Με συγκίνηση αναφέρθηκε ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεος, τοποτηρητής της Μητρόπολης Αιτωλίας και Ακαρνανίας, στην πολυετή φιλία που τον «έδενε» με τον μακαριστό Μητροπολίτη Κοσμά, κατά τη διάρκεια της εξόδιου ακολουθίας του. Το Orthodoxia.Online παρουσιάζει μερικές σπάνιες φωτογραφίες από τη νιότη των δύο Μητροπολιτών Ιεροθέου και Κοσμά, όταν ήταν κοσμικοί ακόμη.Στην παρακάτω φωτογραφία εικονίζεται ο κατά κόσμον Κωνσταντίνος Παπαχρήστος και μετέπειτα Μητροπολίτης Κοσμάς με τα χέρια στη μέση από τα δεξιά ενώ ο νεαρός κατά κόσμον Γεώργιος Βλάχος μετέπειτα Μητροπολίτης Ιερόθεος που εικονίζεται με τα χέρια πίσω. Η φωτογραφία έχει τραβηχτεί κατά τη διάρκεια σχολικής Εκδρομής του οκτατάξιου γυμνασίου το 1962-63. Οι δυο φίλοι Μητροπολίτες Κοσμάς με το σκούρο σακάκι και Ιερόθεος στα αριστερά του κατά τη διάρκεια κατασκήνωσης το 1967.
Στην παρακάτω φωτογραφία την ίδια χρονιά το 1967 κατά τη διάρκεια της κατασκήνωσης εικονίζεται στο κέντρο της φωτογραφίας με το σκούρο σακάκι ο Κωνσταντίνος Παπαχρήστος (Μητρ. Κοσμάς) και στα αριστερά του ο Γεώργιος Βλάχος (Μητρ. Ιερόθεος)
Μια ακόμη φωτογραφία από την ίδια χρονιά του 1967 κατά την διάρκεια κατασκήνωσης. Στη μέση εικονίζεται ο Γεώργιος Βλάχος (Μητρ. Ιερόθεος). Στα δεξιά του ο Κωνσταντίνος Παπαχρήστος (Μητρ.Κοσμάς) και στα αριστερά του ο αδελφός του Κοσμά Απόστολος Παπαχρήστος.
ανασύρεται από το αρχείο της παλαιότερη ποιμαντορική εγκύκλιο του Μακαριστού Μητροπολίτη Αιτωλίας Κοσμά, εν όψει της Δεσποτικής Εορτής των Θεοφανείων. Αγαπητοί πατέρες και αδελφοί, Βάσις και θεμέλιο της χριστιανικής πίστεώς μας είναι το δόγμα περί της Αγίας Τριάδος. Ο Θεός τον οποίον προσκυνούμε και λατρεύουμε είναι Θεός τρισυπόστατος. Είναι μονάς εν τριάδι και τριας εν μονάδι. Ο ένας, δηλαδή, κατά την ουσία και την ενέργεια Θεός έχει τρία πρόσωπα, τρεις υποστάσεις. Το πρόσωπο του Θεού Πατρός, το πρόσωπο του Θεού Υιού και το πρόσωπο του Θεού Αγίου Πνεύματος. Είναι και τα τρία πρόσωπα ομοούσια και αχώριστα. Για πρώτη φορά φανερώθηκε στους ανθρώπους το μέγα μυστήριο της Αγίας Τριάδος με καθαρότητα και σαφήνεια, όταν ο Κύριος Ιησούς Χριστός βαπτίστηκε στον Ιορδάνη ποταμό. Ο ενανθρωπήσας Υιός και Λόγος του Πατρός, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, βαπτίστηκε στον Ιορδάνη ποταμό. Ο Πατήρ, κατά την βάπτιση, εβεβαίωσε για τον βαπτιζόμενο ότι «Ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός εν ω ηυδόκησα». Το Άγιον Πνεύμα, κατήλθε από τον ουρανό «εν είδει περιστεράς» και έμεινε στον βαπτιζόμενο Ιησού. Χωρίς να σημαίνει ότι είναι περιστέρι το Άγιο Πνεύμα, αλλά εφάνη «ως περιστερά». Για όλα τα ανωτέρω η σημερινή εορτή λέγεται Θεοφάνεια. Αποκαλύφθηκε, εφάνη το μυστήριο της Τριαδικής Θεότητος. Η σημερινή μεγάλη εορτή, όμως, ονομάζεται και Φώτα, γιατί εμείς οι άνθρωποι φωτιστήκαμε με το να δούμε το μυστήριο της Αγίας Τριάδος. Και το άγιο βάπτισμά μας λέγεται φώτισμα∙ και οι μέλλοντες να βαπτισθούν λέγονται φωτιζόμενοι∙ και οι μόλις βαπτισθέντες λέγονται νεοφώτιστοι. Ο άνθρωπος, προ του βαπτίσματος είναι γυμνός από την Χάρι του Θεού, όπως ήταν ο Αδάμ όταν αμάρτησε. Μόλις βαπτισθή, ενδύεται το ένδυμα, τη στολή την θεοΰφαντη, την Χάρι του Χριστού μας, η οποία έλαμψε επάνω στο όρος Θαβώρ, κατά την Μεταμόρφωσι. Κατ’ αυτόν τον τρόπο γίνεται ο βαπτιζόμενος ορθόδοξος χριστιανός, λαμπροφορεμένος, αγγελοειδής, χριστόμορφος, φωτοφόρος. Αυτή την φωτεινή στολή οφείλουμε όλοι μας να την διατηρήσουμε καθαρή και ολοφώτεινη, με το να αγωνιζόμαστε και να διατηρούμε τον εαυτό μας καθαρό από κάθε αμάρτημα. Και αν, κάποτε, μολύνεται η θεοΰφαντη στολή του βαπτίσματός μας, τότε με την ειλικρινή μετάνοιά μας να την επαναφέρουμε στο φως, στην καθαρότητα∙ να την κάνουμε αντάξια της αγάπης του Τριαδικού μας Θεού∙ να μετάσχουμε στο μυστήριο της τριαδολογικής δοξολογίας των χαριτοβρύτων μυστηρίων της προσωπικής μας σωτηρίας. Εύχομαι, αγαπητοί πατέρες και αδελφοί, με την ταπείνωσι και την υπακοή μας στην Τριαδική Θεότητα, να έχουμε πάντα Θεοφάνεια – Φώτα∙ να γινόμαστε άξιοι να ζήσουμε και μέσα στο ουράνιο φως αιώνια. Με πατρική αγάπη Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ † Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΚΟΣΜΑΣ
Εκκλησιασμός: Ο άνθρωπος που δεν πηγαίνει συχνά στην εκκλησία, που δεν εξομολογείται και δεν κοινωνεί, δε γίνεται μέτοχος της θείας χάριτος.
Αυτή είναι η αιτία που η πλειοψηφία των ανθρώπων φτάνουν να είναι ψυχικά άρρωστοι». Ο στάρετς Ιωσήφ θεράπευε διάφορες ασθένειες. Υποστήριζε πως οι μισοί από τους ασθενείς θεραπεύονταν, ενώ οι άλλοι μισοί έφευγαν αθεράπευτοι.
Ο Θεός δεν επέτρεπε να θεραπευτούν, επειδή η θεραπεία τους δε θα ήταν ωφέλιμη για τη σωτηρία τους, αλλά θα προκαλούσε τον πνευματικό τους θάνατο.
Πολλές φορές οι δαιμονισμένοι του προκαλούσαν πολλά προβλήματα. Οι οικείοι του τον προέτρεπαν να μη δέχεται στο σπίτι δαιμονισμένους, επειδή οι δαίμονες εκδικούνταν όλους εκείνους που έμεναν εκεί.
Ο γέροντας τους απαντούσε: «Η υπομονή είναι δύσκολο πράγμα, όμως δεν πρέπει να φοβόμαστε τους δαίμονες!»
Ο κήπος του γέροντα ήταν ποτισμένος με τα δάκρυα των πονεμένων και άρρωστων ανθρώπων που επιθυμούσαν να γίνουν καλά.
Πολλές φορές έλεγε πως τα παιδιά στις μέρες μας γίνονται ανυπάκουα, υπερήφανα και χωρίς ντροπή, ενώ αργότερα φτάνουν στο σημείο να δαιμονίζονται. Αυτούς τους ανθρώπους τους προέτρεπε να δείχνουν ταπείνωση και να ζητούν συγχώρεση από τους γονείς τους.
Πρέπει να έχεις μεγάλη Αγάπη στην καρδιά για να μην αρνηθείς ποτέ να δεχτείς τον καθένα. Το εκλεκτό αυτό σκεύος του Θεού είχε τέτοια Αγάπη. Πάντα έβρισκε χρόνο για τον καθένα.
Ο αδελφός Ιωάννης επισκέφτηκε πολλές φορές το γέροντα Ιωσήφ στο χωριό Ίαλόβιτσα και είδε εκεί πολλές θαυματουργικές θεραπείες. «Χωρίς τη χάρη του Αγίου Πνεύματος πιστεύω πως είναι αδύνατο να γίνουν τέτοιες θαυματουργίες που έκανε ο μεγάλος ικέτης της Βολυνίας», έλεγε ο Ιωάννης.
Το ίδιο μπορεί να πει και κάθε ηλικιωμένος κάτοικος του Ποτσάεφ. Όπως και χιλιάδες άνθρωποι απ’ όλη τη χώρα που θεραπεύτηκαν από το γέροντα Ιωσήφ.
Κάποια φορά, μετά την πρωινή προσευχή, ο στάρετς Ιωσήφ κλείστηκε στο κελί του για αρκετή ώρα. Όταν βγήκε τους χαιρέτησε όλους με τα λόγια του προφήτη Ησαία: «Μεθ’ ημών ο Θεός, γνώτε έθνη και ήττάσθε. Ότι μεθ’ ημών ο Θεός!».
’Έπειτα άρχισε να μιλάει για τις αιτίες που είχαν φέρει όλους αυτούς τους ανθρώπους εκεί. Η κύρια αιτία, σύμφωνα με τα λόγια του γέροντα, κρύβεται στο πνεύμα του αθεισμού, που «φυτεύεται στον άνθρωπο στο σχολείο.
Οι μαθητές παρακολουθούνται, δεν επιτρέπεται να μπουν στον ναό, επιχειρείται μια ιδεολογική επεξεργασία μέσω της όποιας εξευτελίζεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Ο άνθρωπος που δεν πηγαίνει συχνά στην εκκλησία, που δεν εξομολογείται και δεν κοινωνεί, δε γίνεται μέτοχος της θείας χάριτος. Αυτή είναι η αιτία που η πλειοψηφία των ανθρώπων φτάνουν να είναι ψυχικά άρρωστοι».
Ο γέροντας τους συμβούλευε να θεραπευτούν από την αρρώστια αυτή του αιώνα μας με την προσευχή.
Αντί να κλείνει η χώρα να “κλείνονται” περισσότερο οι ανεμβολίαστοι, και τα σχολεία να ανοίξουν κανονικά στις 10 Ιανουαρίου, δήλωσε μιλώντας στον ΣΚΑΪ ο καθηγητής Πνευμονολογίας Θεόδωρος Βασιλακόπουλος. “Αντί να κλεινόμαστε όλοι οι υπόλοιποι για να προστατέψουμε τους ξεροκέφαλους συμπολίτες μας που δεν εμβολιάζονται, θα πρέπει οι εμβολιασμένοι να λειτουργούμε κανονικά στη ζωή μας, παίρνοντας τη λοίμωξη σαν απλό κρυολόγημα, κι αυτοί που είναι τελείως απροστάτευτοι να περιορίσουν ακόμα περισσότερο την δραστηριότητά τους για να προστατευτούν μέχρι να κάνουν το βήμα κοινής λογικής, να πάνε να εμβολιαστούν, δεν υπάρχει άλλη λύση”, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής. Τα σχολεία πρέπει να ανοίξουν κανονικά
Ο πνευμονολόγος εμφανίστηκε κατηγορηματικός ότι τα σχολεία πρέπει να ανοίξουν κανονικά αντίθετα με άλλους συναδέλφους του. “100% πρέπει να ανοίξουν τα σχολεία 10 Ιανουαρίου, πρέπει οι γονείς να εμβολιάσουν τα παιδιά τους όπως εγώ το δικό μου, και οι ηλικιωμένοι να περιορίσουν σημαντικά τη δραστηριότητά τους” εξήγησε.
“Δεν μπορεί μονίμως η κοινωνία να μη λειτούργει, οικονομικά, εκπαιδευτικά, ψυχολογικά, επειδή ένας παππούς είναι ξεροκέφαλος και δεν εμβολιάζεται… Το σχολείο είναι κοινωνικοποίηση, και το παιδί δεν μπορεί να κάθεται πίσω από το λάπτοπ” σημείωσε ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος.
Ἀγαπητές Φίλες, αγαπητοί Φίλοι, Oλοφώτεινα χρόνια σε όλες και όλους υποκαρδίως εύχομαι, πάμπολλα κι ευλογημένα! Nα είμαστε κατ’ άμφω υγιείς να γιορτάσουμε και του χρόνου την Bάπτιση του Kυρίου, τα Θεοφάνεια ή Eπιφάνεια, τα Φώτα! Mερικά στοιχεία από το θησαυροφυλάκιο των Πατέρων και ολίγα ιστορικά τινα θα διαβιβάσω στην αγάπη Σας, ώστε να βιωθή νομίζω πιο αποτελεσματικά η Δεσποτική αυτή Eορτή. H λέξις Iορδάνης… πηγάζει από το εβραϊκό ‘’γιαρδεϊν’’ που σημαίνει ορμητική εκροή. Tον ποταμό δημιουργούν οι μικρότεροι Mουαγιέτ Xασπέγια, Nταν και Mπανίγια. Tο μήκος του Iορδάνου σε απόλυτη ευθείαν από τις πηγές του μέχρι τη Nεκρά Θάλασσα όπου εκβάλει, είναι 220 χιλιόμετρα και το πλήρες ανάπτυγμά του υπερβαίνει τα 320. O Iερός Xρυσόστομος μας πληροφορεί ότι οι πηγές του Iορδάνου είναι δύο, η Iόρ και η Δαν. H ερμηνεία τού μεγαλωστί μεγάλου Πατρός της Eκκλησίας, συγκλονίζει, λέγονταςότι ο Iορδάνης είναι ο τύπος του ανθρωπίνου γένους. Oι δύο πηγές του συμβολίζουν τον Aδάμ και την Eύα, από τους οποίους προήλθεν-ανέβλυσεν η ανθρωπότης, η οποία όδευε στη νέκρωση, όπως ο ποταμός οδεύει προς τη Nεκρά Θάλασσαν… Όταν όμως ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, σαρκώθηκε ο Yιός και Λόγος του Θεού, έγινε ο Θεός Άνθρωπος, για να γίνη ο άνθρωπος θεός. Kατέβηκε ο Θεός εις την γη και ανέβηκε ο άνθρωπος εις τον Oυρανόν. Eσαρκώθη ο Kύριος, περιετμήθη, εβαπτίσθη, εδίδαξε, θαυματούργησε, έπαθε, σταυρώθηκε, θανατώθηκε θανατώσας τον θάνατο και ανέστη συναναστήσας τον Aδάμ (και τους μετ’ αυτόν) ‘’χειρί παντοδυνάμω’’! Έτσι ανέτρεψε το κράτος του θανάτου, οδηγώντας τούς κατ’ εικόνα και ομοίωσή Tου πλασμένους ανθρώπους εις την ζωήν. Aυτό ακριβώς συμβολίζουν τα λόγια ‘’…O Iορδάνης εστράφη εις τα οπίσω…’’, όπως αναφέρεται στην υπέροχη Eυχή καθαγιασμού των υδάτων, ποίημα του Πατριάρχου Iεροσολύμων Σωφρονίου. Eυεργέτησε τους ανθρώπους ο Kύριος και δεν οδεύουν πλέον προς τη νέκρωσιν (όπως η εκβολή του ποταμού στη Nεκρά Θάλασσα), αλλά επιστρέφουν προς τις πηγές του σωτηρίου, προς την ζωήν! Όντως, σαν δεύτερος κατακλυσμός είναι τα Άγια Θεοφάνεια, κατακλυσμός όμως αγάπης, χάριτος και χαράς, σωτηρίας και πραγματικής ευτυχίας!.. Όταν συνεπληρώθησαν τριάκοντα έτη από της Γεννήσεως του Kυρίου -διάστημα απολύτου ευθυγραμμίσεώς Tου με τον Nόμο- θέλοντας πλέον να καταδείξη στους ανθρώπους ότι είναι ο ‘’Θεός εν σώματι’’ ‘’ομοούσιος τω Πατρί δι ου τα πάντα εγένετο’’, ότι είναι ο Mεσσίας των Προφητών, κατευθύνθηκε προς τον Πρόδρομό Tου Iωάννην ο οποίος ήδη είχεν έλθει από τα βάθη της ερήμου και βάπτιζε ‘’βάπτισμα μετανοίας’’. Bεβαίως μολονότι ο Xριστός -Ων ο μόνος αναμάρτητος- δεν όφειλε να μετανοήση, προσήλθε να βαπτισθή για να πληρώση τον Nόμο και σ’ αυτό. O Iωάννης αντικρύζοντάς Tον καθηλώνεται, δειλιάζει αναλογιζόμενος την ευτέλειά του μπροστά στην δόξα του Θεού και φωνάζει: ‘’ Eγώ έχω χρείαν υπό Σού βαπτισθήναι και Συ έρχη προς με; ‘’Πώς εκτείνω χείρα και άψωμαι Kορυφής κρατούσης τα σύμπαντα; Eι και Mαρίας υπάρχεις βρέφος, αλλ’ οίδά Σε Θεόν προαιώνιον. Eπί γης βαδίζεις, ο υμνούμενος υπό των Σεραφείμ και δούλος Δεσπότην βαπτίζειν ου μεμάθηκα’’! O Kύριος απονευρώνει τη φυσική δειλία του Bαπτιστού Iωάννου λέγων: ‘’Άφες άρτι. Oύτω γαρ πρέπον ημίν έστι πληρώσαι πάσαν δικαιοσύνην’’. Tότε υπακούει ο Tίμιος Πρόδρομος εις τον Θεό και προχωρεί στο Bάπτισμα, βλέποντας να ανοίγουν οι Oυρανοί και να καταβαίνει »το Πνεύμα το Άγιον σωματικώ είδει ωσεί περιστερά επ’ Aυτόν’’. Παραλλήλως ακούει φωνήν εκ του Oυρανού -την φωνή του Θεού Πατρός- λέγουσαν ‘’Oύτος εστίν ο Yιός μου ο αγαπητός εν ω ηυδόκησα’’! Eν προκειμένω, δηλαδή, έχουμε την πανηγυρική Kοινή Παρουσία τής Aγίας και Oμοουσίου και Zωοποιού και Aδιαιρέτου Tριάδος!!! O Άγιος Iωάννης ο Δαμασκηνός αναφέρει επτά λόγους, για τους οποίους βαπτίσθηκε ο Xριστός: (A) ‘’Bαπτίζεται ο Xριστός, ουχ ως αυτός χρήζων καθάρσεως, αλλά την εμήν οικειούμενος κάθαρσιν’’ (B) Για να συντρίψη τα κεφάλια των δρακόντων πάνω στο νερό. Σε αρκετές αγιογραφίες της Bαπτίσεως, ο Kύριος εικονίζεται να πατά πάνω σε σταυρόσχημα σανίδια, απο το πλάι των οποίων προβάλουν κεφαλές φιδιών. Aυτό δεικνύει την συντριβή τού δολίου δράκοντος υπό του Kυρίου (Γ) Για να πνίξη την αμαρτία και όλο τον παλαιόν Aδάμ να τον υπερκαλύψη με το ύδωρ το ζων (Δ) Για να αγιάση τον μείζονα εν γεννητοίς γυναικός Iωάννη τον Πρόδρομο και Bαπτιστή (E) Για να ‘’πληρώση’’ τον Nόμο (Στ) Για να αποκαλύψη στους ανθρώπους το Mυστήριο της Aγίας Tριάδος και… (Z) για να γίνη για εμάς τύπος και υπογραμμός και στο Bάπτισμα. Σ’ αυτούς τους λόγους, ο Άγιος Nικόδημος ο Aγιορείτης προσθέτει: ‘’Για να αγιάση την φύση των υδάτων’’. Tο πελώριο θαύμα της διατηρήσεως ανέπαφου του ύδατος του Aγιασμού, μαρτυρεί του λόγου το ασφαλές!.. O Xριστός έλαβε το Bάπτισμα του Iωάννου, δηλαδή δεν έλαβε ούτε το ιουδαϊκό βάπτισμα που αφορούσε στην καθαρότητα σώματος και ενδυμάτων, ούτε όμως και το δικό μας με την τριπλή κατάδυση και ανάδυση και την άφεση των αμαρτιών. Tο Bάπτισμα του Iωάννου είχε μία κατάδυση και μίαν ανάδυση του βαπτιζομένου. Λεγόταν δε βάπτισμα μετανοίας, διότι ο Bαπτιστής τούς ‘’κρατούσε’’ μέσα στον Iορδάνη, ώσπου να εξομολογηθούν όλες τις αμαρτίες τους κι ύστερα τους επέτρεπε να βγουν. Δεν είχε την εξουσίαν, ο μέγιστος των Προφητών, να παρέχη την άφεση των αμαρτημάτων. Tους εδίδασκε και τους οδηγούσε στην μετάνοια, που είχε ως επιστέγασμά της το βάπτισμα. Kάτι ακόμη, ιδιαιτέρως σημαντικόν: Aναφέρουν οι Eυαγγελισταί Mατθαίος και Mάρκος ότι ο Xριστός την ώρα της Bαπτίσεώς Tου ‘’ανέβη ευθύς από του ύδατος’’. Γιατί; Aπαντά ο Iερός Xρυσόστομος: ‘’Ότι οι μεν άλλοι άνθρωποι, βαπτιζόμενοι, επειδή ήσαν αμαρτωλοί, εστέκοντο μέσα εις το νερόν βουτημένοι, έως οπού ήθελαν ομολογήσουν όλας τας αμαρτίας των και τότε έβγαινον από το νερόν. Όθεν επέρνα αναμεταξύ διάστημα καιρού. O δε Kύριος, επειδή ήτον αναμάρτητος και αμαρτίας δεν είχε να εξομολογηθή, διά τούτο ευθύς οπού εμβήκεν εις το νερόν, ευθύς και εβγήκεν έξω’’. Έτσι ο Xριστός έκαμε το βάπτισμα του Iωάννου σαν είδος γεφύρας που μας πέρασε από το ιουδαϊκό στο χριστιανικό βάπτισμα, το οποίο μας καθαρίζει από την προπατορική και από κάθε άλλην αμαρτία και μας χαρίζει μίαν άσπιλη και αμόλυντη πνευματική καθαρότητα
Τα Θεοφάνεια πλησιάζουν και ας γνωρίσουμε τις τρεις εκδοχές για τα παραδοσιακά κάλαντα. Πότε τα λέμε.Την Πέμπτη 6 Ιανουαρίου γιορτάζουμε τα Φώτα και την παραμονή, δηλαδή αύριο, Τετάρτη (05/01), τα παιδιά θα ξαναβγούν στους δρόμους για να πουν τα παραδοσιακά κάλαντα, μετά από αυτά της παραμονής των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Μία είναι η βασική εκδοχή για τα κάλαντα των Θεοφανείων και είναι η παρακάτω: «Σήμερα τα φώτα κι ο φωτισμός η χαρά μεγάλη κι ο αγιασμός. Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό κάθεται η κυρά μας η Παναγιά. Όργανo βαστάει, κερί κρατεί και τον Αϊ-Γιάννη παρακαλεί. Αϊ-Γιάννη αφέντη και βαπτιστή βάπτισε κι εμένα Θεού παιδί. Ν’ ανεβώ επάνω στον ουρανό να μαζέψω ρόδα και λίβανο. Καλημέρα, καλημέρα, Καλή σου μέρα αφέντη με την κυρά».
Οι παραλλαγές Ωστόσο υπάρχουν κι άλλες παραλλαγές με διαφορετικούς στίχους, σύμφωνα με το ekklisiaonline.gr, για τα κάλαντα των Φώτων. Η δεύτερη εκδοχή: «Σήμερα τα Φώτα και φωτισμός, και χαρά μεγάλη στον αφέντη μας. Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό, είναι η Μαρία η Δέσποινα. Με τα θυμιατήρια στα δάχτυλα, και τον Άγιο Γιάννη παρακαλεί. Άγιε μου Γιάννη και Πρόδρομε, δύνασαι βαφτίσεις Θεού παιδί, και να παραδώσεις Χριστού ψυχή. Δύναμαι και θέλω και προσκυνώ, και τον Κύριό μου παρακαλώ. Αύριο θ’ ανέβω στους ουρανούς να καταπατήσω τα είδωλα.» Η τρίτη παραλλαγή είναι ως εξής: «Σήμερα είναι τα Φώτα και οι Φωτεινές και χαρές μεγάλες τ’ αφέντη μας. Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό κάθεται η κυρά μας η Παναγιά. Κάθεται η κυρά μας η Παναγιά, με τα θυμιατήρια στα δάχτυλα. Με τα θυμιατήρια στα δάχτυλα, σπάργα – σπαργανίζει Θεού παιδί. Του αφέντη Αϊ Γιάννη παρακαλεί, για να ρίξει δρόσο στη γη, στη γη. Για να ρίξει δρόσο στη γη, στη γη, ν’ αγιαστούνε οι βρύσες και τα νερά. Ν’ αγιαστούνε οι βρύσες και τα νερά, ν’ αγιαστεί κι ο αφέντης με την κυρά. Καλή μέρα καλησπέρα, καλή σου μέρα αφέντη. Πέντε κρατάνε τ’ άλογο και δέκα την ασκάλα, και δεκαοχτώ παρακαλούν βρ’ αφέντη μ’ καβαλίκα. Καβαλικεύεις χαίρεσαι, πεζεύεις καμαρώνεις, κι όπου πατήσει τ’ άλογο πηγάδια φανερώνει, πηγάδια πετροπήγαδα, κι αυλές μαρμαρωμένες. Πολλά είπαμε του αφέντη μας, ας πούμε και στην κυρά μας. Κυρά ψηλή, κυρά λιγνή, κυρά γαϊτανοφρύδα, κυρά μου τα παιδάκια σου, τα μοσχομυρισμένα, η Παναγιά σού τα ‘δωσε κι ο Θεός να στα χαρίσει. Να κάνεις γάμους και χαρές, ξεφάντωσες μεγάλες, να στήσεις κι άσπρο φλάμπουρο στη μέση στην αυλή σου, να χαίρονται οι φίλοι σου, να σκάζουν οι εχτροί σου».
«Με τη στάση του αυτή, ειδικά εν μέσω έκρηξης της πανδημίας, ενθαρρύνει τους αντιεμβολιαστές μοναχούς, οι οποίοι είναι αρνητές του κορονοϊού»
Με μια οργισμένη επιστολή που απέστειλε προς τον Πρωθυπουργό Κυριακό Μητσοτάκη ο μητροπολίτης Ζακύνθου Διονύσιος καταγγέλλει την ανεύθυνη στάση του βουλευτή της Κυβέρνησης, Διονύσιου Ακτύπη. Ο ιεράρχης μέσω της επιστολής του, εκφράζει στον Πρωθυπουργό την έντονη διαμαρτυρία του, για την επιμονή του βουλευτή της ΝΔ, να επισκέπτεται ως ιεροψάλτης, μοναστήρια τα οποία η εκκλησία έχει αποκλείσει με αρνητές μοναχούς, προκαλώντας έτσι το δίκαιο αίσθημα της απογοήτευσης, σε όσους δίνουν την άνιση μάχη αυτές τις κρίσιμες ώρες. Όπως επισημαίνει μάλιστα ο μητροπολίτης Ζακύνθου, την ώρα που εκείνος επιβάλλει αυστηρές κυρώσεις σε αντιεμβολιαστές ιερείς, ο βουλευτής με τη στάση του αυτή, ειδικά εν μέσω έκρηξης της πανδημίας, ενθαρρύνει τους αντιεμβολιαστές μοναχούς, οι οποίοι είναι αρνητές του κορονοϊού. Αναλυτικά η επιστολή του Μητροπολίτη Ζακύνθου στον Πρωθυπουργό
ΣΤΗΡΙΖΩ ΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ Από τη μεριά του ωστόσο ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Διονύσιος Ακτύπης έσπευσε να απαντήσει στον παραπάνω θόρυβο που έχει προκληθεί απο την πρόσφατη επίσκεψή του σε συγκεκριμένο μοναστήρι. «Οφείλω να ξεκαθαρίσω με απολύτως σαφή και εξόχως κατηγορηματικό τρόπο πως εγώ ο ίδιος, τόσο ως ιατρός όσο και ως Βουλευτής, από την πρώτη στιγμή στήριξα αδιαπραγμάτευτα το εμβόλιο κατά της covid-19 ως τη μόνη λύση, το μόνο όπλο που έχουμε στα χέρια μας για την αντιμετώπιση της πανδημίας», σημειώνει. Προσθέτει δε πως, «Θα πρέπει οι πολίτες να γνωρίζουν ότι το μοναστήρι είναι η τρίτη φορά που το επισκεπτόμαστε μαζί με την Αντιπεριφερειάρχη Ζακύνθου κα Μοθωναίου και αυτό, διότι η μονή αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω της εισροής υδάτων σε κάποιο από τα κτήριά της, πρόβλημα στο οποίο προσπαθούμε εδώ και καιρό να δώσουμε λύση. Με την ευκαιρία λοιπόν της δια του παραπάνω λόγου επισκέψεώς μας δώσαμε το παρών και στη θεία λειτουργία της Κυριακής», καταλήγει.
Συνάντηση πραγματοποιήθηκε σήμερα το πρωί μεταξύ του μητροπολίτη Μεσσηνίας κ. Χρυσοστόμου και του δημάρχου Καλαμάτας κ. Θανάση Βασιλόπουλου, προκειμένου να αποφασιστεί ο τρόπος εορτασμού των Θεοφανείων, ζήτημα το οποίο έχει απασχολήσει ιδιαίτερα, δεδομένου ότι βρισκόμαστε υπό τη σκιά της σαρωτικής επέλασης της μετάλλαξης Όμικρον του κορωνοϊού.Στις δηλώσεις που ακολούθησαν, έγινε γνωστό ότι ο εορτασμός των Θεοφανείων θα τελεστεί κανονικά, αύριο Πέμπτη, στους κατά τόπους ναούς της ιεράς μητρόπολης Μεσσηνίας, ενώ σύμφωνα με τον κ. Χρυσόστομο γίνεται έκκληση για πιστή τήρηση των υγειονομικών μέτρων που αφορούν στις αποστάσεις ασφαλείας, στην υποχρεωτική χρήση μάσκας και στην αποφυγή συνωστισμού τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό των Ιερών Ναών. Από πλευράς του, ο δήμαρχος Καλαμάτας υπογράμμισε και ο ίδιος τη σπουδαιότητα τήρησης των μέτρων για τον περιορισμό περαιτέρω διασποράς του κορωνοϊού, επιδεικνύοντας την αρμόζουσα προσοχή στην τήρηση των μέτρων και την αποφυγή του συνωστισμού.
🔹Ο Μεγάλος Αγιασμός που τελείται την παραμονή των Θεοφανείων και ανήμερα της εορτής είναι ακριβώς ο ίδιος. Εσφαλμένα κάποιοι θεωρούν ότι δήθεν τελείται την παραμονή ο «μικρός Αγιασμός» και την επόμενη ο «Μέγας». Καί στις δύο περιπτώσεις τελείται ο Μεγάλος Αγιασμός. Μικρός Αγιασμός τελείται την πρώτη μέρα κάθε μήνα, καθώς και εκτάκτως όταν το ζητούν οι χριστιανοί σε διάφορες περιστάσεις (εγκαίνια οικιών, καταστημάτων και ιδρυμάτων, σε θεμελίωση κτισμάτων κ.λπ.). Ο Μεγάλος Αγιασμός τελείται μόνο δύο φορές το χρόνο (την 5η και 6η Ιανουαρίου) στο Ναό. Πού φυλάσσεται ο Μέγας Αγιασμός και για ποιό λόγο; Ο Μεγάλος Αγιασμός φυλάσσεται όλο το χρόνο στο Ναό. Φυλάσσεται όχι άνευ λόγου. Καί ο λόγος δεν είναι άλλος, παρά για να «μεταλαμβάνεται» από τους πιστούς υπό ορισμένες συνθήκες και προϋποθέσεις. Συνηθισμένη είναι η περίπτωση που αφορά στους διατελούντες υπό επιτίμιο του Πνευματικού, που εμποδίζει τη συμμετοχή τους στη Θεία Κοινωνία, για ορισμένο καιρό, και είθισται να δίδεται σε αυτούς, για ευλογία και παρηγοριά τους, Μέγας Αγιασμός. Κανένα κώλυμα δεν υφίσταται προς τούτο, εφ’ όσον μάλιστα βρίσκονται «εν μετανοία και εξομολογήσει». Απαραίτητα όμως πρέπει να συνειδητοποιούν ότι ο Μέγας Αγιασμός δεν υποκαθιστά ούτε αντικαθιστά τη Θεία Κοινωνία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού, για την οποία οφείλουν με τη μετάνοια να προετοιμάζονται, για να απαλλαγούν από τα κωλύματα της αμαρτίας, ώστε να αξιωθούν να κοινωνήσουν το ταχύτερο. Μπορεί ο Μέγας Αγιασμός να φυλάσσεται στο σπίτι και να πίνουν απ’ αυτόν σε καιρό ασθένειας ή για αποτροπή βασκανίας και κάθε σατανικής ενέργειας; Η απάντηση είναι θετική. Παρέχεται απ’ αυτό τούτο το ιερό κείμενο της Ακολουθίας του Μεγάλου Αγιασμού, που προβλέπει «ίνα πάντες οι αρυόμενοι και μεταλαμβάνοντες έχοιεν αυτό (το ηγιασμένον ύδωρ…) προς ιατρείαν παθών, προς αγιασμόν οίκων, προς πάσαν ωφέλειαν επιτήδειον», και δη και «δαίμοσιν ολέθριον, ταίς εναντίαις δυνάμεσιν απρόσιτον» (πρβλ. και τη συναφή ευχή σε βασκανία· «φυγάδευσαν και απέλασαν πάσαν διαβολικήν ενέργειαν, πάσαν σατανικήν έφοδον και πάσαν επιβουλήν… και οφθαλμών βασκανίαν των κακοποιών ανθρώπων»). Αναντίρρητα χειραγωγείται με τον τρόπο αυτό ο πιστός να αποφεύγει άλλες διεξόδους («ξόρκια», μαγείες και άλλες μεθοδείες του πονηρού), και να καταφεύγει στα έγκυρα «αγιάσματα» της Εκκλησίας, όπως είναι ο Μέγας Αγιασμός, αλλά και ο «μικρός» λεγόμενος Αγιασμός, ως συνειδητό μέλος της Εκκλησίας, της ταμειούχου της θείας χάριτος, και μέτοχος των αγιαστικών της μέσων. Προϋποτίθεται βέβαια ότι στις οικίες όπου φυλάσσεται ο Μέγας Αγιασμός, και το καντήλι θα ανάβει και θα καίει επιμελώς, και η ευλάβεια θα υπάρχει στα μέλη της οικογενείας, τους συζύγους και τα παιδιά, και θα αποφεύγεται κάθε αιτία που αποδιώχνει τη θεία χάρη (όπως βλασφημίες ή άλλες ασχημοσύνες). Ποιά η σχέση νηστείας και Μεγάλου Αγιασμού; Η ιστορική αρχή του Μεγάλου Αγιασμού είναι η εξής: Στην αρχαία Εκκλησία την παραμονή των Θεοφανείων -όπως την παραμονή του Πάσχα και της Πεντηκοστής- γινόταν η βάπτιση των Κατηχουμένων, δηλ. των νέων χριστιανών. Τα μεσάνυχτα τελούνταν ο αγιασμός του ύδατος για την τελετή του Βαπτίσματος· τότε εισήχθη η συνήθεια -όπως μας πληροφορεί ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος- οι χριστιανοί να παίρνουν από το αγιασμένο νερό και να πίνουν ή να το μεταφέρουν στα σπίτια τους για ευλογία και να το διατηρούν ολόκληρο το χρόνο· «Διά τούτο και εν μεσονυκτίω κατά την εορτήν ταύτην άπαντες υδρευσάμενοι, οίκαδε τα νάματα αποτίθενται, και εις ενιαυτόν ολόκληρον φυλάττουσιν» (Λόγος εις το άγιον βάπτισμα του Σωτήρος· ΡG 49, 366). Αργότερα όμως, σε καιρούς λειτουργικής παρακμής, η ακολουθία του Αγιασμού απομονώθηκε από αυτή του Βαπτίσματος, παρόλο που διατήρησε πολλά στοιχεία του. Παρέμεινε η συνήθεια ώστε οι πιστοί να παίρνουν από το αγιασμένο νερό «προς αγιασμόν οίκων», όπως αναφέρει η καθαγιαστική ευχή του Μεγάλου Αγιασμού. Νωρίς επίσης επικράτησε η συνήθεια της νηστείας πριν από την εορτή των Θεοφανείων, για δύο λόγους: Πρώτο, οι δύο μεγάλες εορτές των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων στην αρχαία Εκκλησία ήταν ενωμένες σε μία, αυτή των Θεοφανείων ή Επιφανείων, που τελούταν την 6η Ιανουαρίου (συνήθεια που διατηρείται στην Αρμενική Εκκλησία μέχρι σήμερα)· όμως ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος (4ος αι.) χώρισε τις δύο γιορτές και όρισε η μεν Γέννηση του Χριστού να γιορτάζεται την 25η Δεκεμβρίου, η δε Βάπτιση και φανέρωση της αγίας Τριάδας την 6η Ιανουαρίου. Πριν από κάθε Δεσποτική εορτή προηγούνταν νηστεία για την ψυχική και σωματική κάθαρση των πιστών. Ας θυμηθούμε πως η νηστεία έχει μέσα της το στοιχείο του πένθους για τις αμαρτίες. Έτσι όταν χώρισαν οι δύο εορτές, η νηστεία που προηγούνταν ακολούθησε την εορτή των Χριστουγέννων· γι’ αυτό η Εκκλησία όρισε να νηστεύουμε μόνο την παραμονή των Θεοφανείων σαν προετοιμασία για την εορτή, και όχι περισσότερες ημέρες, γιατί βρισκόμαστε σε εορταστική περίοδο, το άγιο Δωδεκαήμερο. Καί δεύτερο· αρχαία συνήθεια ήταν επίσης αυτοί που θα βαπτίζονταν να νηστεύουν και μαζί με αυτούς οι Ανάδοχοι, οι συγγενείς, αλλά και άλλοι χριστιανοί οι οποίοι τηρούσαν εθελοντικά νηστεία «υπέρ των βαπτιζομένων». Δεν ήταν λοιπόν δύσκολο στη συνείδηση των χριστιανών να συνδεθούν η πόση του αγιασμού και η νηστεία, χωρίς να υπάρχει αιτιώδης σχέση μεταξύ αυτών. Έτσι λοιπόν, μεταφέροντας το ζήτημα στη σημερινή εποχή μπορούμε να πούμε ότι οι τακτικώς μεταλαμβάνοντες των αγίων Μυστηρίων και τηρούντες τις νηστείες της Εκκλησίας μας, όπως και της 5ης Ιανουαρίου, είναι ήδη έτοιμοι ώστε να πιούν από το Μεγάλο Αγιασμό της 5ης και 6ης Ιανουαρίου. Σε άλλη περίπτωση, ενδείκνυται να τελούν σχετική νηστεία, όπως ορίζει σ’ αυτούς ο Πνευματικός τους. Τέλος όσοι εκτάκτως πίνουν από το Μεγάλο Αγιασμό που φυλάσσουν στο σπίτι τους, σε ώρες ασθενειών και κινδύνων κ.λπ., μετά ή άνευ νηστείας, ας μην υστερούν στην πνευματική νηστεία απέχοντες «από παντός μολυσμού σαρκός τε και πνεύματος, επιτελούντες αγιωσύνην εν φόβω Θεού» (Β΄ Κορ. 7,1). Τού Μακαριστού Μητροπολίτου Πατρών κυρού Νικοδήμου.