Αλμυρός Βόλου, Νομός Μαγνησίας

Η Ιερά Μονή Παναγίας Κάτω Ξενιάς βρίσκεται σε απόσταση 16 χιλιομέτρων από την πόλη του Αλμυρου και είναι κτισμένη σε ένα μικρό οροπέδιο με πλούσια βλάστηση και άφθονα νερά.

Πανηγυρίζει στην απόδοση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου την 23η Αυγούστου κατά την οποία συρρέουν πλήθη πιστών για να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγιας.

Η Παναγία «Ξενιά» ειναι ενας αστειρευτος ωκεανός θείου ελέους και μητρικής στοργης και φροντιδας.Η εικόνα έχει αυστηρά βυζαντινή τεχνοτροπία και η Παναγία εικονίζεται με μεγάλα εκφραστικά μαύρα μάτια, γι’ αυτό και κάποιοι την επικαλούνται Παναγία η Μαυρομάτα.

Είναι φτιαγμένη από κερί και μαστίχα και σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση, είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά.

Σ’ Αυτήν, την ‘’Μεγαλομάτα’’ Μητέρα του Θεού καθημερινα εκατονταδες προσκυνητες εναποθετουν τη ζωή τους τις ελπίδες τους και τις προσευχές τους.

Εκείνη πάντοτε ομιλεί στις ψυχές μ’ έναν ιδιαίτερο και θαυμαστό τρόπο. Από αυτά τα πάναγνα και μεγάλα μάτια της Παναγίας αντλούν για τη ζωή οι πιστοί δύναμη, αντοχές, έμπνευση, κουράγιο και ελπίδα.

ΠΩΣ ΒΡΕΘΗΚΕ Η ΕΙΚΟΝΑ

Σύμφωνα με την παράδοση, η Εικόνα της Παναγίας Ξενιάς έχει διασωθεί από την εποχή της Εικονομαχίας και πιθανώς τότε να βρισκόταν στα παράλια της Μικράς Ασίας.

Οι ευσεβείς χριστιανοί, προκειμένου να την διασώσουν από την καταστροφική μανία των Εικονομάχων, αναγκάστηκαν να την τοποθετήσουν σε ένα κιβώτιο και να την ρίξουν στη θάλασσα πιστεύοντας πως με αυτόν τον τρόπο αυτή θα διασωθεί.

Πράγματι έτσι συνέβη και ήταν θέλημά της να έρθει σε ένα παραθαλάσσιο χωριό, το οποίο σήμερα ονομάζεται Αχίλλειον και οι κάτοικοι της γύρω περιοχής, πιθανώς την ονόμασαν Παναγία Ξενιά, επειδή ήρθε από κάποια ξένη και άγνωστη περιοχή.

Επισης στην αρχαιοελληνική και στην βυζαντινή γλώσσα λέγεται «ξενία» η φιλοξενια δηλαδή της Παναγιάς, που φιλόστοργα δέχεται τον κάθε πιστό όταν ικέτης θα προσέλθει να ζητήσει την Χάρη της και την Προστασία της.

Εκεί έχτισαν προς τιμή της ένα μικρό μοναστήρι, το οποίο λίγο αργότερα ήρθαν οι πειρατές και αφού το κατέστρεψαν, του έβαλαν φωτιά.

Οι μοναχοί που ήταν εκεί, με κίνδυνο της ζωής τους μπόρεσαν να διασώσουν την εικόνα και όπως διαβάζουμε σε ένα χειρόγραφο, την μετέφεραν εδώ γύρω, σε ένα μοναστήρι που ονομαζόταν Παναγία Κισσιώτισα λόγω της εύρεσης μιας θαυματουργής εικόνας της Κοιμήσεως της Θεοτόκου που βρεθηκε ανάμεσα στους κισσους.

Είναι η σημερινή Άνω Μονή Ξενιάς που ειναι ανδρικη και απέχει από εδώ περίπου δεκατρία χιλιόμετρα και βρίσκεται δυτικά του μοναστηριού της Κάτω Ξενιάς επάνω στις πλαγιές της Όθρυος.

Εκεί τοποθέτησαν στον ναό την εικόνα για να την διαφυλάξουν, όπου παρέμεινε για πολλούς αιώνες έως την εποχή της Τουρκοκρατίας.

Έτσι με την πάροδο του χρόνου λησμονήθηκε η αρχική ονομασία του μοναστηριού ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΙΣΙΩΤΙΣΣΑ και επικράτησε να ονομάζεται Παναγία Ξενιά από την εικόνα που φιλοξενείτο εκεί.

Την εποχή, όμως της Τουρκοκρατίας, επειδή οι μοναχοί εκεί αντιμετώπιζαν πολλές δυσκολίες από τους Τούρκους εφυγαν απο εκει και ανακαίνισαν το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου, το οποίο ήταν μετόχι της Άνω Μονής, χτισμένο γύρω στο 1300.

Έτσι περίπου το 1750 εγκαταστάθηκαν εδώ φέρνοντας μαζί τους και την εικόνα της Παναγίας Ξενιάς.

Με την πάροδο του χρόνου, τα δύο μοναστήρια έγιναν ανεξάρτητα, η γυναικεία Κατω Ξενιας και η Ανω Ξενιάς ανδρική.

Στις 9 Ιουλίου 1980 σφοδρότατος σεισμός μετέβαλε σχεδόν ολόκληρη την επαρχία Αλμυρού σε άμορφη μάζα ερειπίων.

Το μοναστήρι της Κάτω Ξενιάς επλήγη και αυτό ανυπολόγιστα. Μόνο οι εξωτερικοί τοίχοι έμειναν σε μεγάλο ποσοστό όρθιοι για να θυμίζουν το παλαιό κάλλος της Μονής. Οι μοναχές σώθηκαν την τελευταία στιγμή από θαυματουργή επέμβαση της Παναγίας.
Ο σεισμός κατέστησε το μοναστήρι ακατοίκητο.

Το 1985 θεμελιώθηκε το νέο μοναστήρι της Παναγίας, που έχει οικοδομηθεί εκ βάθρων σε παρακείμενο της παλαιάς Μονής χώρο σε δασώδη λόφο. Το 1990 έγιναν τα θυρανοίξια της νέας Ιεράς Μονής και το 2001 τα εγκαίνια του Ιερού Ναού.

Αξίζει κανείς σήμερα να κάνει μια στάση στα δυο Μοναστήρια για να προσευχηθεί και να θαυμάσει τον παλιό διάκοσμο, τις Αγιογραφίες, την αρχιτεκτονική τους και να προσκυνήσει τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Ξενιάς.

ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΞΕΝΙΑΣ

Η Παναγία κατά καιρούς διαφυλάξε και έσωσε με θεομηνίες και επιδημίες την θαυματουργή εικόνα Της .

Άλλο ένα θαυματουργό περιστατικό συνέβη, όταν το το 1867 οι μοναχοί εγκατέλειψαν οριστικά την Άνω Μονή και εγκαταστάθηκαν στην Κάτω, παίρνοντας μαζί τους και την Αγία Εικόνα.

Όμως το πρώτο πρωινό διαπίστωσαν ότι αυτή έλειπε από την περίοπτη θέση, στην οποία την είχαν τοποθετήσει. Όλα τα ψαξίματά τους πήγαν χαμένα. Την επομένη ειδοποιήθηκαν από τον φύλακα της Άνω Μονής, ότι η Εικόνα βρισκόταν εκεί.

Οι μοναχοί πήγαν στην Άνω Μονή και συνόδεψαν τιμητικά την Εικόνα στην Κάτω, την τοποθέτησαν στο ναό, τον οποίο ασφάλισαν με εξαιρετική φροντίδα, όμως και πάλι η Εικόνα είχε γυρίσει τη θέση της στο Άνω Μοναστήρι.

Ύστερα από υπόδειξη της Παναγίας στον Ηγούμενο, τελέστηκε ολόθερμη παράκληση μπροστά στην Εικόνα και μεταφέρθηκε και ο θρόνος της στην Κάτω Μονή, όπου παρέμεινε αμετακίνητη.

Αλλά και στην περίπτωση της Βόρειας Εύβοιας, οι κάτοικοι διηγούνται ότι πολύ παλιά -ίσως γύρω στα 1890- ο τόπος τους κόντεψε να καταστραφεί από τα κοπάδια της ακρίδας που είχαν ενσκήψει σε αυτόν.

Με μεγάλη πίστη μετέφεραν την Αγία Εικόνα, τέλεσαν Θεία Λειτουργία και παράκληση και την άλλη ημέρα όλη η ακρίδα βρέθηκε ψόφια στα χωράφια και στις ακτές.

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο έσωσε η Εικόνα της Παναγίας Ξενιάς τον ίδιο τόπο από την ξηρασία το 1977.

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΞΕΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΙΑΚΩΒΟ ΤΟΝ ΤΣΑΛΙΚΗ

Ο Αγιος Ιακωβος ο Τσαλικης ειχε μια μεγαλη πνευματικη σχεση με την Παναγια .Εκεί προσέτρεχε για οποιοδήποτε θέμα και πάντα έπαιρνε το ζητούμενο, αφού γνώριζε καλά ότι «ουδείς προστρέχων επί Σοί κατησχυμμένος από σου εκπορεύεται Αγνή Παρθένε Θεοτόκε».

Καποτε σε ηλικία 15 ετών, έπαθε τέτοια σοβαρή δερματοπάθεια στα πέλματα των ποδιών του, που ανοίξανε μεγάλες πληγές, βαθιές σχισμές και τρέχανε υγρά. Πονούσε πολύ και δυσκολευόταν να περπατήσει.

Εκείνες τις ημέρες φέρανε για ευλογία στην περιοχή την εικόνα της Παναγίας της Ξενιάς από τον Αλμυρό Βόλου και θα την πήγαιναν στο διπλανό χωριό, Δάφνη. Θέλησε και ο Ιάκωβος να πάει, με άλλους συγχωριανούς του.

Η μητέρα του λόγω της κατάστασής του με δισταγμό του το επέτρεψε, μετά και την παρέμβαση του παπα-Θεοδόση: «Άφησε, Θεοδώρα, το παιδί να πάει, αφού το θέλει τόσο!».

Η πορεία των δύο ωρών με τα πόδια ήταν μαρτυρική. Διηγείτο ο Όσιος:

«Παναγία μου, σε παρακαλώ κάνε με καλά, για να μπορώ να περπατάω, όπως και τα άλλα παιδιά, Της έλεγα κλαίγοντας στο δρόμο. Κι όλο χάιδευα την αγία Εικόνα Της κι έτριβα τις πληγιασμένες μου πατούσες.

Έτσι φτάσαμε στο χωριό, όπου πρόχειρα τοποθέτησαν την εικόνα της Παναγίας πάνω σε μία καρέκλα στην εκκλησία και ο κόσμος προσκυνούσε με πολλή ευλάβεια. Οι χωριανοί μου, αφού προσκύνησαν, ξεκίνησαν για την επιστροφή, γιατί η νύχτα πλησίαζε. Εγώ παρέμεινα για λίγο στην μέσα στην εκκλησία μπροστά στην εικόνα της Παναγίας και αφού είδα ότι δεν ήταν κανένας άλλος γύρω μου, Της είπα ικετευτικά:

– Παναγία μου, τώρα που είμαστε μόνοι μας, κάνε με καλά, κάνε καλά τα πόδια μου και εγώ δε θα φανώ αχάριστος, αλλά θα δουλέψω, όταν μεγαλώσω και μόλις μπορέσω θ’ ανταποδώσω στη χάρη Σου.

Συγχρόνως έκλαιγα και χάιδευα την αγία Εικόνα και μετά τα πρησμένα μου πόδια. Αφού Την παρακάλεσα πολλές φορές, μόλις βγήκα από την εκκλησία, διαπίστωσα ότι τα πόδια μου δε με πονούσαν πια. Βάδιζα ελεύθερα».

Μέχρι την κοίμησή του ο Γέροντας είχε άσπρες ουλές σαν γραμμές στα πέλματά του, σημάδια του θαύματος της Παναγίας μας.

Μετά από πολλά χρόνια, όταν ο Γέροντας εγκαταβίωνε πλέον ως Ιερομόναχος στην Ι.Μ. του Οσίου Δαυίδ, θυμόταν με ευγνωμοσύνη τη θεραπεία του αυτή από την Παναγία και έλεγε:

«Κάποια φορά, ενώ πολύ υπέφερα από ζάλες και ιλίγγους με ειδοποίησαν ότι η εικόνα της Παναγίας Ξενιάς του Αλμυρού ήρθε στη Λίμνη της Ευβοίας.

Παρ’ όλο που είμαι άρρωστος, έχω υποχρέωση στην Παναγία, σκέφτηκα, γιατί μου είχε θεραπεύσει τα πόδια μου, όταν ήμουνα παιδί, και θα κατέβω να προσκυνήσω από ευγνωμοσύνη.

Κατέβηκα στη Λίμνη και αφού προσκύνησα, έγινε η λιτανεία με τη θαυματουργή Εικόνα. Τότε με προέτρεψαν οι άλλοι Ιερείς να συμμετάσχω και μάλιστα να προπορευθώ ως Ιερομόναχος. Εγώ δεν θέλω τιμές για το πρόσωπό μου, αλλά τι να κάνω, έκανα υπακοή και άρχισε η λιτανεία.

Σε μία στάση που κάναμε, για να γίνει δέηση, ήλθε η σειρά μου να πω το«επάκουσον ημών ο Θεός, η ελπίς πάντων των περάτων της γης κ.λ.π.».

Τότε βλέπω στην εικόνα ζωντανή την Παναγία μας, η οποία γύρισε το κεφάλι Της και σήκωσε το χέρι Της και με κοίταξε με τα μεγάλα μάτια Της και σήκωσε το χέρι Της και μ’ ευλόγησε.

Εγώ έχασα τη φωνή μου, κόπηκαν τα πόδια μου και με δυσκολία επαναλάμβανα συνεχώς «επάκουσον ημών ο Θεός, «επάκουσον ημών ο Θεός…». όλο το ίδιο. Ο Θεός γνωρίζει πως τελείωσα τη δέηση και συνέχισα την πομπή.

Η Παναγία, παιδί μου, είναι ζωντανή πάνω στην αγία εικόνα Της, το είδα με τα μάτια μου».

Στο εσωτερικό του μοναστηριού φυλάσσονται αρκετά ιερά κειμήλια, ανάμεσα σε αυτά και τεμάχιο της Αγίας Ζώνης της Παναγίας, που δωρήθηκε στο μοναστήρι της Κάτω Ξενιάς από την Ιερά Μονή Βατοπεδίου το 1522.

Ἀπολυτίκιο. Ἦχος δ΄.

Εἰκών Σου ἡ Πάνσεπτος, ἥν Παναγία Ξενιά, καλοῦμεν Πανύμνητε, τῶν εὐσεβῶν τάς ψυχάς ξενίζει τοῖς θαύμασι. Χάριν γάρ ἀναβλύζει καί ἰάματα πλεῖστα πᾶσι τοῖς προσιοῦσι καί πιστῶς ἐκβοῶσι. Χαῖρε κεχαριτωμένη ὁ Κύριος μετά Σοῦ.

«Ο λόγος που καθιέρωσε η Εκκλησία τα ψυχοσάββατα» Ο μακαριστός π.Παΐσιος έλεγε για τα μνημόσυνα.

Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής, λέγεται «Σάββατο των Ψυχών» ή Ψυχοσάββατο. Είναι το δεύτερο από τα δύο Ψυχοσάββατα του έτους (το πρώτο επιτελείται το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκριας). Ο λόγος που το καθιέρωσε η Εκκλησία μας, παρ’ ότι κάθε Σάββατο είναι αφιερωμένο στους κεκοιμημένους, είναι ο εξής:

Επειδή πολλοί κατά καιρούς πέθαναν μικροί ή στην ξενιτιά ή στη θάλασσα ή στα όρη και τους κρημνούς ή και μερικοί, λόγω φτώχειας, δεν μπόρεσαν να έχουν τα καθιερωμένα μνημόσυνα, οι Πατέρες της Εκκλησίας μας θέσπισαν το μνημόσυνο αυτό και έχουν καθορίσει ξεχωριστή ημέρα της εβδομάδος γι’ αυτούς.

Όπως η Κυριακή είναι η ημέρα της αναστάσεως του Κυρίου, ένα εβδομαδιαίο Πάσχα, έτσι το Σάββατο είναι η ημέρα των κεκοιμημένων, για να τους μνημονεύουμε και να έχουμε κοινωνία μαζί τους. Σε κάθε προσευχή και ιδιαίτερα στις προσευχές του Σαββάτου ο πιστός μνημονεύει τους οικείους, συγγενείς και προσφιλείς, ακόμη και τούς εχθρούς του που έφυγαν από τον κόσμο αυτό.Την ημέρα αυτή φτιάχνουμε κόλλυβα και φέρνουμε πρόσφορο για τη θεία Λειτουργία, που αναγράφονται τα ονόματα των ζώντων και των κεκοιμημένων, τα οποία μνημονεύονται.

Ο λόγος που καθιέρωσε η Εκκλησία τα ψυχοσάββατα.

Το Ψυχοσάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω έχει το εξής νόημα: Η επόμενη ημέρα είναι αφιερωμένη στη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου, εκείνη τη φοβερή ημέρα κατά την οποία όλοι θα σταθούμε μπροστά στο θρόνο του μεγάλου Κριτή. Για το λόγο αυτό με το Μνημόσυνο των κεκοιμημένων ζητούμε από τον Κύριο να δείξει τη συμπάθεια και τη μακροθυμία του, όχι μόνο σε μας αλλά και στους κεκοιμημένους αδελφούς μας, και όλους μαζί να μας κατατάξει στη Βασιλεία Του.

Κατά τα δύο μεγάλα Ψυχοσάββατα η Εκκλησιά μας μνημονεύει:

• Όλους εκείνους που πέθαναν σε ξένη γη και χώρα, σε στεριά και σε θάλασσα.
• Εκείνους που πέθαναν από λοιμική ασθένεια, σε πολέμους, σε παγετούς, σε σεισμούς και θεομηνίες.
• Όσους κάηκαν ή χάθηκαν.
• Εκείνους που ήταν φτωχοί και άποροι και δεν φρόντισε κανείς να τούς τιμήσει με τις ανάλογες Ακόλουθες και τα Μνημόσυνα.

Με αυτήν την πίστη αναθέτουμε στην αγάπη και στην αγαθότητα του Θεού «εαυτούς και αλλήλους», τους ζωντανούς αλλά και τους κεκοιμημένους μας και τα μνημόσυνα θεωρούνται ΥΨΙΣΤΗ ΜΟΡΦΗ ΑΓΑΠΗΣ προς τους αδελφούς που δεν είναι πια μαζί μας.

Ευαγγέλιο και Απόστολος Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2025 όπως θα ακουστούν στην Εκκλησία και με απόδοση στα νέα Ελληνικά.

Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2025
Ψυχοσάββατο
Μνήμη των εν τοις Ευγενίου ευρεθέντων Μαρτύρων

• 
  Ευαγγέλιο σήμερα Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2025
  ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΚΑ´ 8 – 9
  ⁸ ὁ δὲ εἶπε· Βλέπετε μὴ πλανηθῆτε· πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέγοντες ὅτι ἐγώ εἰμι καί ὁ καιρὸς ἤγγικε. μὴ οὖν πορευθῆτε ὀπίσω αὐτῶν. ⁹ ὅταν δὲ ἀκούσητε πολέμους καὶ ἀκαταστασίας, μὴ πτοηθῆτε· δεῖ γὰρ ταῦτα γενέσθαι πρῶτον, ἀλλ’ οὐκ εὐθέως τὸ τέλος.
  ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΚΑ´ 25 – 27
  ²⁵ Καὶ ἔσται σημεῖα ἐν ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ ἄστροις, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς συνοχὴ ἐθνῶν ἐν ἀπορίᾳ ἠχούσης θαλάσσης καὶ σάλου, ²⁶ ἀποψυχόντων ἀνθρώπων ἀπὸ φόβου καὶ προσδοκίας τῶν ἐπερχομένων τῇ οἰκουμένῃ· αἱ γὰρ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σαλευθήσονται. ²⁷ καὶ τότε ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν νεφέλῃ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς.
  ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΚΑ´ 35 – 36
  ³⁵ ὡς παγὶς γὰρ ἐπελεύσεται ἐπὶ πάντας τοὺς καθημένους ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς. ³⁶ ἀγρυπνεῖτε οὖν ἐν παντὶ καιρῷ δεόμενοι ἵνα καταξιωθῆτε ἐκφυγεῖν πάντα τὰ μέλλοντα γίνεσθαι καὶ σταθῆναι ἔμπροσθεν τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου.
  Απόδοση στα νέα Ελληνικά
  ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΚΑ´ 8 – 9
  ⁸ Αὐτὸς δὲ εἶπε· Προσέχετε νὰ μὴ παραπλανηθῆτε ἀπὸ κανένα. Καὶ σᾶς συνιστῶ νὰ προσέχετε, διότι πολλοὶ θὰ ἔλθουν, ποὺ θὰ διεκδικοῦν καὶ θὰ οἰκειοποιοῦνται τὸ ὄνομά μου καὶ θὰ λέγουν· ὅτι ἐγὼ εἶμαι ὁ Μεσσίας, καὶ ὁ καιρός, ποὺ θὰ γίνουν αὐτά, ἐπλησίασε. Προσέξατε λοιπὸν νὰ μὴ τοὺς ἀκολουθήσετε ὡς μαθηταὶ καὶ ὀπαδοί των. ⁹ Ὅταν δὲ ἀκούσετε, ὅτι γίνονται πόλεμοι καὶ ἐπαναστάσεις καὶ διασαλεύσεις τῆς τάξεως, μὴ ταραχθῆτε νομίζοντες, ὅτι αὐτὰ εἶναι σημάδια, ποὺ προαναγγέλλουν τὸ τέλος. Διότι σύμφωνα μὲ τὸ θεῖον σχέδιον πρέπει αὐτὰ νὰ γίνουν πρῶτον, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔλθῃ ἀμέσως τὸ τέλος.
  ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΚΑ´ 25 – 27
  ²⁵ Ἀκούσατε τώρα καὶ τὰ σημεῖα τῆς δευτέρας παρουσίας καὶ τῆς συντελείας τοῦ παρόντος κόσμου. Θὰ γίνουν ἔκτακτα καὶ πρωτοφανῆ φαινόμενα εἰς τὸν ἥλιον καὶ εἰς τὴν σελήνην καὶ εἰς τὰ ἄστρα λόγῳ τῶν βιαίων καὶ ριζικῶν μεταβολῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν εἰς τὸ ὑλικὸν σύμπαν. Καὶ ἐπὶ τῆς γῆς μεγάλη στενοχώρια καὶ ἀδημονία θὰ καταλάβῃ τὰ ἔθνη, τὰ ὁποῖα λόγῳ τοῦ ἤχου καὶ τοῦ θορύβου τῶν βιαίων κυμάτων τῆς θαλάσσης, τὰ ὁποῖα θὰ ὁρμοῦν διὰ νὰ καταπλημμυρίσουν τὴν γῆν, θὰ κυριευθοῦν ἀπὸ μεγάλην ἀπορίαν καὶ ἀμηχανίαν, ἐπειδὴ δὲν θὰ ξεύρουν, πῶς νὰ προφυλαχθοῦν. ²⁶ Καὶ θὰ λιποθυμοῦν καὶ θὰ χάνουν τὰς αἰσθήσεις των καὶ θὰ γίνωνται σὰν νεκροὶ πολλοὶ ἄνθρωποι ἀπὸ τὸν φόβον των καὶ ἀπὸ τὰ κακά, ποὺ θὰ περιμένουν νὰ καταπλακώσουν τὴν Οἰκουμένην. Πράγματι δὲ τὰ κακὰ αὐτὰ θὰ εἶναι μεγάλα, διότι αἱ οὐράνιαι καὶ ἀγγελικαὶ δυνάμεις, αἱ συγκρατοῦσαι ἤδη τὴν τάξιν τοῦ σύμπαντος, θὰ σαλευθοῦν καὶ θὰ μετακινηθοῦν, ἐπειδὴ ἡ παροῦσα μορφὴ τοῦ κόσμου θὰ παρέλθῃ, ἵνα τὸ σύμπαν ἀνακαινισθῇ. ²⁷ Καὶ τότε οἱ κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ζῶντες θὰ ἴδουν τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου νὰ ἔρχεται καθισμένος θεοπρεπῶς εἰς σύννεφον καὶ μὲ δύναμιν καὶ συνοδείαν ἀγγέλων καὶ μὲ δόξαν πολλήν.
  ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΚΑ´ 35 – 36
  ³⁵ Λέγω ἔξαφνα καὶ χωρὶς νὰ τὴν περιμένετε, διότι σὰν παγίς, ποὺ θὰ συλλάβῃ ἀμερίμνους ἐπάνω εἰς τὰ πονηρὰ ἔργα των τοὺς κακοὺς καὶ ἀπίστους, θὰ ἔλθῃ ἡ ἡμέρα ἐκείνη εἰς ὅλους, ὅσοι κάθηνται ξένοιαστοι καὶ ἀσυλλόγιστοι ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας τῆς γῆς. ³⁶ Νὰ εἶσθε λοιπὸν ἄγρυπνοι καὶ προσεκτικοὶ προσευχόμενοι καὶ παρακαλοῦντες κάθε ὥραν καὶ στιγμὴν τὸν Θεόν, διὰ νὰ σᾶς δώσῃ χάριν καὶ δύναμιν, μὲ τὴν ὁποίαν θὰ γίνετε ἄξιοι καὶ δυνατοὶ νὰ ξεφύγετε, χωρὶς νὰ βλαβῆτε ψυχικῶς, ὅλα αὐτὰ ποὺ μέλλουν νὰ γίνουν καὶ νὰ σταθῆτε ἄφοβοι καὶ μὲ θάρρος ἐμπρὸς εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου.
  Απόστολος σήμερα Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2025
  ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α’ Δ´ 13 – 17
  ¹³ Οὐ θέλομεν δὲ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, περὶ τῶν κοιμωμένων, ἵνα μὴ λυπῆσθε καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα. ¹⁴ εἰ γὰρ πιστεύομεν ὅτι Ἰησοῦς ἀπέθανε καὶ ἀνέστη, οὕτω καὶ ὁ Θεὸς τοὺς κοιμηθέντας διὰ τοῦ Ἰησοῦ ἄξει σὺν αὐτῷ. ¹⁵ τοῦτο γὰρ ὑμῖν λέγομεν ἐν λόγῳ Κυρίου, ὅτι ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ Κυρίου οὐ μὴ φθάσωμεν τοὺς κοιμηθέντας· ¹⁶ ὅτι αὐτὸς ὁ Κύριος ἐν κελεύσματι, ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου καὶ ἐν σάλπιγγι Θεοῦ καταβήσεται ἀπ’ οὐρανοῦ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον, ¹⁷ ἔπειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι ἅμα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέρα, καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόμεθα.
  Απόδοση στα νέα Ελληνικά
  ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α’ Δ´ 13 – 17
  ¹³ Ἂς ἔλθω τώρα καὶ εἰς ἕνα ἄλλο σοβαρὸν ζήτημα. Δὲν θέλομεν, ἀδελφοί, νὰ ἔχετε σεῖς ἄγνοιαν διὰ τοὺς ἀποθαμένους, διὰ νὰ μὴ λυπῆσθε, καθὼς λυποῦνται καὶ οἱ λοιποί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἐλπίδα ἀναστάσεως. ¹⁴ Δὲν πρέπει δὲ νὰ λυπῆσθε σὰν κι’ αὐτούς, διότι ἐὰν ἔχωμεν πεποίθησιν, ὅτι ὁ Ἰησοῦς ἀπέθανε καὶ ἀνεστήθη, ἔτσι πρέπει νὰ πιστεύωμεν, ὅτι καὶ ὁ Θεὸς ἐκείνους, ποὺ ἀπέθαναν ἑνωμένοι διὰ τῆς πίστεως μὲ τὸν Ἰησοῦν, θὰ τοὺς φέρῃ ἐνδόξως εἰς τὴν αἰωνίαν ζωὴν μαζὶ μὲ αὐτόν. ¹⁵ Ναί· θὰ τοὺς φέρῃ μαζὶ μὲ τὸν Ἰησοῦν. Διότι τοῦτο σᾶς λέγομεν ὄχι ἀπὸ τὸν ἑαυτόν μας, ἀλλὰ ἀπὸ λόγον ποὺ μᾶς εἶπεν ὁ Κύριος, ὅτι δηλαδὴ ἡμῆς οἱ ζωντανοί, ποὺ θὰ ἀπομένωμεν κατὰ τὴν δευτέραν παρουσίαν, δὲν θὰ προφθάσωμεν τοὺς ἀποθαμένους, οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς προλάβουν εἰς τὴν προαπάντησιν τοῦ Κυρίου. ¹⁶ Καὶ λέγω, ὅτι δὲν θὰ προφθάσωμεν τοὺς ἀποθαμένους, διότι αὐτὸς ὁ Κύριος μὲ πρόσταγμα, μὲ φωνὴν ἀρχαγγέλου καὶ μὲ σάλπιγγα Θεοῦ θὰ καταβῇ ἀπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ οἱ νεκροί, ποὺ ἀπέθαναν μὲ πίστιν εἰς τὸν Χριστόν, αὐτοὶ πρῶτον θὰ ἀναστηθοῦν. ¹⁷ Ἔπειτα ἠμεῖς, ποὺ θὰ ἀπομένωμεν τότε εἰς τὴν ζωήν, συγχρόνως καὶ μαζὶ μὲ αὐτοὺς θὰ ἁρπαχθῶμεν μὲ σύννεφα διὰ νὰ ἀπαντήσωμεν τὸν Κύριον εἰς τὸ μεταξὺ γῆς καὶ οὐρανοῦ διάστημα, καὶ ἔτσι,ἀφοῦ ἀναβῶμεν μαζί του εἰς τὸν οὐρανόν, θὰ εἴμεθα πάντοτε μετὰ τοῦ Κυρίου.

Το Ψυχοσάββατο είναι μια από τις σημαντικότερες ημέρες μνήμης των κεκοιμημένων στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Το Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2025, η Εκκλησία μας τιμά το πρώτο από τα δύο μεγάλα Ψυχοσάββατα του έτους, προσευχόμενη για την ανάπαυση των ψυχών των κεκοιμημένων αδελφών μας.

Ένα βασικό στοιχείο της ημέρας είναι η παρασκευή και η προσφορά των κόλλυβων, τα οποία είναι σύμβολο της Ανάστασης και της αιώνιας ζωής. Αν θέλετε να ετοιμάσετε κόλλυβα εύκολα και γρήγορα, ακολουθήστε αυτή την απλή συνταγή.

---

Γρήγορη και Εύκολη Συνταγή για Κόλλυβα

Υλικά

• 1 φλιτζάνι στάρι (βρασμένο)
• ½ φλιτζάνι καρύδια ψιλοκομμένα
• ½ φλιτζάνι σταφίδες
• ½ φλιτζάνι ζάχαρη άχνη
• 1 κουταλάκι κανέλα
• ½ φλιτζάνι ρόδι
• ½ φλιτζάνι αμύγδαλα ψιλοκομμένα
• ½ φλιτζάνι σουσάμι καβουρδισμένο
• Άχνη ζάχαρη και κανέλα για πασπάλισμα

Εκτέλεση

1. Βράζουμε το στάρι: Τοποθετούμε το στάρι σε μια κατσαρόλα με νερό και το αφήνουμε να βράσει για περίπου 40-50 λεπτά, μέχρι να μαλακώσει. Στραγγίζουμε και αφήνουμε να στεγνώσει καλά.
2. Ανακατεύουμε τα υλικά: Σε ένα μπολ, προσθέτουμε το βρασμένο στάρι, τα καρύδια, τις σταφίδες, τη ζάχαρη άχνη, την κανέλα, το ρόδι, τα αμύγδαλα και το σουσάμι. Ανακατεύουμε καλά.
3. Στήσιμο των κόλλυβων: Απλώνουμε το μείγμα σε ένα πιάτο και το πιέζουμε ελαφρώς. Καλύπτουμε την επιφάνεια με άχνη ζάχαρη και πασπαλίζουμε με λίγη κανέλα.
4. Διακόσμηση: Μπορούμε να σχηματίσουμε έναν σταυρό με κανέλα ή ρόδι στο κέντρο.

---

Η Σημασία των Κόλλυβων και του Ψυχοσάββατου

Τα κόλλυβα συμβολίζουν την Ανάσταση των νεκρών, όπως αναφέρει ο Απόστολος Παύλος: «Σπείρεται εν φθορά, εγείρεται εν αφθαρσία» (Α’ Κορινθίους 15:42). Το σιτάρι, που φυτεύεται στη γη και ανασταίνεται σε νέο φυτό, είναι το σύμβολο της μετάβασης από τον θάνατο στη ζωή.

Την ημέρα του Ψυχοσάββατου, οι πιστοί μεταφέρουν κόλλυβα στην Εκκλησία και μνημονεύουν τα ονόματα των κεκοιμημένων συγγενών και φίλων, ζητώντας από τον Θεό να αναπαύσει τις ψυχές τους.

---

Συμπέρασμα

Το Ψυχοσάββατο στις 22 Φεβρουαρίου 2025 είναι μια μέρα βαθιάς προσευχής και μνήμης. Η παρασκευή των κόλλυβων δεν είναι μόνο μια παράδοση, αλλά και μια πράξη αγάπης προς τους αγαπημένους μας που έχουν φύγει από τη ζωή. Με αυτή τη γρήγορη και εύκολη συνταγή, μπορείτε να τιμήσετε τη μνήμη τους, ενώνοντας την προσευχή σας με την πίστη της Εκκλησίας μας.

Είναι γνωστό ότι για την Εκκλησία μας, μολονότι το κάθε Σάββατο το έχει αφιερωμένο στους αγίους μάρτυρες και στους κεκοιμημένους πιστούς της, δύο είναι τα ψυχοσάββατα: αυτό της παραμονής της Κυριακής των Απόκρεω και αυτό της παραμονής της αγίας Πεντηκοστής. 

Γι’  αυτό και κατά τις δύο αυτές ημέρες ακούμε το συναξάρι να σημειώνει: «Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνείαν πάντων τῶν ἀπ’ αἰῶνος κοιμηθέντων εὐσεβῶς, ἐπ’ ἐλπίδι ἀναστάσεως ζωῆς αἰωνίου, οἱ θειότατοι Πατέρες ἐθέσπισαν» (Την ίδια ημέρα, οι θειότατοι Πατέρες θέσπισαν να θυμόμαστε όλους τους απαρχής ευσεβώς κεκοιμημένους, αυτούς δηλαδή που έφυγαν από τον κόσμο αυτόν με την ελπίδα της αναστάσεως της αιώνιας ζωής).

Οι κεκοιμημένοι συνιστούν οργανικό κομμάτι της Εκκλησίας

Για την Εκκλησία οι κεκοιμημένοι δεν αποτελούν τμήμα του κόσμου που «τελείωσε και έφυγε» – ό,τι πιστεύουν πολλοί που την ύπαρξή τους την έχουν περικλείσει στα ασφυκτικά πλαίσια του κόσμου τούτου, γιατί έχουν διαγράψει τον Θεό και τον Χριστό από τη ζωή τους. Οι κεκοιμημένοι συνιστούν οργανικό κομμάτι της Εκκλησίας. Όπως οι πιστοί ζούμε στην αγκαλιά αυτή στον κόσμο τούτο, το ίδιο και ακόμη περισσότερο συμβαίνει και την ώρα του θανάτου μας και μετέπειτα. Μας το λέει με άμεσο τρόπο ο απόστολος Παύλος, βασισμένος βεβαίως στην Ανάσταση του ίδιου του Κυρίου Ιησού Χριστού: «ἐάν τε ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνῄσκωμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν» (είτε είμαστε στη ζωή αυτή είτε φεύγουμε από τη ζωή αυτή, στον Κύριο ανήκουμε).

Κι είναι ευνόητο: ο Κύριος ως Παντοκράτωρ, ως Δημιουργός και Προνοητής και Κυβερνήτης του κόσμου όλου, ως «ὁ ἐξ Οὗ καί δι’ Οὗ καί εἰς Ὅν τά πάντα ἔκτισται», μᾶς δίνει τη δυνατότητα να ζούμε και εδώ στον κόσμο τούτο ψυχοσωματικά, αλλά και μετά τον θάνατό μας ως ψυχές, πολύ περισσότερο έπειτα μετά τη Δευτέρα Του Παρουσία που θα αναστήσει τα σώματά μας για να ενωθούν και πάλι με τις ψυχές μας, ώστε ολόκληροι να ζούμε μέσα στην παρουσία Του, είτε θετικά (Παράδεισος) είτε δυστυχώς αρνητικά (Κόλαση). Αν υπάρχει δηλαδή και υφίσταται η ζωή, όπως όντως συμβαίνει, αυτό οφείλεται στην πηγή της που είναι ο ίδιος ο Θεός. «Ὅτι παρά Σοί πηγή ζωῆς». «Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδός καί ἡ ἀλήθεια καί ἡ ζωή». Ο Κύριος είναι ο Θεός των ζώντων και των κεκοιμημένων.

Τα ψυχοσάββατα είναι ευκαιρία για προσευχή και μετάνοια

Αυτούς λοιπόν τους κεκοιμημένους, ιδίως τους εν πίστει κεκοιμημένους, θυμόμαστε τα Σάββατα και κατεξοχήν τα ψυχοσάββατα, σαν το σημερινό, με σκοπό αφενός να προσευχηθούμε για την εν Κυρίῳ ανάπαυσή τους – ως άνθρωποι μπορεί να μην είχαν ολοκληρώσει τη μετάνοιά τους – αφετέρου να προκληθούμε οι εν κόσμῳ ακόμη ευρισκόμενοι ώστε να βαθύνουμε τη μετάνοιά μας, να νιώσουμε ενόψει του ορίου του θανάτου ότι η αληθινή ζωή είναι η ζωή που έχει αιώνιο χαρακτήρα και δεν είναι αυτή που εκτρέφει απλώς τα πάθη μας, κατεξοχήν τον εγωισμό και τα όποια παρακλάδια του – να προσανατολίσουμε την καρδιά και τη σκέψη μας στην εντολή του Κυρίου «ζητεῖτε πρῶτον τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί τήν δικαιοσύνην Αὐτοῦ καί ταῦτα πάντα (όλα τα απαραίτητα για τα προς το ζην) προστεθήσεται ὑμῖν».

Προσευχή υπέρ των κεκοιμημένων

Και πρέπει να τονίσουμε ότι τα δύο αυτά: προσευχή υπέρ των κεκοιμημένων, πρόκληση να μετανοήσουμε αληθινά, δεν είναι απλώς προσθετικές καταστάσεις με την έννοια  να κάνουμε το ένα, αλλά ευκαιρία να κάνουμε και το άλλο. Κι αυτό γιατί το ένα συνιστά προϋπόθεση του άλλου. Μετανοώ σημαίνει ότι αλλάζω νου, αλλάζω τρόπο θέασης των πραγμάτων, αλλάζω ζωή – επιστρέφω προς τον Θεό μένοντας πάνω στο άγιο θέλημά Του, την αγάπη. 

Κι αυτό θα πει ότι αρχίζω, κατά την αναλογία της μετάνοιάς μου, να αγαπώ σωστά και τον Θεό και τον συνάνθρωπό μου, τον συνάνθρωπο μάλιστα που ευρίσκεται όπου γης αλλά και σε οποιοδήποτε βάθος χρόνου. Μη ξεχνάμε ότι κατά την πίστη μας ο χριστιανός συνιστά «μίμημα Χριστού» ως κατ’ εικόνα Εκείνου δημιουργημένος, συνεπώς το φρόνημα Χριστού που περιέκλειε μέσα Του σύμπασα την ανθρωπότητα, τοπικά και χρονικά, αποτελεί όριο και του κάθε χριστιανού, οπότε και ο μετανοών χριστιανός τον όποιο συνάνθρωπο, στην όποια τοπική αλλά και χρονική έκταση, τον περικλείει στην ύπαρξή του, θεωρώντας τον οργανικό κομμάτι δικό του. 

Η προσευχή του λοιπόν και για τους κεκοιμημένους είναι όχι απλώς ευκταία κατάσταση, αλλά δεδομένη πραγματικότητα της συνείδησής του, οφειλή που χωρίς αυτήν εκπίπτει σχεδόν από την πίστη του. «Ἀγαπήσεις τόν πλησίον σου ὡς σεαυτόν».

Τα ψυχοσάββατα η Εκκλησία μας καλεί σε προσευχή και μετάνοια

Κι η Εκκλησία μας λοιπόν με αφορμή το όριο του θανάτου όπως είπαμε μάς καλεί σε μετάνοια, σ’ αυτήν την απεραντοσύνη της εν Κυρίῳ εμπειρίας της, στην αληθινή ζωή με βάση τις εντολές του Θεού. Γιατί είναι δυστυχώς πολύ εύκολο στον κόσμο τούτο που ευρισκόμαστε, τον πεσμένο στην αμαρτία, να εκτραπούμε από την Οδό του Χριστού και να προσκολληθούμε στα πάθη μας που ελκύονται από τη γοητεία της σαρκολατρείας του κόσμου. Ένας ύμνος μάλιστα από τους πολλούς που μας προσφέρει είναι πολύ χαρακτηριστικός για την αποτίναξη της πλάνης των αισθήσεων και το άνοιγμα των οφθαλμών στην όντως πραγματικότητα του Θεού.

«Πάντες οἱ τῷ βίῳ προστετηκότες, δεῦτε ἐν τοῖς τάφοις ἐξεστηκότες, ἐγκύψατε, ἴδετε τοῦ κόσμου τήν ἀπάτην∙ ποῦ νῦν τοῦ σώματος τό κάλλος καί ἡ δόξα τοῦ πλούτου; Ποῦ δέ ἡ ἔπαρσις τοῦ βίου; Ὄντως μάταια πάντα∙ διό κράξωμεν πρός τόν Σωτῆρα∙ Οὕς ἐξελέξω ἐκ τῶν προσκαίρων ἀνάπαυσον, διά τό μέγα σου ἔλεος». (Όσοι είστε προσκολλημένοι εμπαθώς στη ζωή αυτή, εμπρός σκύψτε προσεκτικά πάνω στους τάφους έκθαμβοι και δείτε την απάτη του κόσμου. Πού είναι τώρα η ομορφιά του σώματος και  η δόξα του πλούτου; Πού είναι η αλαζονεία της ζωής; Πράγματι, όλα είναι μάταια.

Γι’ αυτό ας φωνάξουμε δυνατά προς τον Σωτήρα Χριστό: Αυτούς που πήρες από τα πρόσκαιρα ανάπαυσέ τους, λόγω του μεγάλου Σου ελέους). Αναφέρεται σε όλους εμάς που δεν βρισκόμαστε στο κανονικό επίπεδο των αληθινών υιών: να είμαστε προσκολλημένοι στον Κύριο από την αγάπη μας γι’ Αυτόν. Προσκολλημένοι συχνά – ή ίσως διαρκώς; – στις μέριμνες του βίου, γοητευμένοι από τα πάθη μας, ξεχνάμε το ουσιαστικότερο για τη σωτηρία μας: την αιώνια ζωή ως ζωντανή σχέση με τον Θεό. Κι έρχεται η επαφή μας με τους τάφους, λόγω και της ημέρας, να θυμηθούμε ότι τελικά ό,τι κάνουμε και επιδιώκουμε στη ζωή αυτή, αν δεν χρωματίζεται από τον Χριστό, είναι μάταιο (ομορφιά, πλούτος, θέσεις, αξιώματα). Πόσο θα πρέπει να θυμόμαστε τα λόγια της Γραφής ήδη από την Παλαιά Διαθήκη: «Ματαιότης ματαιοτήτων, τά πάντα ματαιότης».

Καί: «μιμνῄσκου τά ἔσχατά σου καί οὐ μή ἁμάρτῃς εἰς τόν αἰῶνα» (θυμήσου το τέλος σου και ποτέ δεν θα αμαρτήσεις). Αν δεν μας κινεί η αγάπη του Θεού, τουλάχιστον ας μας κινεί ο φόβος του θανάτου. Μπορεί να μην είναι ό,τι καλύτερο, τουλάχιστον όμως μπορεί να αποβεί σωτήριο.

παπα Γιώργης Δορμπαράκης ΑΚΟΛΟΥΘΕΙΝ

Πώς νηστεύουμε την Παρασκευή 21 Φεβρουαρίου 2025

Νηστεία χωρίς λάδι και κρασί

Οι νηστείες και οι καταλύσεις της Εκκλησίας μας

Νηστεία είναι η λήψη «ξηράς τροφής» (ξηροφαγία), χωρίς λάδι η κρασί, μία φορά την ημέρα, και μάλιστα την ενάτη ώρα (γύρω στις 3 μ.μ.). Λήψη τροφής, έστω και μόνο ψωμιού, περισσότερο από μια φορά την ημέρα λέγεται λύση νηστείας. Αν φάμε και λάδι η πιούμε κρασί, τότε κάνουμε κατάλυση νηστείας. Οι κατηγορίες καταλύσεως της νηστείας είναι τέσσερις: 

• α) Κατάλυση «εις πάντα»,
• β) κατάλυση αύγών και γαλακτοκομικών προϊόντων,
• γ) κατάλυση «ιχθύος» 
• και δ) κατάλυση «οίνου και ελαίου». 

Πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι, παρά τη θέσπιση συγκεκριμένων ημερών και περιόδων νηστείας από την Εκκλησία μας «ακρίβεια», η ρύθμιση του θέματος για κάθε χριστιανό ξεχωριστά αφήνεται στη διάκριση των Πνευματικών Πατέρων, που ενεργούν κάποτε με συγκατάβαση «οίκονομία» στην άδυναμία του ανθρώπου, και με γνώμονα πάντα το συμφέρον κάθε ψυχής.

Α. «Διατεταγμένες» νηστείες είναι οι εξής: 

• 1) Της Τετάρτης και της Παρασκευής: Ξηροφαγία. 
• 2) Της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι το Σάββατο του Λαζάρου: Ξηροφαγία (εκτός από Σάββατα και Κυριακές, οπότε επιτρέπονται λάδι και κρασί).
• 3) Της Μεγάλης Εβδομάδος: Ξηροφαγία. 
• 4) Τών Αγίων Αποστόλων, Από τη Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων μέχρι τίς 28 Ιουνίου: Αποχή από κρέας, γαλακτερά και αυγά. Επιτρέπεται το ψάρι (πλήν, φυσικά, Τετάρτης καίι Παρασκευής). 
• 5) Του Δεκαπενταυγούστου, από την 1 μέχρι τις 14 Αυγούστου: Ξηροφαγία (εκτός από Σάββατα και Κυριακές, οπότε επιτρέπονται λάδι και κρασί, και της Μεταμορφώσεως, που καταλύεται ψάρι). 
• 6) Τών Χριστουγέννων, από τις 15 Νοεμβρίου μέχρι τις 24 Δεκεμβρίου: α) Από τίις 15 Νοεμβρίου μέχρι τίις 17 Δεκεμβρίου απέχουμε από κρέας, γαλακτερά και αυγά, ενώ καταλύουμε το ψάρι (πλήν Τετάρτης και Παρασκευής). 
• β) Από τις 18 μέχρι τις 24 Δεκεμβρίου γίνεται κατάλυση μόνο σε λάδι και κρασί (πάντοτε πλήν Τετάρτης και Παρασκευής). Σημείωση: Οι παραπάνω νηστείες πρέπει να συνδυάζονται πάντοτε με τον παρακάτω πίνακα (Γ), όπου βρίσκονται οι ημέρες καταλύσεως. 

Β. Κατάλυση νηστείας (καί τις Τετάρτες και Παρασκευές) επιτρέπεται στις εξής περιπτώσεις: 

• 1) Από τις 25 Δεκεμβρίου μέχρι τις 4 Ιανουαρίου («Δωδεκαήμερο»): «εις πάντα». 
• 2) Την πρώτη εβδομάδα του Τριωδίου (από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου μέχρι την Κυριακή του Ασώτου): «Εις πάντα». 
• 3) Την τρίτη εβδομάδα του Τριωδίου (από τη Δευτέρα των Απόκρεω μέχρι την Κυριακή της Τυροφάγου): Κατάλυση σε ψάρια, γαλακτοκομικά και αυγά (δέν επιτρέπεται το κρέας) όλες τις ημέρες. 
• 4) Την εβδομάδα της Διακαινησίμου (από την Κυριακή του Πάσχα μέχρι την Κυριακή του Θωμά): «Εις πάντα». 
• 5) Την εβδομάδα του Αγίου Πνεύματος (από την Κυριακή της Πεντηκοστής μέχρι την Κυριακή των Αγίων Πάντων): «Εις πάντα».
• 6) Την περίοδο του Πεντηκοσταρίου (από την Κυριακή του Θωμά μέχρι την Κυριακή της Πεντηκοστής) μπορεί, κατά μία εκδοχή, να γίνεται κατάλυση ελαίου τίις Τετάρτες και Παρασκευές. 

Επιπλέον, επιτρέπεται κατάλυση «ιχθύος» την Τετάρτη της Μεσοπεντηκοστής και την Τετάρτη της Αποδόσεως του Πάσχα. 

Γ. Πίνακας των ακινήτων εορτών µέ κατάλυση νηστείας. 

Ιανουάριος

• 1: Περιτομή Ιησού Χριστού, Μέγας Βασίλειος — Εις πάντα
• 5: Παραμονή Θεοφανείων — Νηστεία
• 6: Τα Άγια Θεοφάνεια — Εις πάντα
• 7: Σύναξις Ιωάννου του Προδρόμου — Ιχθύος
• 11: Θεοδοσίου του Κοινοβιάρχου (Οίνος και έλαιον)
• 16: Προσκύνησις αλύσεως αποστόλου Πέτρου
• 17: Αντωνίου του Μεγάλου
• 18: Αθανασίου και Κυρίλλου πατριαρχών Αλεξανδρείας
• 20: Ευθυμίου του Μεγάλου
• 22: Τιμοθέου Αποστόλου, Αναστασίου Πέρσου
• 25: Γρηγορίου του Θεολόγου
• 27: Ανακομιδή λειψάνων Ιωάννου του Χρυσοστόμου
• 30: Των Τριών Ιεραρχών

Φεβρουάριος

• 2: Υπαπαντή Ιησού Χριστού (Ιχθύος)
• 8: Θεοδώρου του Στρατηλάτου (Οίνος και έλαιον)
• 10: Χαραλάμπους Ιερομάρτυρος
• 11: Βλασίου Ιερομάρτυρος
• 17: Θεοδώρου του Τήρωνος
• 24: Α’ και Β’ εύρεσις Κεφαλής του Προδρόμου

Μάρτιος

• 9: Των εν Σεβαστεία αγίων 40 Μαρτύρων (Οίνος και έλαιον)
• 25: Ευαγγελισμός της Θεοτόκου (Ιχθύος)
• 26: Σύναξις Αρχαγγέλου Γαβριήλ (Οίνος και έλαιον)

Απρίλιος

• 23: Γεωργίου του Τροπαιοφόρου (Οίνος και έλαιον)
• 25: Μάρκου αποστόλου και ευαγγελιστού
• 30: Ιακώβου αποστόλου

Μάιος

• 2: Ανακομιδή λειψάνων Αθανασίου του Μεγάλου (Οίνος και έλαιον)
• 8: Ιωάννου του Θεολόγου
• 15: Παχωμίου του Μεγάλου, Αχιλλίου Λαρίσης
• 21: Κωνσταντίνου και Ελένης Ισαποστόλων
• 25: Γ’ εύρεσις της Κεφαλής του Προδρόμου

Ιούνιος

• 8: Ανακομιδή λειψάνων Θεοδώρου του Στρατηλάτου (Οίνος και έλαιον)
• 11: Βαρθολομαίου και Βαρνάβα αποστόλων
• 24: Γενέθλιον Ιωάννου του Προδρόμου (Ιχθύος)
• 29: Πέτρου και Παύλου αποστόλων
• 30: Η Σύναξις των Δώδεκα Αποστόλων (Οίνος και έλαιον)

Ιούλιος

• 1: Κοσμά και Δαμιανού των Αναργύρων (Οίνος και έλαιον)
• 2: Κατάθεσις εσθήτος της Θεοτόκου
• 17: Μαρίνης μεγαλομάρτυρος
• 20: Προφήτου Ηλιού του Θεσβίτου
• 22: Μαρίας της Μαγδαληνής
• 25: Κοίμησις αγίας Άννης
• 26: Παρασκευής οσιομάρτυρος, Ερμολάου ιερομάρτυρος
• 27: Παντελεήμονος μεγαλομάρτυρος

Αύγουστος

• 6: Μεταμόρφωσις του Σωτήρος (Ιχθύος)
• 15: Κοίμησις της Θεοτόκου
• 29: Αποτομή Τιμ. Κεφαλής του Προδρόμου (Νηστεία)
• 31: Κατάθεσις Τιμίας Ζώνης της Θεοτόκου (Οίνος και έλαιον)

Σεπτέμβριος

• 1: Αρχή της Ινδίκτου, Συμεών Στυλίτου (Οίνος και έλαιον)
• 6: Ανάμνησις του εν Χώναις θαύματος αρχαγγέλου Μιχαήλ
• 8: Γενέθλιον της Θεοτόκου (Ιχθύος)
• 9: Ιωακείμ και Άννης Θεοπατόρων (Οίνος και έλαιον)
• 13: Εγκαίνια Ναού Αναστάσεως, Κορνηλίου εκατοντάρχου
• 14: Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού (Νηστεία)
• 20: Ευσταθίου μεγαλομάρτυρος και των συν αυτώ (Οίνος και έλαιον)
• 23: Σύλληψις Ιωάννου του Προδρόμου
• 26: Μετάστασις Ιωάννου του Θεολόγου

Οκτώβριος

• 6: Θωμά αποστόλου (Οίνος και έλαιον)
• 18: Λουκά αποστόλου και ευαγγελιστού
• 23: Ιακώβου του Αδελφοθέου
• 26: Δημητρίου του Μυροβλύτου

Νοέμβριος

• 1: Κοσμά και Δαμιανού των Αναργύρων (Οίνος και έλαιον)
• 8: Σύναξις Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ
• 12: Ιωάννου του Ελεήμονος
• 13: Ιωάννου του Χρυσοστόμου
• 14: Φιλίππου αποστόλου (Ιχθύος)
• 16: Ματθαίου αποστόλου και ευαγγελιστού (Οίνος και έλαιον)
• 21: Εισόδια της Θεοτόκου (Ιχθύος)
• 25: Αικατερίνης μεγαλομάρτυρος (Οίνος και έλαιον)
• 30: Ανδρέου του Πρωτοκλήτου

Δεκέμβριος

• 4: Βαρβάρας μεγαλομάρτυρος, Ιωάννου Δαμασκηνού (Οίνος και έλαιον)
• 5: Σάββα του ηγιασμένου
• 6: Νικολάου επισκόπου Μύρων
• 9: Σύλληψις αγίας Θεοπρομήτορος Άννης
• 12: Σπυρίδωνος Τριμυθούντος του θαυματουργού
• 15: Ελευθερίου ιερομάρτυρος
• 17: Δανιήλ προφήτου, Διονυσίου Αιγίνης
• 20: Ιγνατίου του Θεοφόρου
• 25: Γέννησις Ιησού Χριστού (Εις πάντα)
• 26: Σύναξις της Θεοτόκου
• 27: Στεφάνου του Πρωτομάρτυρος