Εκοιμήθη σήμερα, Τετάρτη 5 Μαρτίου 2025 ο Σεβ. Μητροπολίτης Ελαίας κ. Θεοδώρητος, σε ηλικία 84 ετών.
Σύμφωνα με πληροφορίες ο Μητροπολίτης Ελαίας άφησε την τελευταία του πνοή στο Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ όπου και νοσηλευόταν.
Επίσης, να αναφερθεί ότι για την εκδημία του Σεβασμιωτάτου ενημερώθηκε και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος
Ο κατά κόσμον Στυλιανός Τσιριγώτης γεννήθηκε στο χωριό Βελιά Λακωνίας το 1941.
Σπούδασε τη Θεολογία αρχικά στη Θεολογική Σχολή Χάλκης αλλά λόγω αναστολής της λειτουργίας της περάτωσε τις σπουδές του στη Θεολογική Σχολή Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε το 1974.
Το 1979 αναγορεύθηκε διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής της Γκρενόμπλ της Γαλλίας.
Το 1963 εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων Σπάρτης.
Διάκονος χειροτονήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 1964 και Πρεσβύτερος την 1 Ιουλίου 1967 από τον Μητροπολίτη Μονεμβασίας και Σπάρτης Κυπριανό.
Διετέλεσε Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων Σπάρτης από το 1968 μέχρι το 1976. Το 1978 διορίστηκε Καθηγητής της Πατμιάδας Εκκλησιαστικής Σχολής και στη συνέχεια αποσπάστηκε στην Περσία ως Πατριαρχικός Έξαρχος και Διευθυντής της εκεί Ελληνικής Σχολής.
Διετέλεσε Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Βλατάδων από το 1980 μέχρι το 1985.
Στις 25 Μαρτίου 1984 χειροτονήθηκε τιτουλάριος Επίσκοπος Ελαίας. Εφησυχάζει από το 1985.
Στις 10 Ιανουαρίου 2023 προήχθη σε εν ενεργεία Μητροπολίτη με τον ίδιο τίτλο.
Είναι η πιο σημαντική περίοδος νηστείας στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο των Ορθοδόξων Χριστιανών. Είναι η παλιότερη από τις μεγάλες νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας, καθώς καθιερώθηκε τον 4ο αιώνα. Αρχικά διαρκούσε έξι εβδομάδες ενώ αργότερα, προστέθηκε και η έβδομη εβδομάδα. Έτσι σήμερα παρόλο μιλάμε για Σαρακοστη, μετράμε 48 μέρες νηστείας.
Αυτοί που κρατούν τη νηστεία, από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι το Μεγάλο Σάββατο, είναι συνήθως άνθρωποι βαθιά θρησκευόμενοι. Από την άλλη, ειδικά τα τελευταία χρόνια, δεν λείπουν και αυτοί που θεωρούν ότι είναι μία καλή ευκαιρία για να κάνουν μία διατροφή-αποτοξίνωση και αποφεύγουν το κρέας και τα ζωικά παράγωγα, χωρίς να περιορίζονται από τα στενά όρια που θέτει η θρησκεία.
Η παράδοση προστάζει ότι κατά τη διάρκεια της νηστείας, σε γενικές γραμμές απαγορεύονται κρέας, ψάρι, γαλακτοκομικά, λάδι και κρασί. Κατ’ εξαίρεσιν τα Σάββατα και τις Κυριακές επιτρέπονται το λάδι και το κρασί, εκτός από το Μεγάλο Σάββατο, που είναι το μοναδικό Σάββατο του έτους στο οποίο απαγορεύονται λάδι και κρασί. Στις 25 Μαρτίου και την Κυριακή των Βαΐων τρώμε ψάρι.
Τάφηκε στη Μονή Στομίου, στις 24 Φεβρουαρίου 2024, ο ηγούμενός της αείμνηστος αρχιμανδρίτης π. Κοσμάς Σιώζος, ενώ, νωρίτερα, η νεκρώσιμος ακολουθία τελέστηκε στον προσκυνηματικό ναό του αγίου Κοσμά Κονίτσης, όπου υπήρξε εφημέριος για πολλά χρόνια.
Της εξοδίου ακολουθίας χοροστάτησε ο Μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικόλαος, ο οποίος και στον πρώτο και στο δεύτερο βαθμό ιεροσύνης είχε χειροτονηθεί από τον αλησμόνητο Σεβαστιανό και με τον μακαριστό π. Κοσμά τους συνέδεε αδελφική εν Χριστώ σχέση.
Μίλησε πάρα πολύ συγκινητικά για τον αλησμόνητο ηγούμενο, με λόγια καρδιάς και συνείδησης, χαρακτηρίζοντάς τον, μεταξύ άλλων, διαμάντι της Εκκλησίας, και αναφέροντας ότι ο αξέχαστος π. Κοσμάς, ενώ εξομολογούνταν σ’ εκείνον, στην ουσία ο Μητροπολίτης βρισκόταν εξομολογούμενος σ’ αυτόν.
Συγκλονιστικές είναι οι στιγμές από την άνοδο του σκηνώματος του π. Κοσμά στη Μονή Στομίου, πολλές φορές, με το νεκρό σώμα του να προηγείται και να ακολουθούν στην ανηφοριά κληρικοί και λαϊκοί. Δεν επρόκειτο για πομπή θανάτου, παρά την ανθρώπινη θλίψη, αλλά για μυσταγωγία ανάστασης.
«ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶτούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶἐποιήσατε» (Ματθ. κε’ 40). Η σημερινή ευαγγελική περικοπή έρχεται να μας υπενθυμίσει μια μεγάλη αλήθεια. Την περασμένη Κυριακή μίλησε το ιερό Ευαγγέλιο για την αγαθότητα του Θεού- Πατέρα, που περιμένει το πλάσμα του να επιστρέψει. Αυτό όμως δεν πρέπει να μας κάμει να ξεχάσουμε και την δικαιοσύνη Του. Ο Θεός δεν είναι μονάχα στοργικός Πατέρας. Είναι και δίκαιος Κριτής.«Οὔτε ὁ ἔλεος αὐτοῦ ἄκριτος, οὔτε ἡ κρίσης ἀνελεήμων» λέγει ο Μ. Βασίλειος. Θα κρίνει τον Κόσμο, μας λέγει το Ευαγγέλιο, και μάλιστα όχι αυθαίρετα, αλλά σύμφωνα με τα έργα μας. Μας φέρνει, λοιπόν, η σημερινή περικοπή ενώπιον του γεγονότος της κρίσεως. Και λέμε «γεγονότος», γιατί η παγκόσμια κρίση αποτελεί για την πίστη μας εσχατολογική βεβαιότητα και πραγματικότητα, που ομολογείται σ’ αυτό το Σύμβολο μας ως εκκλησιαστική πίστη: «Και πάλιν ἐρχόμενον κρῖναι ζῶντας καί νεκρούς…». Καλούμεθα, λοιπόν, σήμερα να συνειδητοποιήσουμε τρία πράγματα. Πρώτον, ότι Κριτής μας θα είναι ο Ι. Χριστός, ως Θεός. Σωτήρ ο Χριστός αλλά και Κριτής. Αν την πρώτη φορά ήλθε ταπεινός στη γη, «ἵνα σώσῃ τόν κόσμον», τώρα θα έλθει «ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ», ίνα κρίνη τον κόσμον. Αυτός που έγινε για μας «κατάρα» πάνω στον Σταυρό, έχει κάθε δικαίωμα να μας κρίνει, αν αφήσαμε να μείνει μέσα μας και στην κοινωνία μας ανενέργητη η θυσία Του. Δεύτερον θα κρίνει όχι μόνο τούς Χριστιανούς, ούτε μόνο τούς εθνικούς, όπως πίστευαν οι Εβραίοι για την κρίση του Θεού. Θα κρίνει όλους τούς ανθρώπους, χριστιανούς και μη, πιστούς και απίστους.Τρίτον βάση της κρίσεως, το κριτήριο, θα είναι η αγάπη. Η στάση μας δηλαδή απέναντι στους συνανθρώπους μας. Καθολική – παγκόσμια η κρίση, καθολικό – παγκόσμιο και το κριτήριο. Ο παγκόσμιος νόμος της ανθρωπιάς, στον όποιο συναντώνται όλοι, χριστιανοί και μη. Και όσοι εγνώρισαν τον Χριστό και όσοι δεν μπόρεσαν να τον γνωρίσουν και γι’ αυτό έμειναν μακριά από το Ευαγγέλιό Του. Στο νόμο αυτό, δεν υπάρχει χώρος για προφάσεις και δικαιολογίες. Η πείνα, η δίψα, η γύμνια, η αρρώστια, η φυλακή βοούν, δεν μπορούν να μείνουν κρυφά, για να έχει το δικαίωμα να ισχυρισθεί κάποιος πώς δεν τα πρόσεξε… Δεν μπορεί να τ’ αγνοήσει κανείς, χωρίς προηγουμένως να παύσει να έχει συναισθήματα ανθρώπου, αν δεν έχει τελείως «αχρειώσει», εξαθλιώσει, την εικόνα του Θεού μέσα του. Το συγκλονιστικό μεγαλείο και την φρικτότητα της ώρας της Κρίσεως ζωγραφίζουν με υπέροχα χρώματα οι ύμνοι της ημέρας. «Ὦ, ποία ὥρα τότε! ὅταν… τίθωνται θρόνοι καί βίβλοι ἀνοίγωνται, καί πράξεις ἐλέγχωνται καί τά κρυπτά τοῦ σκότους δημοσιεύονται»! Είναι φρικτή και η απλή σκέψη της ώρας της κρίσεως, γιατί όχι μόνο υπενθυμίζει την ανετοιμότητά μας να εμφανισθούμε μπροστά στο βήμα του φοβερού Κριτού, αλλά και διότι αποκαλύπτει την τραγικότητα της ζωής μας, την οποία δαπανάμε μέσα σε έργα ματαιότητος, που δεν αντέχουν στο φως της αιωνιότητος. Δεν δικαιούμεθα ενώπιον του κριτού μας για όσα ο κόσμος θεωρεί μεγάλα και σπουδαία: γνώσεις, θέσεις, τίτλους, αξιώματα, πλούτο, δόξα. Αυτά όλα είναι δυνατό μάλιστα να οδηγήσουν στην καταδίκη μας. Κρινόμεθα βάσει της έμπρακτης εφαρμογής της αγάπης μας. Όχι ως άτομα δηλαδή, αλλά ως μέλη της ανθρώπινης κοινωνίας. Ο θεός δεν έπλασε άτομα, αυτόνομα και ανεξάρτητα. Μάς έπλασε, για να γίνουμε πρόσωπα και κοινωνία προσώπων. Και οι μεγαλύτερες αρετές, αν μείνουν απλώς ατομικές, είναι μετοχές χωρίς αντίκρυσμα ενώπιον του Μεγάλου Κριτού.Γιατί δεν βρήκαν την πραγμάτωση τους μέσα στην ανθρώπινη κοινωνία. Δεν καταξιώθηκαν σε διακονίες. Έτσι λ.χ. η γνώση είναι θεία ευλογία, όταν όμως θηρεύεται για χάρη του συνανθρώπου, για την διακονία του πλησίον. Το ίδιο και η εγκράτεια και η ευλάβεια, και η νηστεία και σύνολη η άσκησή μας. Αν όλα αυτά γίνονται για μια ατομική δικαίωση και όχι ως διακονία των αδελφών, των πλησίον, μας ελέγχει η φωνή του Θεού: «Ἔλεον θέλω καὶ οὐ θυσίαν» (Ματ. θ΄ 13)! Αγάπη θέλω και όχι την θρησκευτικότητα, που αποβλέπει στην αυτοέξαρση και την αυτοπροβολή. Πού βλέπει τον τύπο ως πεμπτουσία της ευσέβειας. Ο κόσμος έχει μάθει να εξαγοράζει τα πάντα, ακόμη και τις συνειδήσεις. Στο χώρο όμως της πίστεως δεν ισχύει ο νόμος αυτός. Η ατομική ευσέβεια δεν μπορεί να εξασφαλίσει θέση στην βασιλεία του Θεού, αν δεν γίνει πρώτα εκκλησιαστική, αν δεν συνοδεύεται δηλαδή από τα έργα της αγάπης. Ο στίβος του χριστιανού είναι και η κοινωνία και όχι μόνο το «ταμιείον». Εις το ταμιείον του καταφεύγει ο Χριστιανός για τον πνευματικό του ανεφοδιασμό. Ποτέ όμως δεν εξαντλείται η πολιτεία του στο στενό χώρο της ατομικότητας του. Αν η πνευματικότητα μας είναι ορθή, θα οδηγεί σε ανιδιοτελή αγάπη. Ας το ακούσουμε μια για πάντα: Το επιχείρημα των γλυκανάλατων χριστιανών της ανευθυνότητος και του «λάθε βιώσας» δεν έχει καμμιά δύναμη: «Κύτταξε την ψυχή σου» δεν σημαίνει τίποτε περισσότερο από δειλία και υποχώρηση, αν δεν συνοδεύεται και από το στίβο: «Πάλευσε για να φτιάξεις τη χριστιανική σου κοινωνία». Διαφορετικά είμασθε κατά λάθος ανάμεσα σε χριστιανούς. Η θέση μας είναι κάπου στην Άπω Ανατολή, στη νέκρωση του νιρβάνα. Αισθάνομαι όμως την ανάγκη να προλάβω στο σημείο αυτό μια απορία. Αν κρινόμασθε βάσει της έμπρακτης αγάπης μας, τότε που πηγαίνει η πίστη; Ποια σημασία έχει ο υπέρ της πίστεως και της καθαρότητος του δόγματος αγώνας; Αν δεν έχει διαστάσεις αιώνιες, τότε γιατί να γίνεται; Κατά την ώρα της κρίσεως η πίστη, και ως αφοσίωση και ως διδασκαλία, δεν αποκλείεται, όπως πιστεύουν εν πρώτοις πολλοί. Προϋποτίθεται.Κριτής μας είναι Ο ΧΡΙΣΤΟΣ. Μας σώζει η μας κατακρίνει η συμπεριφορά και στάση μας απέναντι του. Γιατί μας διευκρινίζει ότι στο πρόσωπο Του αναφέρεται κάθε πράξη μας προς τον συνάνθρωπό μας, καλή ή κακή. Ηθικά αδιάφορες πράξεις δεν υπάρχουν.Αν τονίζει σαν κριτήριο την αγάπη, δεν σημαίνει πώς θέλει ν’ αποκλείσει την πίστη. Θέλει να προλάβει ακριβώς την καταδίκη της πίστεως εκ μέρους μας σ’ ένα σύνολο θεωρητικών αληθειών χωρίς ανταπόκριση και εφαρμογή στη ζωή μας. Όπως ο κεκηρυγμένος άθεος και ο συνειδητός αρνητής της πίστεως μεταφράζει την αθεΐα και απιστία του σε αντίθεα έργα, έτσι και ο πιστός πρέπει να κάμει την πίστη του κινητήρια δύναμη της ζωής του. Γιατί «ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων» (Ιακ. β΄ 20) της αγάπης, είναι νεκρά. Δεν αποκλείει, λοιπόν, την πίστη, αφού αυτή είναι η προϋπόθεση του ορθού βίου και της σωτηρίας. Αλλά και κάτι περισσότερο. Όχι μόνο «ὁ μή πιστεύσας» (εις τον Χριστό) δεν σώζεται, αλλά και ο μη ορθώς πιστεύσας.Ο Θεός δεν είναι μόνο αγάπη, είναι και αλήθεια (Ιωαν. ιδ’ 6· Α’ Ιωαν. δ’ 8· δ’ 16· ε’ 6) και μάλιστα Αυτοαλήθεια. Όποιος προδίδει την αλήθεια προδίδει και την αγάπη. Η αγάπη του Χριστού «συγχαίρει δὲ τῇ ἀληθείᾳ» (Α΄ Κορ. ιγ΄ 6) συζεί δηλαδή και συνευδοκιμεί με την αλήθεια, δεν υπάρχει χωρίς αυτήν. Να λοιπόν πώς καταξιώνεται ο αγώνας για την καθαρότητα του δόγματος. Γιατί είναι αγώνας για την αγάπη, είναι η μεγαλύτερη εκκλησιαστική διακονία. Είναι αγώνας πρώτιστα κοινωνικός, γιατί γίνεται χάριν του Λαού του Θεού, για να μείνει ανεπηρέαστος από την πλάνη, που είναι πραγματική αυτοκτονία. Αδελφοί μου! Όταν ο Χριστός μας ανέφερε την παραβολή της Κρίσεως, οι λόγοι του μπορούσαν να νοηθούν όχι μόνο σε συνάρτηση προς τούς συγχρόνους του, αλλά και προς όσους έζησαν πριν απ’ Αυτόν. Όσοι δεν γνώρισαν τον Χριστό, μπορούν να έχουν λόγους να κριθούν μόνον για την αγάπη τους, μολονότι αγάπη χωρίς πίστη στον Θεό δεν είναι ποτέ δυνατόν να υπάρχει. Όποιος ειλικρινά ασκεί την αγάπη «δέχεται» τον Θεό, έστω και αν τον αγνοεί. Ο άπιστος δεν δύναται να έχει παρά μόνο φαινομενικά αγάπη. Και μόνο εκεί, που υπάρχει βάπτισμα και «άγιο Πνεύμα», είναι δυνατό να υπάρξει «τελεία αγάπη», αγάπη χριστιανική. Το ζήτημα όμως πρέπει, νομίζω, να τεθεί κατ’ άλλο τρόπο. Όταν εμείς σήμερα ακούμε την παραβολή, δύο χιλιάδες χρόνια μετά την σάρκωση του Υιού του Θεού, πώς είναι δυνατόν να χωρίσουμε από την αγάπη μας την (ορθή) πίστη; Το Ευαγγέλιο λέγει καθαρά: «ὁ… μὴ πιστεύων ἤδη κέκριται, ὅτι μὴ πεπίστευκεν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ Θεοῦ» (Ίωαν. γ’ 18). Μετά την ένσαρκη δηλαδή οικονομία η κρίση είναι συνέπεια της στάσης κάθε ανθρώπου έναντι του Χρίστου. Κριτήριο μένει η αγάπη. Αγάπη όμως που προϋποθέτει την εις Χριστόν πίστη. Γιατί αυτή είναι η μόνη αληθινή. Αυτή μονάχα δικαιώνει και σώζει… ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΈΡΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Δ. ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΥ
Το πρώτο Ψυχοσάββατο για το 2025, (Ψυχοσάββατο προ των απόκρεω), είναι αύριο 22 Φεβρουαρίου 2025 – Σήμερα πηγαίνουμε τα κόλλυβα και τα ονόματα των κεκοιμημένων στην Εκκλησία – Συνταγή για παραδοσιακά κόλλυβα. Στον σημερινό εσπερινό πηγαίνουμε τα κόλλυβα και το χαρτάκι ΥΠΕΡ ΑΝΑΠΑΥΣΕΩΣ, όπου αναγράφονται τα ονόματα των κεκοιμημένων για τα οποία γίνεται το μνημόσυνο. Μέσα στην ιδιαίτερη μέριμνά της για τους κεκοιμημένους, η αγία Ορθόδoξη Εκκλησία μας έχει καθορίσει ξεχωριστή ημέρα της εβδομάδος γι᾿ αυτούς. Κάθε Σάββατο δηλαδή. Όπως η Κυριακή είναι η ημέρα της Αναστάσεως του Κυρίου, έτσι και το Σάββατο είναι η ημέρα των κεκοιμημένων, για να τους μνημονεύουμε και να έχουμε (επι)κοινωνία μαζί τους. Σε κάθε προσευχή και ιδιαίτερα στις προσευχές του Σαββάτου ο πιστός μνημονεύει τους οικείους, συγγενείς και προσφιλείς, αλλά ζητά και τις προσευχές της Εκκλησίας γι᾿ αυτούς. Σε ετήσια βάση η Εκκλησία έχει καθορίσει δύο Σάββατα, τα οποία αφιερώνει στους κεκοιμημένους της. Είναι τα Ψυχοσάββατα. Το ένα πριν από την Κυριακή της Απόκρεω και το άλλο πριν από την Κυριακή της Πεντηκοστής. Το Ψυχοσάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω έχει το εξής νόημα: Η επομένη ημέρα είναι αφιερωμένη στη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου. Εκείνη τη φοβερή ημέρα κατά την οποία όλοι θα σταθούμε μπροστά στο θρόνο του μεγάλου Κριτού. Για το λόγο αυτό με το μνημόσυνο των κεκοιμημένων ζητούμε από τον Κύριο να γίνει ίλεως και να δείξει την συμπάθεια και την μακροθυμία του, όχι μόνο σε μας αλλά και στους προαπελθόντας αδελφούς, και όλους μαζί να μας κατατάξει στην Επουράνια Βασιλεία Του. Τι κάνουμε τα Ψυχοσάββατα και τι δεν κάνουμε Θα πρέπει, τέλος, να εξηγήσουμε ότι πολλά λάθη από την άγνοια του παρελθόντος έχουν φτάσει ως τις μέρες μας, και θα πρέπει άμεσα να διορθωθούν. α) Τα μνημόσυνα θα πρέπει να γίνονται ακριβώς την ημέρα που πρέπει και όχι νωρίτερα η αργότερα. β) Το σπάσιμο γυάλινων αντικειμένων η άλλων τοιούτων, είναι άκρως ειδωλολατρική συνήθεια και αμαρτάνουν όσοι το πράττουν. γ) Στα μνημόσυνα παραθέτουμε και ευλογούνται μόνο καλώς βρασμένα κόλλυβα (σιτάρι) ως ενδεικτικά της Αναστάσεως και όχι αλλα υποκατάστατα (κουλουράκια-ψωμάκια-γλυκά κλπ.) δ) Το πρώτο Σάββατο της Τεσσαρακοστής δεν είναι «Ψυχοσάββατο», αλλά εορτάζουμε το «διά κολλύβων» θαύμα του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος. ε) Στα Ψυχοσάββατα μπορούμε να παραθέτουμε κόλλυβα είτε στον Εσπερινό της Παρασκευής, είτε στην Θεία Λειτουργία του Σαββάτου, είτε και στα δύο. Πρόκειται περί της ιδίας αξίας, αφού η ίδια ακολουθία διαβάζεται. στ) Τα ευλογηθέντα κόλλυβα δεν τα σκορπίζουμε στον τάφο, ούτε τα απορρίπτουμε στα σκουπίδια, πράξεις εκκλησιαστικά απαράδεκτες. Σε κάθε περίπτωση, υπεύθυνος για την λύση τυχόν αποριών σας, είναι μόνον ο εφημέριος ιερεύς του Ναού. Ας δούμε τι έλεγε για τα μνημόσυνα ο μακαριστός άγιος Παΐσιος (από τον Δ’ τόμο, Οικογενειακή Ζωή,Λόγοι του π. Παισίου, Εκδόσεις Ησυχαστήριο Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος, Σουρωτή, Θεσσαλονίκη). Γέροντα, οι υπόδικοι νεκροί (πλην των Αγίων) μπορούν να προσεύχονται; Έρχονται σε συναίσθηση και ζητούν βοήθεια, αλλά δεν μπορούν να βοηθήσουν τον εαυτό τους. Όσοι βρίσκονται στον Άδη μόνο ένα πράγμα θα ήθελαν από τον Χριστό: να ζήσουν πέντε λεπτά για να μετανοήσουν. Εμείς που ζούμε, έχουμε περιθώρια μετανοίας, ενώ οι καημένοι οι κεκοιμημένοι δεν μπορούν πιά μόνοι τους να καλυτερεύσουν την θέση τους, αλλά περιμένουν από εμάς βοήθεια. Γι’ αυτό έχουμε χρέος να τους βοηθούμε με την προσευχή μας.
Γιατί, τι να τους κάνει ο Θεός; Σαν ένα παιδί που απομακρύνεται από τον πατέρα του, σπαταλάει όλη την περιουσία του και από πάνω βρίζει και τον πατέρα του. Ε, τι να το κάνει αυτό ο πατέρας του; Οι άλλοι όμως οι υπόδικοι, που έχουν λίγο φιλότιμο, αισθάνονται την ενοχή τους, μετανοούν και υποφέρουν για τις αμαρτίες. Ζητούν να βοηθηθούν και βοηθιούνται θετικά με τις προσευχές των πιστών. Τους δίνει δηλαδή ο Θεός μία ευκαιρία, τώρα που είναι υπόδικοι, να βοηθηθούν μέχρι να γίνει η Δευτέρα Παρουσία. Και όπως σε αυτή τη ζωή, αν κάποιος είναι φίλος με τον βασιλιά, μπορεί να μεσοαλαβήσει και να βοηθήσει έναν υπόδικο, έτσι κι αν είναι κανείς φίλος με τον Θεό, μπορεί να μεσολαβήσει στο Θεό με την προσευχή του και να μεταφέρει τους υπόδικους από την μία φυλακή σε άλλη καλύτερη, από το ένα κρατητήριο σε ένα άλλο καλύτερο. Η ακόμα μπορεί να τους μεταφέρει και σε ένα δωμάτιο η σε διαμέρισμα. Όπως ανακουφίζουμε τους φυλακισμένους με αναψυκτικά κλπ που τους πηγαίνουμε, έτσι και τους νεκρούς τους ανακουφίζουμε με τις προσευχές και τις ελεημοσύνες που κάνουμε για τη ψυχή τους.Οι προσευχές των ζώντων για τους κεκοιμημένους και τα μνημόσυνα είναι η τελευταία ευκαιρία που δίνει ο Θεός στους κεκοιμημένους να βοηθηθούν,μέχρι να γίνει η τελική Κρίση. Μετά την δίκη δεν θα υπάρχει δυνατότητα να βοηθηθούν…. Γι’ αυτό και η Εκκλησία μας έχει τα κόλλυβα, τα μνημόσυνα. Τα μνημόσυνα είναι ο καλύτερος δικηγόρος για τις ψυχές των κεκοιμημένων. Έχουν τη δυνατότητα και από την κόλαση να βγάλουν τη ψυχή. Κι εσείς σε κάθε Θεία Λειτουργία να διαβάζετε κόλλυβα για τους κεκοιμημένους. Έχει νόημα το σιτάρι: Σπείρετε εν φθορά, εγείρεται εν αφθαρσία (Α’ Κορινθ, κεφ 15, εδ 42) (δηλαδή συμβολίζει το θάνατο και την ανάσταση του ανθρώπου), λέει η Γραφή… Εύκολη και γρήγορη συνταγή για παραδοσιακά κόλλυβα Τι συμβολίζουν τα συστατικά στα παραδοσιακά κόλλυβα: Το σιτάρι: Συμβολίζει τις ψυχές των πεθαμένων Η φρυγανιά: Συμβολίζει το ελαφρύ χώμα που σκεπάζει τον πεθαμένο. Κάποιοι χρησιμοποιούν καβουρδισμένο αλεύρι Η ζάχαρη: Συμβολίζει τη γλυκύτητα του Παραδείσου Ο μαϊντανός: Τη χλωρότητα του παραδείσου (Εν τόπω χλοερό, εν τόπω αναψύξεως) Το ρόδι: Συμβολίζει τη λαμπρότητα του παραδείσου Από εκεί και ύστερα προσθέτουμε διάφορα άλλα υλικά για γεύση και άρωμα. Δικής μας αρεσκείας. Το σιτάρι θα πρέπει να είναι από μακρόστενο καρπό και όχι αποφλοιωμένο διότι το αποφλοιωμένο λασπώνει, σφίγγει, ξυνίζει και ερεθίζει το στομάχι. Η συνταγή για τα παραδοσιακά κόλλυβα: Υλικά 250 γρ. σιτάρι 125 γρ. φρυγανιά τριμμένη 250 γρ. καρύδι χονδρό κοπανισμένο 250 γρ. αμύγδαλο αποφλοιωμένο καβουρδισμένο χοντροκοπανισμένο 125 γρ. σταφίδες ξανθές 100 γρ. σταφίδες μαύρες λίγο μαϊντανό ψιλοκομμένο 250 γρ. ζάχαρη άχνη ρόδι μια χούφτα Για το στόλισμα: Αμύγδαλο αποφλοιωμένο καβουρδισμένο, σταφίδες ξανθές και μαύρες, ρόδι Εκτέλεση Πλένουμε το σιτάρι αποβραδίς και το μουλιάζουμε όλη νύχτα στο νερό. Το πρωί το ξεπλένουμε και το βράζουμε καλά για 40′. Σβήνουμε τη φωτιά και το αφήνουμε σκεπασμένο για 30′ να απορροφήσει τη θερμοκρασία και να φουσκώσει μόνο του χωρίς να σκάσει. Το στραγγίσουμε καλά στο σουρωτήρι και φυλάμε σε μπολ το χυλό του. Το απλώνουμε σε πετσέτες και το αφήνουμε να στεγνώσει και όχι να ξεραθεί. Ξεπλένουμε τις σταφίδες και τις βάζουμε σε ζεστό νερό για 3 λεπτά ώστε να μαλακώσουν. Τις σουρώνουμε και τις στεγνώνουμε σε πετσέτα. Σε μια λεκάνη βάζουμε το σιτάρι, τον ψιλοκομμένο μαϊντανό, το ρόδι,, το καρύδι, το αμύγδαλο και τις σταφίδες και ανακατεύουμε. Αδειάζουμε το όλον σε ένα δίσκο ή πιατέλα και τα στρώνουμε έτσι ώστε να σχηματίσουν λόφο, βουναλάκι. Καλύπτουμε από πάνω με τη φρυγανιά και με μια λαδόκολλα το πατάμε να γίνει λείο. Απλώνουμε από πάνω τη ζάχαρη και ξαναπατάμε ελαφρώς με τη λαδόκολλα για να γίνει λείο. Στολίζουμε με αμύγδαλο αποφλοιωμένο καβουρδισμένο, σταφίδες ξανθές και μαύρες, ρόδι, φτιάχνοντας τον Τίμιο Σταυρό στη μέση.
Η Ιερά Μονή Παναγίας Κάτω Ξενιάς βρίσκεται σε απόσταση 16 χιλιομέτρων από την πόλη του Αλμυρου και είναι κτισμένη σε ένα μικρό οροπέδιο με πλούσια βλάστηση και άφθονα νερά.
Πανηγυρίζει στην απόδοση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου την 23η Αυγούστου κατά την οποία συρρέουν πλήθη πιστών για να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα της Παναγιας.
Η Παναγία «Ξενιά» ειναι ενας αστειρευτος ωκεανός θείου ελέους και μητρικής στοργης και φροντιδας.Η εικόνα έχει αυστηρά βυζαντινή τεχνοτροπία και η Παναγία εικονίζεται με μεγάλα εκφραστικά μαύρα μάτια, γι’ αυτό και κάποιοι την επικαλούνται Παναγία η Μαυρομάτα.
Είναι φτιαγμένη από κερί και μαστίχα και σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση, είναι έργο του Ευαγγελιστή Λουκά.
Σ’ Αυτήν, την ‘’Μεγαλομάτα’’ Μητέρα του Θεού καθημερινα εκατονταδες προσκυνητες εναποθετουν τη ζωή τους τις ελπίδες τους και τις προσευχές τους.
Εκείνη πάντοτε ομιλεί στις ψυχές μ’ έναν ιδιαίτερο και θαυμαστό τρόπο. Από αυτά τα πάναγνα και μεγάλα μάτια της Παναγίας αντλούν για τη ζωή οι πιστοί δύναμη, αντοχές, έμπνευση, κουράγιο και ελπίδα.
ΠΩΣ ΒΡΕΘΗΚΕ Η ΕΙΚΟΝΑ
Σύμφωνα με την παράδοση, η Εικόνα της Παναγίας Ξενιάς έχει διασωθεί από την εποχή της Εικονομαχίας και πιθανώς τότε να βρισκόταν στα παράλια της Μικράς Ασίας.
Οι ευσεβείς χριστιανοί, προκειμένου να την διασώσουν από την καταστροφική μανία των Εικονομάχων, αναγκάστηκαν να την τοποθετήσουν σε ένα κιβώτιο και να την ρίξουν στη θάλασσα πιστεύοντας πως με αυτόν τον τρόπο αυτή θα διασωθεί.
Πράγματι έτσι συνέβη και ήταν θέλημά της να έρθει σε ένα παραθαλάσσιο χωριό, το οποίο σήμερα ονομάζεται Αχίλλειον και οι κάτοικοι της γύρω περιοχής, πιθανώς την ονόμασαν Παναγία Ξενιά, επειδή ήρθε από κάποια ξένη και άγνωστη περιοχή.
Επισης στην αρχαιοελληνική και στην βυζαντινή γλώσσα λέγεται «ξενία» η φιλοξενια δηλαδή της Παναγιάς, που φιλόστοργα δέχεται τον κάθε πιστό όταν ικέτης θα προσέλθει να ζητήσει την Χάρη της και την Προστασία της.
Εκεί έχτισαν προς τιμή της ένα μικρό μοναστήρι, το οποίο λίγο αργότερα ήρθαν οι πειρατές και αφού το κατέστρεψαν, του έβαλαν φωτιά.
Οι μοναχοί που ήταν εκεί, με κίνδυνο της ζωής τους μπόρεσαν να διασώσουν την εικόνα και όπως διαβάζουμε σε ένα χειρόγραφο, την μετέφεραν εδώ γύρω, σε ένα μοναστήρι που ονομαζόταν Παναγία Κισσιώτισα λόγω της εύρεσης μιας θαυματουργής εικόνας της Κοιμήσεως της Θεοτόκου που βρεθηκε ανάμεσα στους κισσους.
Είναι η σημερινή Άνω Μονή Ξενιάς που ειναι ανδρικη και απέχει από εδώ περίπου δεκατρία χιλιόμετρα και βρίσκεται δυτικά του μοναστηριού της Κάτω Ξενιάς επάνω στις πλαγιές της Όθρυος.
Εκεί τοποθέτησαν στον ναό την εικόνα για να την διαφυλάξουν, όπου παρέμεινε για πολλούς αιώνες έως την εποχή της Τουρκοκρατίας.
Έτσι με την πάροδο του χρόνου λησμονήθηκε η αρχική ονομασία του μοναστηριού ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΙΣΙΩΤΙΣΣΑ και επικράτησε να ονομάζεται Παναγία Ξενιά από την εικόνα που φιλοξενείτο εκεί.
Την εποχή, όμως της Τουρκοκρατίας, επειδή οι μοναχοί εκεί αντιμετώπιζαν πολλές δυσκολίες από τους Τούρκους εφυγαν απο εκει και ανακαίνισαν το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου, το οποίο ήταν μετόχι της Άνω Μονής, χτισμένο γύρω στο 1300.
Έτσι περίπου το 1750 εγκαταστάθηκαν εδώ φέρνοντας μαζί τους και την εικόνα της Παναγίας Ξενιάς.
Με την πάροδο του χρόνου, τα δύο μοναστήρια έγιναν ανεξάρτητα, η γυναικεία Κατω Ξενιας και η Ανω Ξενιάς ανδρική.
Στις 9 Ιουλίου 1980 σφοδρότατος σεισμός μετέβαλε σχεδόν ολόκληρη την επαρχία Αλμυρού σε άμορφη μάζα ερειπίων.
Το μοναστήρι της Κάτω Ξενιάς επλήγη και αυτό ανυπολόγιστα. Μόνο οι εξωτερικοί τοίχοι έμειναν σε μεγάλο ποσοστό όρθιοι για να θυμίζουν το παλαιό κάλλος της Μονής. Οι μοναχές σώθηκαν την τελευταία στιγμή από θαυματουργή επέμβαση της Παναγίας. Ο σεισμός κατέστησε το μοναστήρι ακατοίκητο.
Το 1985 θεμελιώθηκε το νέο μοναστήρι της Παναγίας, που έχει οικοδομηθεί εκ βάθρων σε παρακείμενο της παλαιάς Μονής χώρο σε δασώδη λόφο. Το 1990 έγιναν τα θυρανοίξια της νέας Ιεράς Μονής και το 2001 τα εγκαίνια του Ιερού Ναού.
Αξίζει κανείς σήμερα να κάνει μια στάση στα δυο Μοναστήρια για να προσευχηθεί και να θαυμάσει τον παλιό διάκοσμο, τις Αγιογραφίες, την αρχιτεκτονική τους και να προσκυνήσει τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Ξενιάς.
ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΞΕΝΙΑΣ
Η Παναγία κατά καιρούς διαφυλάξε και έσωσε με θεομηνίες και επιδημίες την θαυματουργή εικόνα Της .
Άλλο ένα θαυματουργό περιστατικό συνέβη, όταν το το 1867 οι μοναχοί εγκατέλειψαν οριστικά την Άνω Μονή και εγκαταστάθηκαν στην Κάτω, παίρνοντας μαζί τους και την Αγία Εικόνα.
Όμως το πρώτο πρωινό διαπίστωσαν ότι αυτή έλειπε από την περίοπτη θέση, στην οποία την είχαν τοποθετήσει. Όλα τα ψαξίματά τους πήγαν χαμένα. Την επομένη ειδοποιήθηκαν από τον φύλακα της Άνω Μονής, ότι η Εικόνα βρισκόταν εκεί.
Οι μοναχοί πήγαν στην Άνω Μονή και συνόδεψαν τιμητικά την Εικόνα στην Κάτω, την τοποθέτησαν στο ναό, τον οποίο ασφάλισαν με εξαιρετική φροντίδα, όμως και πάλι η Εικόνα είχε γυρίσει τη θέση της στο Άνω Μοναστήρι.
Ύστερα από υπόδειξη της Παναγίας στον Ηγούμενο, τελέστηκε ολόθερμη παράκληση μπροστά στην Εικόνα και μεταφέρθηκε και ο θρόνος της στην Κάτω Μονή, όπου παρέμεινε αμετακίνητη.
Αλλά και στην περίπτωση της Βόρειας Εύβοιας, οι κάτοικοι διηγούνται ότι πολύ παλιά -ίσως γύρω στα 1890- ο τόπος τους κόντεψε να καταστραφεί από τα κοπάδια της ακρίδας που είχαν ενσκήψει σε αυτόν.
Με μεγάλη πίστη μετέφεραν την Αγία Εικόνα, τέλεσαν Θεία Λειτουργία και παράκληση και την άλλη ημέρα όλη η ακρίδα βρέθηκε ψόφια στα χωράφια και στις ακτές.
Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο έσωσε η Εικόνα της Παναγίας Ξενιάς τον ίδιο τόπο από την ξηρασία το 1977.
ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΞΕΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΙΑΚΩΒΟ ΤΟΝ ΤΣΑΛΙΚΗ
Ο Αγιος Ιακωβος ο Τσαλικης ειχε μια μεγαλη πνευματικη σχεση με την Παναγια .Εκεί προσέτρεχε για οποιοδήποτε θέμα και πάντα έπαιρνε το ζητούμενο, αφού γνώριζε καλά ότι «ουδείς προστρέχων επί Σοί κατησχυμμένος από σου εκπορεύεται Αγνή Παρθένε Θεοτόκε».
Καποτε σε ηλικία 15 ετών, έπαθε τέτοια σοβαρή δερματοπάθεια στα πέλματα των ποδιών του, που ανοίξανε μεγάλες πληγές, βαθιές σχισμές και τρέχανε υγρά. Πονούσε πολύ και δυσκολευόταν να περπατήσει.
Εκείνες τις ημέρες φέρανε για ευλογία στην περιοχή την εικόνα της Παναγίας της Ξενιάς από τον Αλμυρό Βόλου και θα την πήγαιναν στο διπλανό χωριό, Δάφνη. Θέλησε και ο Ιάκωβος να πάει, με άλλους συγχωριανούς του.
Η μητέρα του λόγω της κατάστασής του με δισταγμό του το επέτρεψε, μετά και την παρέμβαση του παπα-Θεοδόση: «Άφησε, Θεοδώρα, το παιδί να πάει, αφού το θέλει τόσο!».
Η πορεία των δύο ωρών με τα πόδια ήταν μαρτυρική. Διηγείτο ο Όσιος:
«Παναγία μου, σε παρακαλώ κάνε με καλά, για να μπορώ να περπατάω, όπως και τα άλλα παιδιά, Της έλεγα κλαίγοντας στο δρόμο. Κι όλο χάιδευα την αγία Εικόνα Της κι έτριβα τις πληγιασμένες μου πατούσες.
Έτσι φτάσαμε στο χωριό, όπου πρόχειρα τοποθέτησαν την εικόνα της Παναγίας πάνω σε μία καρέκλα στην εκκλησία και ο κόσμος προσκυνούσε με πολλή ευλάβεια. Οι χωριανοί μου, αφού προσκύνησαν, ξεκίνησαν για την επιστροφή, γιατί η νύχτα πλησίαζε. Εγώ παρέμεινα για λίγο στην μέσα στην εκκλησία μπροστά στην εικόνα της Παναγίας και αφού είδα ότι δεν ήταν κανένας άλλος γύρω μου, Της είπα ικετευτικά:
– Παναγία μου, τώρα που είμαστε μόνοι μας, κάνε με καλά, κάνε καλά τα πόδια μου και εγώ δε θα φανώ αχάριστος, αλλά θα δουλέψω, όταν μεγαλώσω και μόλις μπορέσω θ’ ανταποδώσω στη χάρη Σου.
Συγχρόνως έκλαιγα και χάιδευα την αγία Εικόνα και μετά τα πρησμένα μου πόδια. Αφού Την παρακάλεσα πολλές φορές, μόλις βγήκα από την εκκλησία, διαπίστωσα ότι τα πόδια μου δε με πονούσαν πια. Βάδιζα ελεύθερα».
Μέχρι την κοίμησή του ο Γέροντας είχε άσπρες ουλές σαν γραμμές στα πέλματά του, σημάδια του θαύματος της Παναγίας μας.
Μετά από πολλά χρόνια, όταν ο Γέροντας εγκαταβίωνε πλέον ως Ιερομόναχος στην Ι.Μ. του Οσίου Δαυίδ, θυμόταν με ευγνωμοσύνη τη θεραπεία του αυτή από την Παναγία και έλεγε:
«Κάποια φορά, ενώ πολύ υπέφερα από ζάλες και ιλίγγους με ειδοποίησαν ότι η εικόνα της Παναγίας Ξενιάς του Αλμυρού ήρθε στη Λίμνη της Ευβοίας.
Παρ’ όλο που είμαι άρρωστος, έχω υποχρέωση στην Παναγία, σκέφτηκα, γιατί μου είχε θεραπεύσει τα πόδια μου, όταν ήμουνα παιδί, και θα κατέβω να προσκυνήσω από ευγνωμοσύνη.
Κατέβηκα στη Λίμνη και αφού προσκύνησα, έγινε η λιτανεία με τη θαυματουργή Εικόνα. Τότε με προέτρεψαν οι άλλοι Ιερείς να συμμετάσχω και μάλιστα να προπορευθώ ως Ιερομόναχος. Εγώ δεν θέλω τιμές για το πρόσωπό μου, αλλά τι να κάνω, έκανα υπακοή και άρχισε η λιτανεία.
Σε μία στάση που κάναμε, για να γίνει δέηση, ήλθε η σειρά μου να πω το«επάκουσον ημών ο Θεός, η ελπίς πάντων των περάτων της γης κ.λ.π.».
Τότε βλέπω στην εικόνα ζωντανή την Παναγία μας, η οποία γύρισε το κεφάλι Της και σήκωσε το χέρι Της και με κοίταξε με τα μεγάλα μάτια Της και σήκωσε το χέρι Της και μ’ ευλόγησε.
Εγώ έχασα τη φωνή μου, κόπηκαν τα πόδια μου και με δυσκολία επαναλάμβανα συνεχώς «επάκουσον ημών ο Θεός, «επάκουσον ημών ο Θεός…». όλο το ίδιο. Ο Θεός γνωρίζει πως τελείωσα τη δέηση και συνέχισα την πομπή.
Η Παναγία, παιδί μου, είναι ζωντανή πάνω στην αγία εικόνα Της, το είδα με τα μάτια μου».
Στο εσωτερικό του μοναστηριού φυλάσσονται αρκετά ιερά κειμήλια, ανάμεσα σε αυτά και τεμάχιο της Αγίας Ζώνης της Παναγίας, που δωρήθηκε στο μοναστήρι της Κάτω Ξενιάς από την Ιερά Μονή Βατοπεδίου το 1522.
Την Τρίτη 25 Φεβρουαρίου στις 6:00 μ.μ. στον Ιερό Ναό του Αγίου Λουκά του Ιατρού στην Ιερά Μονή Παναγίας Δοβρά Βεροίας θα τελεστεί, όπως κάθε Τρίτη, ο Αρχιερατικός Εσπερινός και η Παράκληση του Αγίου Λουκά του Ιατρού χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμονος. Με την ευκαιρία της επικείμενης εορτής του Οσίου Εφραίμ του Κατουνακιώτου θα τεθεί σε προσκύνηση τεμάχιο του Ιερού Λειψάνου του συγχρόνου Αγίου της Εκκλησίας μας, ενώ παράλληλα θα τεθεί σε προσκύνηση και το χαριτόβρυτο Ιερό Λείψανο του Αγίου Λουκά του Ιατρού και Θαυματουργού που θησαυρίζεται στην Ιερά Μονή.