώ έτρεχε προς το σπίτι του, μία προστρέχουσα γειτόνισσα τον πληροφορεί ότι η πρεσβυτέρα του έπεσε από τη σκάλα. Θυμήθηκε τότε τα λόγια της Αναστασίας και αποφάσισε να εκτελέσει την εντολή της.
Με αυτά, ίππευσε το άλογό του και καθʼ οδόν σκέφτηκε να αναβάλει για αύριο την εκτέλεση της εντολής της Αναστασίας.
Πέρασε από τη Σγράππα με τη σκέψη αυτή. Αλλά όταν προχώρησε 100 περίπου μέτρα από τη θέση την οποία του είχε υποδείξει η Αναστασία και όπου σήμερα βρίσκεται ο ναός της Παναγίας, το άλογό του έπεσε νεκρό.
Μετανόησε τότε για τις σκέψεις του και την αμφιβολία του και πεζός επέστρεψε στη Σγράππα. Συγκέντρωσε τους κατοίκους, διοργάνωσε συνεργείο και ξεκίνησε για την υποδειχθείσα τοποθεσία.
Έσκαψαν σχεδόν όλο το λόφο επί ολόκληρη τη μέρα και παρά τον ενθουσιασμό τους στην αρχή άρχισαν να απογοητεύονται και ενώ πλησίαζε η δύση του ηλίου αποφάσισαν να εγκαταλείψουν το έργο της ευρέσεως της εικόνας της Παναγίας.
Τη στιγμή όμως αυτή η Αναστασία με δάκρια και με προσευχές τους παρότρυνε να συνεχίσουν το έργο τους. Με τη παρουσία της Αναστασίας μια δύναμη τους ενδυναμώνει και τους κρατά αφοσιωμένους στο ιερό έργο τους. Ενώ ο ήλιος είχε κρυφτεί πίσω από τη Σφακτηρία και άρχισε η νύχτα, ένας χωρικός ακούει να κάνει η τσάπα του έναν υπόκωφο κρότο.
Αντιλήφθηκε τι αντικείμενο ήταν εκεί και ρίγος ιερό τον κατέλαβε. Σκύβει με ευλάβεια, μετατοπίζει τα χώματα και συγκινημένος μέχρι δακρίων βλέπει με μεγάλη έκπληξη την ιερή εικόνα της Παναγίας! Η ευλογημένη εκείνη μέρα της ευρέσεως ήταν η 23 Αυγούστου του 1892, ημέρα κατά την οποία εορτάζεται η εορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου. Όλοι οι παρευρεθέντες με μεγάλη ευλάβεια ασπάσθηκαν την άγια εικόνα. Η ανευρεθείσα εικόνα είναι η προαναφερόμενη της Ζωοδόχου Πηγής, και η οποία είχε γραμμένο πάνω της «1835 ΠΑΡΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ» (Σημ. newsmessinia : Αναστάσιος τη χάρισε, Αναστασία τη βρήκε… Και όχι μόνο αυτό. Όπως θα δούμε ποιο κάτω η Αναστασία είναι το γένος Αλεξοπούλου) Αστραπιαία διαδόθηκε η ευχάριστη πληροφορία της ευρέσεως της εικόνας σε όλη τη περιοχή και πλήθη ευσεβών χριστιανών συγκεντρώθηκαν για να την προσκυνήσουν. Από τη στιγμή ατή η Αναστασία περιήλθε σε όλα τα χωριά της περιοχής και με εράνους, προσφορές και δωρεές έχτισε το πρώτο μικρό ναό της Παναγίας ο οποίος με την πάροδο του χρόνου απόκτησε τη μορφή που έχει σήμερα. Η θαυμαστώς ευρεθείσα εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής , τιμάται πανηγυρικά τη Παρασκευή της Διακαινησίμου με τριήμερο πανηγύρι, όπως επίσης και στις 23 Αυγούστου εις μνήμη της ευρέσεώς της. Η ονειρευθείσα την ιερά εικόνα της Παναγίας της Σγράππας Αναστασία, το γένος Δημητρίου Αλεξοπούλου, γεννήθηκε το 1860 στα Θάνα Τριπόλεως. Σε ηλικία 17 ετών, το 1877, παντρεύτηκε τον Νικόλαο Γ. Αργυρόπουλο στο χωριό Μάκρη (άλλοτε Μπολέτα) Τριπόλεως και απόκτησε τρία παιδιά : Τον Κωνσταντίνο, τον Δημήτριο και τον Δήμο ο οποίος ζει. Όπως προαναφέρθη το 1892 και σε ηλικία 32 ετών η Αναστασία βρήκε κατόπιν ενυπνίου την ιερή εικόνα. Οι ασχολίες της ήταν τα οικιακά και η φύλαξη του κοπαδιού με τα ζώα. Κάθε χρόνο παρεχείμαζε με το κοπάδι της κοντά στη Σγράππα, όπως γίνεται και τώρα με τους βοσκούς που έρχονται με τα κοπάδια τους από την ορεινή Αρκαδία στη πεδινή Μεσσηνία. Επίσης ασχολούνταν και με τη κοπή ξύλων και τη μεταφορά τους στη πόλη για πώληση. Η Αναστασία Ν. Αργυροπούλου απεβίωσε τον Ιανουάριο του 1951 στη Μάκρη Τριπόλεως σε ηλικία 91 ετών. Τα οστά της βρίσκονται στη Σγράππα.
Εκοιμήθη σήμερα, Τετάρτη 13 Απριλίου 2022 ο Σεβ. Μητροπολίτης Ηλιουπόλεως και Θείρων κυρός Χρυσόστομος. Να αναφερθεί ότι ο μακαριστός Μητροπολίτης Ηλιουπόλεως κυρός Χρυσόστομος τον τελευταίο καιρό νοσηλευόταν στο Νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού Αθηνών. Η Εξόδιος Ακολουθία του μακαριστού Μητροπολίτη Ηλιουπόλεως θα τελεστεί την Παρασκευή 15 Απριλίου στον Ι.Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Ηλιουπόλεως στις 12:00 και η ταφή το μεσημέρι του Σαββάτου 16 Απριλίου. Λίγα λόγια για τον μακαριστό Μητροπολίτη κυρό Χρυσόστομο Ο Χρυσόστομος Μαυρογιαννόπουλος γεννήθηκε στη Νάξο των Κυκλάδων στις 8 Απριλίου 1927. Αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή Αθηνών το 1952. Είναι πτυχιούχος επίσης της Νομικής Σχολής Αθηνών. Διάκονος χειροτονήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 1952 και Πρεσβύτερος στις 14 Δεκεμβρίου 1954. Υπηρέτησε ως Διάκονος και Εφημέριος στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών (1952-1960). Το 1961 διορίστηκε Εφημέριος του Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέου Λονδίνου. Στις 19 Δεκεμβρίου 1970 χειροτονήθηκε τιτουλάριος Επίσκοπος Κυανέων, Βοηθός Επίσκοπος της Αρχιεπισκοπής Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας. Στις 10 Ιουλίου 2019 εξελέγη Μητροπολίτης Ηλιουπόλεως και Θείρων.
Και όμως είχε προβλέψει για το μνημόνιο και το χρέος της Ελλάδος, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός και μάλιστα είχε χαρακτηρίσει το μνημόνιο αντισυνταγματικό. Σοκ προκαλεί η επιβεβαίωση της προφητείας του! Παράλληλα, ανατριχιάζει η επιβεβαίωση προφητείας Γέροντα από το 1999 λέγοντας τη φράση: «Παρασκευή 15 Μαΐου θα έρθει η λύτρωση στην Ελλάδα από φονικό ιό…» α. «Θά σᾶς ρίξουν παρά πολύ παρά θά σᾶς ζητήσουν νά τόν πάρουν πίσω, ἀλλά ΔΕΝ θά μπορέσουν»! (σ.σ. παράς εἶναι τό χρῆμα)
Θετικός στον Covid-19 βρέθηκε σήμερα το απόγευμα ο μητροπολίτης Ρεθύμνης Πρόδρομος μετά από σχετικό έλεγχο που υπεβλήθη. Όπως ενημερώνει η μητρόπολη ο Σεβασμιώτατος είναι πλήρως εμβολιασμένος και ασυμπτωματικός διευκρινίζοντας ωστόσο ότι τα γραφεία της μητροπόλεως Ρεθύμνης θα παραμείνουν κλειστά μέχρι και την προσεχή Παρασκευή λόγω κρουσμάτων κορονοϊού
Ένα ηχητικό 60 χρόνια πριν… Ο τότε Επίσκοπος Θαυμακού και μετέπειτα Μητροπολίτης Μεσσηνίας μακαριστός Χρυσόστομος Θέμελης προεξάρχων της Πανηγύρεως του Καθεδρικού Ναού των Αθηνών, ανήμερα της εορτής του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.
Αγάλλεται και πανηγυρίζει η Ορθοδοξία και σύμπας ο Ελληνισμός. Ξημερώνει η 25η Μαρτίου. Ημέρα που σηματοδοτεί την Ελευθερία του ανθρώπου. Ελευθερώνεται ο άνθρωπος από τα δεσμά της αμαρτίας και ο Έλληνας αποκτά την Λευτεριά του. Τον ευαγγελισμό της Υπεραγίας Θεοτόκου και την έναρξη του αγώνα του 21 για την Ελευθερία πανηγυρίζει ο ελληνισμός πανταχού της γης. Ο αρχάγγελος Γαβριήλ με εντολή του Θεού Πατρός μεταφέρει στην Παναγία μας το χαρμόσυνο μήνυμα: θα γίνει η μητέρα του Θεού, του Χριστού μας, του δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος. Στην άσημη πόλη της Ναζαρέτ στην 15χρονη, τότε, Μαρία έρχεται η στιγμή της εκπλήρωσης της υπόσχεσης του Θεού προς το ανθρώπινο γένος. Τη στιγμή της εξόδου των πρωτοπλάστων από τον παράδεισο ο Πλαστουργός μας έδινε ένα μήνυμα λυτρώσεως του πεπτωκότος ανθρώπου (πρωτευαγγέλιο). Απευθυνόμενος προς τον αρχαίκακο διάβολο με την μορφή του όφεως είπε «Και έχθραν θύσω ανά μέσον σου και ανά μέσον της γυναικός και ανά μέσον του σπέρματος σου και ανά μέσον του σπέρματος αυτής, αυτός σού τηρήσει την κεφαλήν και συ τηρήσεις αυτού πτέρναν»(Γέν. Γ΄, 15). Ο μονογενής μου Υιός θα συντρίψει το κράτος της διαβολικής αμαρτίας και του σκότους. Θα γεννηθεί από παρθένο. Θα νικήσει το φως, η Ζωή και η Αλήθεια. Την υπόσχεση αυτή εκπληρώνει ο Θεός μας. Ο Πλάστης μας πάντα εκπληρώνει τις υποσχέσεις του. Ψεύτης ο Θεός, μη γένοιτο!! Ο Αρχάγγελος μεταφέρει στην ταπεινή δούλη του Θεού τη χαρμόσυνη είδηση ότι θα γίνει η μητέρα του Υιού του Θεού, με θαυματουργικό τρόπο. Η Πάναγνος παρθένος Μαρία αποδέχεται με περισσή ταπεινοφροσύνη την είδηση λέγουσα «Ιδού η Δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου». Απλά και ταπεινά. Χωρίς εγωισμούς και επάρσεις. Το προαιώνιο θέλημα και σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία του ανθρωπίνου γένους τίθεται σε εφαρμογή. Ο Υιός του Θεού λαμβάνει σάρκα και οστά και δια των αγνών αιμάτων της Παναγίας μας γεννιέται ως άνθρωπος στο σπήλαιο των αλόγων και αρχίζει το «έργο της Θείας οικονομίας ». Ο Υιός του Θεού γίνεται άνθρωπος τέλειος, χωρίς αμαρτία, υιός της αειπαρθένου Παναγίας. Οποία τιμή για το γυναικείο φύλο. Ταυτόχρονα, είναι και Θεός, τέλειος και αληθινός.
Με το «Χαίρε Κεχαριτωμένη ο Κύριος μετά σου» του Αρχαγγέλου έρχεται η ευχάριστη είδηση στο ανθρώπινο γένος, ο καλούμενος ευαγγελισμός της Θεοτόκου. Χαιρετισμός που εξέπληξε την μικρή Μαρία, η οποία δίστασε με την παρουσία του Αρχαγγέλου, φοβούμενη μήπως είναι κάποια διαβολική ενέργεια αυτό που βλέπει, κάποιος πειρασμός που την απομακρύνει από τον Θεό. Όμως, τα λόγια που ακολούθησαν την καθησύχασαν, παρά το απρόσμενο άγγελμα και την εύλογη απορία που της προκάλεσαν: «και πώς έσται μοι τούτο, επεί άνδρα ου γινώσκω ;». Ο Αρχάγγελος, που δεν μπορούσε κι εκείνος να εξηγήσει το μυστήριο, μόνο της απαντά ότι θα πραγματοποιηθεί το υπέρ νουν άγγελμα με τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος: «Πνεύμα Άγιον επελεύσεται επί σε και δύναμις υψίστου επισκιάσει σοι». Όπου βούλεται Θεός, νικάται φύσεως τάξις.
Η επιλογή της Παναγιάς δεν ήταν τυχαία. Τέκνο γονέων υπερηλίκων που γεννήθηκε κατόπιν πολλών προσευχών και το οποίο το είχαν τάξει οι υπέργηροι γονείς του να το αφιερώσουν στο Θεό. Ήταν η πλέον αγνή, η πλέον ταπεινή και άδολη κόρη. Δεν υπήρξε και ούτε θα υπάρξει τέτοια γυναίκα στον κόσμο. Αυτή επέλεξε ο Θεός για να φέρει στον κόσμο τον μονογενή Υιό Του, για να σώσει από την αμαρτία το ανθρώπινο γένος με τον σταυρικό του θάνατο και την τριήμερη Ανάστασή Του..
Την ημέρα αυτή, την 25η Μαρτίου, επέλεξαν και οι πρόγονοί μας το 1821 για να στείλουν και αυτοί ένα ευχάριστο μήνυμα στους σκλαβωμένους λαούς της οικουμένης. Είπαν το ¨Χαίρε, ω χαίρε Λευτεριά¨. Τετρακόσια χρόνια ολόκληρα υποδουλωμένοι και σκλαβωμένοι στον τούρκο δυνάστη. Τετρακόσια χρόνια ο ελληνισμός να έχει στο σβέρκο του τον Οθωμανό. Να υποφέρει τα πάνδεινα. Είναι δούλος, είναι σκλάβος και δεν διαφεντεύει τον τόπο του μήτε την τιμή της οικογενείας του ούτε και τη ζωή του. Δεν μπορεί να μάθει στοιχειώδη γράμματα, τη γλώσσα του αυτή που δημιούργησε πολιτισμό τεράστιο και απέδωσε έννοιες υψηλές όπως δημοκρατία και ελευθερία ή έστησε Παρθενώνες και κατέκτησε τον κόσμο με τον εκπολιτιστή Μακεδόνα Μέγα Αλέξανδρο. Δεν είναι δυνατό να λατρεύσει τον ένα και αληθινό Θεό. Δέχεται πιέσεις να αλλαξοπιστήσει, αρνείται να υποκύψει. Έτσι έχουμε ένα μεγάλο αριθμό, ένα σύννεφο επωνύμων και ανωνύμων Αγίων. Τους Νεομάρτυρας όπως τους ονόμασε η Αγία μας Εκκλησία.
Καταφεύγει στο κρυφό σχολειό για να μάθει λίγα γράμματα. Να μη λησμονήσει την Ιστορία του, τη Σαλαμίνα, τις Θερμοπύλες, τον Μέγα Αλέξανδρο και πολλά άλλα. Εκεί στο τρεμάμενο φως του καντηλιού, κατά τον ποιητή, μαθαίνει τι είχε, τι έχει, τι έπρεπε να έχει και παραμένει Έλληνας. Ολίγα κολλυβογράμματα σπουδάζει από την οκτώηχο και το ψαλτήρι. Γαλουχείται και στα νάματα της Ορθοδοξίας. Υπάρχουν, δυστυχώς, λίγοι βέβαια αρνητές του κρυφού σχολείου, οι θαυμαστές της θεωρίας ότι οι πόντιοι και οι μικρασιάτες δεν σφαγιάστηκαν από τους Τούρκους, απλά εξ αιτίας του συνωστισμού πέθαναν από ασφυξία. Αυτοί αρνούνται την ύπαρξη του κρυφού σχολείου. Είναι ελάχιστοι, για να μας κάνουν και εμάς αρνητές της ιστορικής αληθείας.
Πολλά τα βάσανα και σκληρή η ζωή των υπόδουλων Ελλήνων. Μέσα τους σιγοκαίει ο πόθος της Ελευθερίας. Η ελπίδα της απελευθέρωσης. Το διεθνές περιβάλλον σφόδρα εχθρικό, ο Μέτερνιχ με την Ιερά Συμμαχία μεγάλο εμπόδιο. Ο Έλληνας γαλουχημένος με την ελπίδα ότι «πάλι δικά μας θάναι» δεν κάθεται με τα χέρια σταυρωμένα, oοργανώνεται και επαναστατεί. Έχουμε τοπικές εξεγέρσεις που πνίγονται στο αίμα, αλλά τροφοδοτούν με πίστη την ελπίδα για λευτεριά. Πάμπολλες είναι οι απόπειρες αυτές. Τα αίματα και τα σώματα των θυσιασθέντων γίνονται λίπασμα για να θρέψουν τον πόθο για λευτεριά. Οι αρματολοί και οι κλέφτρες, τα δημοτικά τραγούδια και ο θούριος του Ρήγα Φεραίου ¨ως πότε παλικάρια θα ζούμε στα στενά μονάχοι σαν λιοντάρια στις πέτρες στα βουνά. Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή¨ δίνουν κουράγιο και δύναμη στο σκλαβωμένο ελληνικό γένος. Η Φιλική εταιρεία βοηθάει την προετοιμασία για τη μεγάλη στιγμή. Οργανώνει, συντονίζει, κατευθύνει. Εργάζεται μεθοδικά και μυστικά. Ο τύραννος καραδοκεί. Δεν θέλει να χάσει την Ελλάδα, την θέλει σκλάβα και υπόδουλη, όπως και άλλους λαούς. Θέλει την κραταιά, όπως πίστευε, οθωμανική αυτοκρατορία ακέραια να διαφυλάξει. Ο σκλαβωμένος Έλληνας ποθεί τηνΛευτεριά του και κανείς δεν μπορεί να του τη στερήσει. Είναι αποφασισμένος να χύσει το αίμα του και να προσφέρει, ακόμη, και τη ζωή του για την πατρίδα, την πίστη και την ελευθερία.
Η ημέρα η ποθητή, η αγία και ευλογημένη έφθασε. Είναι η 25η Μαρτίου 1821. Στα Καλάβρυτα ο επίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός υψώνει τη σημαία της επανάστασης και το πανηγύρι της παλιγγενεσίας αρχίζει. Για του Χριστού την πίστη την Αγία και για της Ελλάδος την ελευθερία γίνεται ο αγώνας. Άρχισε ο γενικός ξεσηκωμός με την πίστη στον Χριστό την ημέρα του Ευαγγελισμού. Το «χαίρε Κεχαριτωμένη» συμπλέει με το «χαίρε, ω χαίρε λευτεριά».
Ο μεγάλος αγωνιστής και ήρωας του 21 ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Γέρος του Μοριά βροντοφωνάζει «Ο θεός υπέγραψε την λευτεριά της Ελλάδας και δεν παίρνει την υπογραφή Του πίσω» . Μη γένοιτο. Ισχυρίζονται κάποιοι ότι ο ξεσηκωμός των Ελλήνων επηρεάστηκε από τη λεγόμενη γαλλική επανάσταση. Αλήθεια, οι φίλοι μας οι γάλλοι ποιόν κατακτητή και αλλοεθνή και αλλόθρησκο δυνάστη θέλανε να διώξουν και οι επαναστατούντες δήλωσαν ότι αυτό γίνεται για «του Χριστού την πίστη την αγία»; Δεν βρήκα πουθενά κάτι τέτοιο. Απλά η γαλλική επανάσταση χρονικά προηγήθηκε.
Στον αγώνα αυτό όλοι έδωσαν δυνατό και βροντερό παρών. Νέοι, γέροι, πλούσιοι, πτωχοί, γραμματιζούμενοι και αγράμματοι, γυναίκες και άνδρες. Όλοι τη λευτεριά των ήθελαν. Κληρικοί και λαϊκοί, νησιώτες και στεριανοί συναγωνίζονταν ποίος θα προσφέρει τα πιο πολλά. Τον καλύτερο εαυτό του, το είναι του, το αίμα του και τη ζωή του. Πολλοί κληρικοί, απλοί ιερείς, μητροπολίτες και πατριάρχες ποτίζουν με το αίμα τους το δένδρο της ελευθερίας. Υπάρχουν ήρωες κληρικοί ως ο Παπαφλέσσας, ο Αθανάσιος Διάκος, ο Ησαΐας Σαλώνων, ο πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε, όπως και λαϊκοί, πχ, Πλαπούτας, Κανάρης, Μακρυγιάννης για να αναφέρουμε ελάχιστους. Δεν είναι δυνατό στα πλαίσια ενός άρθρου να αναφερθούνε όλα τα ονόματα. Η λαϊκή μούσα με τα δημοτικά τραγούδια, η παράδοση και η Ιστορία έχει καταγράψει πάμπολλα, όλα πιστεύω όχι. Όλοι τους επώνυμοι ή ανώνυμοι συμβάλανε να ελευθερωθεί η πατρίδα μας. Βοηθήσανε και πολλοί ξένοι την προσπάθεια αυτή, παρακινούμενοι από αγάπη προς την Ελλάδα, τον πολιτισμό της και την τεράστια προσφορά της στο παγκόσμιο πνεύμα.
Μεθυσμένοι μέσα στον νικηφόρο αγώνα των πρώτων χρόνων, ξεχάσανε μάλλον ότι η απελευθέρωση του τόπου δεν πραγματοποιήθηκε και αρχίσανε οι καπεταναίοι να φιλονικούν και να αντιμάχονται μεταξύ τους, να πολεμά ο ένας εναντίον του άλλου. Το αιώνιο σαράκι της φυλής. Ο εγωισμός και η φιλοπρωτία. Ο δυνάστης βρήκε ευκαιρία και ανακατέλαβε πολλά φρούρια. Σελίδα μελανή, προφανώς και πολύ διδακτική. Μπορούμε να προσφέρουμε, παντού, χωρίς να φαινόμαστε ότι είμαστε πρώτοι. Η ουσία μετράει και όχι ο τύπος, το φαίνεσθαι.
Ο Θεός, πράγματι, έβαλε την υπογραφή του, κατά την ρήση Κολοκοτρώνη και η πατρίδα μας ελευθερώθηκε. Όχι ολόκληρη. Χρειάστηκαν και άλλοι αγώνες και άλλοι πόλεμοι και ήρωες για να δημιουργηθούν τα σημερινά σύνορα της πατρίδας μας.
Θα ήθελα να κλείσω με τους στίχους του ποιητή «μεθύστε με το αθάνατο κρασί του ‘21» και θα πρόσθετα ο ελάχιστος «και με το αθάνατο κρασί της Ορθοδοξίας».
«Χαίρε Κεχαριτωμένη Μαρία, ο Κύριος μετά Σου».
«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιάς και φυλακή».