Που φυλάσσονται τα τίμια λείψανα του Αγίου Χαράλαμπου; Γιατί είναι προστάτης από τη νόσο της πανώλης;

Μετά την έκδοση της καταδικαστικής απόφασης εναντίον του ο Άγιος μεταφέρθηκε στον τόπο εκτέλεσης του. Όταν ο Άγιος έφτασε εκεί σήκωσε τα χέρια του και τα μάτια του στον ουρανό και προσευχήθηκε:
— Σ’ ευχαριστώ, Κύριε, είπε, γιατί είσαι ελεήμων και φιλάνθρωπος. Συ Παντοδύναμε εκτύπησες τον εχθρόν μας διάβολον. Συ εκτύπησες και τον Άδην με το να απαλλάξης από τον θάνατο το ανθρώπινο γένος. Μνήσθητί μου, Κύριε, εν τη Βασιλεία Σου.
Τότε συνέβη και το εξής θαυμαστόν. Ανοίξανε για μια στιγμή οι Ουρανοί, φάνηκε ο Χριστός με πλήθος Αγγέλων. Κατέβηκε κοντά του και του λέγει:
— Έλα, προσφιλέστατε και αγαπημένε μου Χαράλαμπε, που τόσο πολύ κακοπάθησες, για τ’ Όνομά Μου. Ζήτησέ Μου ποίαν χάριν θέλεις και θ’ ακούσω την δέησίν σου.
— Και το ότι αξιώθηκα, αποκρίθηκε ο Μάρτυρας, να ιδώ την φοβεράν δόξαν της παρουσίας Σου, αυτό είναι μεγάλο χάρισμα σ’ εμένα τον ελάχιστο. Αλλά επειδή η αγαθότης Σου, Κύριε, με προστάζει να Σου ζητήσω χάρι, παρακαλώ να μου κάνης την εξής:
Σε όποιο τόπο βρεθή τεμάχιο από το λείψανόν μου και σ’ όποια χώρα γιορτάζουν το μαρτύριό μου, να μην γίνη εκεί ποτέ πείνα, ούτε πανώλης που θαθανατώνη τους ανθρώπους πρόωρα. Ούτε πονηρός άνθρωπος που να βλάπτη τους καρπούς, αλλά να είναι σ’ αυτόν τον τόπον ειρήνη σταθερή, ψυχών σωτηρία και σωμάτων θεραπεία. Να είναι αφθονία σίτου, οίνου, ελαίου, τετραπόδων και άλλων χρησίμων πραγμάτων.
Τύλαγε δε γερά τα βόδια και όλα τα τετράποδα ζώα των ανθρώπων για να γεωργούν τη γη και να δοξάζηται το Όνομά Σου. Συγχώρεσε, Κύριε, σε παρακαλώ και τιςαμαρτίες των, ως Αγαθός και Φιλάνθρωπος.
—Να γίνη πιστέ Μου δούλε, το θέλημά σου! Είπε ο Κύριος και αμέσως εξηφανίσθη.
Μετά ταύτα, ο Άγιος παρέδωσε αμέσως την αγιασμένη του ψυχή στο Χριστό ειρηνικά, πριν προλάβη ο δήμιος να του κόψη την κεφαλήν! Ο Θεός δεν θέλησε να ταλαιπωρηθή περισσότερο. Αρκετά βασανίστηκε.
**Τα άγια λείψανά του θαυματουργούν**
Το Άγιό του λείψανο το παρέλαβε κατόπιν η μακαρία Γαλήνη και το ενεταφίασε μέσα σε χρυσή θήκη, αφού του έβαλε πολύτιμα μύρα και αρώματα. Κατόπιν το Άγιο και πανσεβάσμιο λείψανο του ενδόξου Ιερομάρτυρος Χαραλάμπους, μοιράστηκε χάριν ευλαβείας στους απανταχού Ορθοδόξους Χριστιανούς. Διώχνει δε το Άγιο λείψανο τα βάσανα και κάθε ασθένεια, από όσους τον παρακαλούνε.
Υπάρχουν και σήμερα σε πολλούς Ναούς και Μοναστήρια τεμάχια λειψάνων του Αγίου Χαραλάμπους. Η Αγία και πάντιμος Κάρα του βρίσκεται επάνω στα Μετέωρα της Θεσσαλίας, εις το Μοναστήρι του Αγίου Πρωτομάρτυρος Στεφάνου. Κάμνει δε συχνά παράδοξα κι’ εκπληκτικά θαύματα. Υπάρχει εκεί και φυλλάδα, που περιέχει τα θαύματα του Αγίου.
Ιδίως φυλάττει τους ανθρώπους από την φοβερή νόσο της πανώλους. Γι’ αυτό όσες φορές ενέσκηπτε η φοβερή αυτή αρρώστεια, κατεβάζανε οι Πατέρες την Αγία Κάρα του κάτω στις πόλεις και το κακό σταματούσε αμέσως. Το 1812 η τρομερή αρρώστεια της πανώλους εθέριζε όλη την Ήπειρο. Τότε κάποιος, Μολοσσός ονόματι, πατέρας του Ζώτου Μολοσσού, που έγραψε το λεξικό των Αγίων Πάντων, επήγε στα Μετέωρα κι’ έφερε στην Ήπειρο την Τιμία Κάρα του Αγίου Χαραλάμπους και σταμάτησε το θανατικό.
Επίσης πολλοί πιστοί την καλούνε στα σπίτια τους, την κατασπάζονται μ’ ευλάβεια και κάνουν Αγιασμό. Και έτσι απαλλάσσονται από κάθε κακό.
Το 1897 έγινε ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος. Τότε οι Τούρκοι πήρανε την Αγία Κάρα και την εκτύπησαν με χίλιους δυο τρόπους για να ανοίξη και να πάρουν μόνον το αργυρό κουτί της. Δεν μπορέσανε όμως να το ανοίξουνε. Ο Θεός τους έδωσε την τιμωρίαν, γιατί κάνανε οι Τούρκοι και άλλες ιεροσυλίες. Αρρωστήσανε δε όλοι τους βαριά. Πεθάνανε τότε 35.000 Τούρκοι στην Θεσσαλία από τύφο δια θαύματος του Αγίου.
Όταν έμαθε ο Σουλτάνος, ότι χάθηκε τόσος πολύς στρατός στην Θεσσαλία, έγραψε στον Διοικητή του τουρκικού στρατού, Εδέμ, επίσημο γράμμα και τον ρωτούσε:
—Πώς χάθηκε αυτός ο στρατός, αφού δεν έγινε καμμιά μάχη με τους Έλληνας; Και ο Εδέμ απήντησε τότε ως εξής!
—Όσοι Τούρκοι χάλασαν Εκκλησίες και Μοναστήρια πεθάνανε από τύφο. Εγώ το χέρι του Θεού δεν μπόρεσα να Το εμποδίσω. Όλοι οι κακοί Τούρκοι κακώς απέθαναν!
Περί των Λειψάνων του Αγίου Χαραλάμπους δεν υπάρχουν συγκεκριμένες μαρτυρίες.Η μοναχή Θεοτέκνη Αγιοστεφανίτισσα στο Συναξάρι του Αγίου Χαραλάμπους (1995) καταχωρεί πληροφορίες σχετικά με την τιμία Κάρα του Αγίου που φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Αγίου Στεφάνου Μετεώρων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες αυτές η κάρα δωρήθηκε στην Μονή από την ηγέμονα της Βλαχίας Βλαδισλάβο, το 1412-1413 μαζί με δύο κτήματα στο μετόχι Μπουτόι. Για την εποχή και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες βρέθηκε το πολύτιμο αυτό κειμήλιο στη Βλαχία, δεν σώθηκαν πληροφορίες. Επίσης, τμήματα της τιμίας κάρας του Αγίου Χαραλάμπους φυλάσσονται και στον ομώνυμο προσκυνηματικό ναό της κωμοπόλεως Θεσπιών της Βοιωτίας.
**Σήμερα λείψανα του Αγίου φυλάσσονται :**
Το μεγαλύτερο μέρος της Κάρας του Αγίου βρίσκεται στη Μονή Αγίου Στεφάνου Μετεώρων.

Τμήματα της Κάρας του Αγίου βρίσκονται στον ομώνυμο Ιερό Ναό Θεσπιών Βοιωτίας, στη Μονή Κλειστών Αττικής και στον Ιερό Ναό Φανερωμένης Ν. Ηρακλείτσας Καβάλας.

Μεγάλο τμήμα της κάρας του Αγίου Χαραλάμπους στην Ιερά Μονή Αγίου Στεφάνου Μετεώρων.

Απότμημα της κάρας του Αγίου Χαραλάμπους στον Ιερό Ναό Παναγίας Φανερωμένης και Αγίου Γεωργίου Νέας Ηρακλείτσης (προσφυγικό κειμήλιο του 1922).

Απότμημα της κάρας του Αγίου Χαραλάμπους στον Ιερό Ναό Αγίου Χαραλάμπους Θεσπιών Βοιωτίας

Απότμημα της κάρας του Αγίου Χαραλάμπους στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου “Κλειστών” Φυλής
Η σιαγώνα του στην Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου Αγιού Όρους
Η αριστερά αδιάφθορη και μια πλευρά “μετά δέρματος” στην Μονή Γρηγορίου Αγίου Όρους
Δέρμα και απότμημα στο Παρεκκλήσιο της Οσίας Ξένης της Ρωσίδος Μάνδρας Αττικής
Η διξιά παλάμη αδιάφθορη σε σχήμα ευλογίας στην Ιερά Μονή Μεγάλου Σπηλαίου Καλαβρύτων

Ένας δάκτυλος στην Ιερά Μονή Τσιολάνου Μπουζέου Ρουμανίας
Μέρος ποδός στην Ιερά Μονή Παναγίας Πορταίτισσας Κορνοφωλιάς Έβρου

Μεγάλου τμήμα χειρός στην Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Φενεού Κορινθίας
Έξι τμήματα στην Ιερά Μονή Διονυσίου Αγίου Όρους
Ένας δάκτυλος και 9 τμήματα στην Ιερά Μονή Παντοκράτορος Αγίου Όρους
Μέρος της κνήμης του Αγίου Χαραλάμπους στην Ιερά Μονή Αγίου Παύλου Αγίου Όρους

Αποτμήματα στις Ιερές Μονές Δαδίου Φθιώτιδος, Λειμώνος Λέσβου, Παναγίας Γουμενίσσης Κιλκίς, Αρχαγγέλου Αριδαίας, Οσίου Διονυσίου Λιτοχώρου, Ζάβορδας Γρεβενών, Αγίων Αναργύρων Καστορίας, Ροβελίστρας Άρτης, Σταγιάδων Καλαμπάκας, Παναγίας Σπηλιάς Καρδίτσης, Αμπελακιώτισσας και Βαρνάκοβας Ναυπακτίας, Σαγματά Βοιωτίας, Πεντέλης Αττικής, Βουλκάνου Μεσσηνίας, Γηροκομείου Πατρών, Οσίου Θεοδοσίου Άργους, Αγίου Νικολάου Καλτεζών Αρκαδίας και Σεπετού Ηλείας,Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου (Σκήτη) Βέροιας, Αγίας Τριάδος Πέντε Βρύσων, στην Ιερά Μονή Ομπλού Πατρών και στη Λαύρα Αγίου Αλεξάνδρου Νέβσκι Αγίας Πετρουπόλεως.

Η λειψανοθήκη με οστά των αγίων Μόδεστου, Χαραλάμπους, Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Τρύφωνος (ανοιχτή) Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου (Σκήτη) Βέροιας

Λειψανοθήκη με οστά του αγίου Χαραλάμπους. Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου (Σκήτη) Βέροιας

Ιερά Μονή Μεγάλου Σπηλαίου εδώ φυλάσσεται το άφθαρτο χέρι του Αγίου Χαραλάμπους σε στάση ευλογίας ΕΙΚΟΝΕΣ

To καταπληκτικότερο ιερό προσκύνημα της Ορθοδοξίας στην Πελοπόννησο, είναι η Ιερά Μονή του Μ. Σπηλαίου, η οποία προκαλεί δέος καθώς βρίσκεται στη σκιά απόκρημνου βράχου σε υψόμετρο 940 μ. Πήρε το όνομα της από το κάθετο βραχώδες
συγκρότημα του Χελμού, επάνω στο οποίο είναι κτισμένη η Μονή. Σήμερα οκταόροφη, υψώνεται «κολλημένη» στο βράχο καθηλώνοντας και τον πιο αδιάφορο επισκέπτη. Το καθολικό της Μονής σκαμμένο στο βράχο, είναι ναός σταυροειδής, εγγεγραμμένος με δύο νάρθηκες. Ο κύριος ναός έχει τοιχογραφίες του 1653, αξιόλογα μαρμαροθετήματα στο δάπεδο, ξυλόγλυπτο τέμπλο κ.λ.π.

Στη Μονή του Μ. Σπηλαίου η ψυχή του πιστού αισθάνεται τη μηδαμινότητά της, καθώς εισέρχεται στην κατανυκτική ατμόσφαιρα του ναού μέσα στο κοίλωμα του σπηλαίου.
**Ιστορία Μονής**
Κατά το Κτιτορικό της Μονής, η ιστορία και η ζωή της Μονής του Μ. Σπηλαίου αρχίζει με το θαυμαστό τρόπο της ανεύρεσης της Ιεράς Εικόνος. Δύο αδελφοί από την Θεσσαλονίκη, Συμεών και Θεόδωρος, διακρινόμενοι για την μόρφωση και την ευσέβειά τους, αφού ασκήθηκαν στα όρη Όλυμπος, Όσσα και Πηλίο, ήλθαν στο Άγιο Όρος για να γνωρίσουν φωτισμένους ησυχαστές και άνδρες της ερήμου. Από εκεί πήγαν στους Αγίους Τόπους για να προσκυνήσουν όλα τα μέρη που περιπάτησαν οι Θεανδρικοί πόδες του Σωτήρος Χριστού. Στα Ιεροσόλυμα έγιναν ιερείς από τον σπουδαίο επίσκοπο της Αγίας Πόλης Μάξιμον. Εκεί ο καθένας ξεχωριστά είδε την ίδια οπτασία και έλαβαν την εντολή να μεταβούν στην Αχαΐα , να εύρουν την ιστορηθείσα από τον Θεηγόρο Ευαγγελιστή Λουκά ανάγλυφη εικόνα της Παναγίας. Υστερα από πολλές περιπλανήσεις και αποκαλυπτικά όνειρα, συνάντησαν,στην περιοχή της Ζαχλωρούς τη βοσκοπούλα Ευφροσύνη το 362 μ.Χ. Όταν την πλησίασαν, η Ευφροσύνη τους προσκυνά με σεβασμό και αναφέρει τα ονόματα τους. Στην συνέχεια τους οδηγεί στο σπήλαιο που βρισκόταν η αναζητούμενη Ιερά Εικόνα, τήν οποία είχε ανακαλύψει -προ ολίγου χρόνου – η ίδια – θεία Βουλή-, με την οδηγία ενός τράγου, που πήγαινε στο σπήλαιο για νερό και εξήρχετο με βρεγμένο το γένειον του. Με πολλή χαρά, ευγνωμοσύνη και ευλάβεια, οι μοναχοί Συμεών και Θεόδωρος πήραν την εικόνα έξω του Σπηλαίου και το εκαθάρισαν από την πυκνή βλάστηση.

**Φωτ. Το σημείο ευρέσεως της Ιεράς Εικόνος**
Όταν έκαυσαν τα κλαδιά, από την θερμότητα ετινάχθηκε βίαια δράκων προς την έξοδο του Σπηλαίου, όπου δια κεραυνού εφονεύθηκε. Αναμνηστικά αυτού του θαύματος σώζονταν, μέχρι τελευταία, τα οστά του δράκοντα. Μέσα στο σπήλαιον κατασκεύασαν μικρόν Ναόν και μερικά μικρά κελλιά με την συνδρομή του πλήθους των πιστών, που συνέρρεαν δια να προσκυνήσουν την θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου και να ακούσουν τον Θείο Λόγο από τους Θεοκήρυκες Πατέρες Συμεών και Θεοδώρον. Πολλοί από τους ακροατές παρέμεναν για άσκηση. Έτσι σιγά-σιγά η Μονή έγινε μία από τις πλέον πολυμονάχους Μονάς και γνώρισε ακμή και αίγλη. Υπήρξε δια μέσου των αιώνων φάρος της Ορθοδοξίας, έπαλξη του Ελληνισμού, εστία αντίστασης κατά των Τούρκων κατακτητών και άπαρτο φρούριο. Τέσσαρες φορές καταστράφηκε από πυρκαγιές, το 840, το 1400, το 1640 και το 1934 πάντοτε όμως διεσώζετο η Αγία Εικόνα με τρόπο θαυμαστό. Κατά τους χρόνους της Τουρκοκρατίας, επειδή ήταν κέντρο αντίστασης κατά των κατακτητών, δέχτηκε πολλές επιθέσεις, αλλά ποτέ δεν κατακτήθηκε. Είναι γνωστή η υπερήφανη, ηρωική απάντηση του ηγούμενου Δαμασκηνού τον Ιούνιο του 1827 στον Ιμπραήμ. «… δια να προσκυνήσωμεν είναι αδύνατον … αν έλθης εδώ να μας πολεμήσης και μας νικήσης , δεν είναι μεγάλο κακόν, διότι θα νικήσης παπάδες, αν όμως νικηθής … θα είναι εντροπή σου …» και πραγματικά νικήθηκε μετά από επικό αγώνα και τη βοήθεια της Παναγίας. Μόνο κατά την κατοχή – Δεκέμβριος 1943 η Μονή λεηλατήθηκε, οι μοναχοί πλήρωσαν τη θηριωδία των Ναζί, φονευθέντες ριπτόμενοι σε απόκρημνο βράχο. Τα εναπομείναντα κελιά από την πυρκαγιά του 1934, πυρπολήθηκαν.
Παρ’ όλες αυτές τις δοκιμασίες, η Μονή του Μ. Σπηλαίου, όπως το έθνος μας μετά από κάθε καταστροφή – πυρκαγιά – ανεγειρόταν καλύτερη.
Tο 1979 ανέλαβε την Ηγουμενία της Μονής ο μακαριστός Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης Νικηφόρος Θεοδωρόπουλος (+ 24.11.2012). Η Μονή από «ιδιόρρυθμος» έγινε «Κοινόβιος», ώστε απερίσπαστοι οι μοναχοί να υπηρετούν την Παναγία, στην υπηρεσία της οποίας έταξαν τους εαυτούς τους.
**Η Μονή Μεγάλου Σπηλαίου σήμερα**

Το Μέγα Σπήλαιο αποτελεί όαση πνευματική για τους πολυάριθμους προσκυνητές παρόλο το μικρό αριθμό μοναχών, οι οποίοι καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας υπηρετούν αυτούς . Σ’ αυτό επίσης συμβάλουν και οι λαικοί υπάλληλοι της Μονής. Η Παναγία σύντομα θα ευδοκήσει να ταχθούν στην υπηρεσία της νέοι αδελφοί και η Μονή να ξαναζήσει την παλαιά της αίγλη.
Με την βοήθεια της Παναγίας της Μεγαλοσπηλαιώτισσας επερατώθησαν οι εργασίες ανακαίνισης των κτιρίων της Ιεράς Μονής.
Η Ιστορική Ιερά Μονή έχει αλλάξει όψη γενικότερα προς το κατανυκτικότερο. Οι αναρίθμητοι προσκυνητές της Ιεράς Εικόνας της Παναγίας μας, αγάλλονται και χαίρονται για το έργο που επιτελέσθηκε.
Στην προσπάθεια αυτή συνέβαλε και ο ο νέος Καθηγούμενος της Μονής,(από τον Μάρτιο του 2003,) Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. Ιερώνυμος Κάρμας.
Έτσι η αγωνία του σεπτού Ποιμενάρχου μας για την ολοκλήρωση των έργων έλαβε τέλος. Προς τούτο οφείλουμε θερμές ευχαριστίες για τις προσπάθειες που κατέβαλε προς ανεύρεση κονδυλίων για την ανακαίνιση και αναμόρφωση της Ιστορικής Ιεράς Μονής.
**Πνευματικοί Θησαυροί Μονής**
**Η εικόνα της Παναγίας Μεγαλοσπηλαιωτίσσης**

Είναι έργο του Αποστόλου Λουκά. Πιστεύεται ότι μαζί με το Ευαγγέλιο και τις Πράξεις των Αποστόλων την εχάρισε ο Απ. Λουκάς στο πνευματικό του τέκνο, τον ηγεμόνα της Αχαΐας Θεόφιλο. Εκείνος δε την κληροδότησε στους απογόνους του. Κατά την εποχή των διωγμών, αυτοί την έκρυψαν στο Σπήλαιο. Όταν αυτοί απέθαναν ή φονεύθηκαν δια τον Χριστόν, παρέμεινε στο Σπήλαιο μέχρι που ανακαλύφθηκε κατα τον θαυμαστό τρόπον από την Αγία Ευφροσύνη. Είναι ανάγλυφη, πάχους τριών πόντων και πλασμένη από κερί, μαστίχα και άλλες ύλες. Φέρει εσθήτα χρωματισμένη και χρυσά διαγράμματα. Από τις πολλές πυρκαγιές έχει αμαυρωθεί. Το σώμα της είναι εστραμμένο δεξιά, με κεκλιμένη την κεφαλή προς τον Υιόν της, κρατώντας τον στο δεξί χέρι (Δεξιοκρατούσα), ο οποίος με το αριστερό του χέρι κρατεί ελαφρά την αριστερή παλάμη της Μητρός Του, ενώ με το δεξιό κρατεί το Ευαγγέλιο. Δεξιά και αριστερά της κηρόπλαστης εικόνας παρίστανται, μετά φόβου άγγελοι. Στις τέσσερεις γωνιές της εικόνας δεξιά εξαπτέρυγα Σεραφείμ και αριστερά πολυόμματα Χερουβείμ.
**Το χέρι του Αγίου Χαραλάμπου σε στάση ευλογίας**

Eπέστρεψε στο μόνιμο θρόνο της η Παναγία η “Υπαπαντή”

Σε κλίμα κατάνυξης και με την μεγαλοπρέπεια και τιμή που αρμόζει στο πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου, περατώθηκαν, την Κυριακή 9 Φεβρουαρίου ε.έ., οι εκδηλώσεις εορτασμού της πολιούχου της Καλαμάτας Παναγίας Υπαπαντής, με την ευκαιρία της Αποδόσεως της εορτής.
Της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας προέστη ο Σεβ. Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος, συλλειτουργούντος του Σεβ. Μητροπολίτου Λαγκαδά, Λητής και Ρεντίνης κ. Πλάτωνος, ενώ κατά την διάρκεια της Θείας Λειτουργίας τελέσθηκε και η εις πρεσβύτερον χειροτονία του Διακόνου Αλέξανδρου Αθανασοπούλου.
Ακολούθως τελέστηκε Ιερά Παράκληση στην Παναγία και η θαυματουργή Εικόνα μεταφέρθηκε από το θρόνο λιτάνευσης στο μόνιμο θρόνο Της.

Προ του πέρατος ο Σεβ. Μητροπολίτης Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομος αφού ευχαρίστησε τον Μητροπολίτη Λαγκαδά κ. Πλάτωνα για την συμμετοχή του στον εορτασμό της Αποδόσεως της Υπαπαντής, στη συνέχεια αναφέρθηκε στο πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου και ευχήθηκε να είναι αυτή που θα μας ενισχύει στις δύσκολες ημέρες που διανύουμε αλλά και σε κάθε δύσκολη στιγμή της ζωής. Χαρακτηριστικά τόνισε ότι η μόνη ελπίδα και παρηγοριά για τον άνθρωπο είναι η Εκκλησία, η οποία δεν είναι ούτε σωματείο, ούτε συλλογικό όργανο αλλά η συμμετοχή μας και η ζωή μας εντός Αυτής είναι τρόπος και στάση ζωής.

Τι είναι το Τριώδιο και πότε “ανοίγει” το 2025;

9 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2025 † ΚΥΡΙΑΚΗ ΙϚ´ ΛΟΥΚΑ. ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ Ἀπόδοσις τῆς ἑορτῆς τῆς Ὑπαπαντῆς. Ἦχος πλ. δ´. Ἑωθινὸν ια´.
Νικηφόρου μάρτυρος (†257), Μαρκέλλου Σικελίας, Φιλαγρίου Κύπρου, Παγκρατίου Ταυρομενίου (δ´ αἰ.).
Ἄρχεται τὸ Τριῴδιον
Σημείωσις. Ἀπὸ σήμερον ἄρχονται συμψαλλόμενοι οἱ ἐν τῷ λειτουργικῷ βιβλίῳ τοῦ Τριῳδίου περιεχόμενοι ὕμνοι. Ἔν τισι ναοῖς πρὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἑσπερινοῦ τίθεται ὑπὸ τὴν ἐν τῷ τέμπλῳ εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ ηὐτρεπισμένου σκίμποδος τὸ λειτουργικὸν βιβλίον τοῦ Τριῳδίου, ἔνθα μεταβαίνει ὁ πρωτοψάλτης (ἐκπροσωπῶν τοὺς ἐν τοῖς ἀναλογίοις ὑπηρετοῦντας), βάλλει πρὸ τῆς εἰκόνος μετανοίας 3, ἀσπάζεται αὐτήν, λαμβάνει μετὰ χεῖρας τὸ Τριῴδιον καὶ ἀσπάζεται αὐτό, ποιεῖ πάλιν μετανοίας μικρὰς 3 καὶ ἀπέρχεται μετὰ τοῦ Τριῳδίου εἰς τὴν οἰκείαν θέσιν αὐτοῦ.

Ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν (ιη´ 10-14.)

Εἶπεν ὁ Κύριος τὴν παραβολὴν ταύτην·
Ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι, ὁ εἷς Φαρισαῖος καὶ ὁ ἕτερος τελώνης.
Ὁ Φαρισαῖος σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα προσηύχετο· Ὁ Θεός, εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης· νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι.
Καὶ ὁ τελώνης μακρόθεν ἑστὼς οὐκ ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπᾶραι, ἀλλ᾽ ἔτυπτεν εἰς τὸ στῆθος αὐτοῦ λέγων· Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ.
Λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἢ ἐκεῖνος·
ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται.

Ζῆ Κύριος ὁ Θεός ὁ Παντοκράτωρ!

Το Τριώδιο είναι η συγκεκριμένη χρονική περίοδος, η οποία ξεκινάει πάντα από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, ενώ κλείνει την ημέρα του Μεγάλου Σάββατου (δηλ. μια μέρα πριν από την Κυριακή του Πάσχα). Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για μια κινητή χρονική περίοδο, που εξαρτάται από το πότε πέφτει το Πάσχα κάθε χρόνο.
Το Τριώδιο για το 2025 ανοίγει στις 9 Φεβρουαρίου και κλείνει στις 19 Απριλίου και στην ουσία η διάρκειά του είναι 10 εβδομάδες. Μέσα σε αυτή την περίοδο συμπεριλαμβάνονται πολλές γιορτές, όπως είναι η Τσικνοπέμπτη, η Κυριακή της Αποκριάς, η Καθαρά Δευτέρα, η μεγάλη Σαρακοστή, η Κυριακή των Βαΐων, η Μεγάλη Εβδομάδα κ.ά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη συγκεκριμένη περίοδο οι διατροφικές συνήθειες αλλάζουν, αν σ’ ενδιαφέρει να τηρήσεις τα χριστιανικά έθιμα και τις παραδόσεις. Για παράδειγμα, όλη η Σαρακοστή είναι περίοδος νηστείας, την Τσικνοπέμπτη υπάρχει το έθιμο της κρεατοφαγίας, η Κυριακή της Αποκριάς είναι η τελευταία μέρα κατανάλωσης κρέατος, των Βαΐων εθιμοτυπικά βάζουμε στο τραπέζι μας ψάρια και θαλασσινά κ.ο.κ.

Συγκλονίζει η προφητεία του Αγίου Παΐσίου: “Θα γίνει μεγάλο τράνταγμα ΚΑΙ…”

**Άγιος Γέροντας Παΐσιος: Τι είχε πει για τους σεισμούς -Προφητεία** του γέροντα Παΐσιου για το σεισμό -Ποιο το ρήγμα που απειλεί πραγματικά την Αττική με μεγάλο σεισμό

Συγκλονίζει η προφητεία του Αγίου Παΐσίου
Κι όμως ο εφιάλτης του Λεκανοπεδίου, δεν είναι το μικρό ρήγμα της Πάρνηθας που έδωσε τον σεισμό 5,9 Ρίχτερ του Σεπτεμβρίου του 1999 και τον σεισμό 5,1 ρίχτερ στις 19 Ιουλίου 2019, αλλά το ρήγμα των Αλκυονίδων στον Κορινθιακό Κόλπο που δείχνει διάθεση να «ξυπνήσει» εσχάτως». Συγκλονίζουν τα λόγια του Άγιου Παΐσιου για τις «δύσκολες μέρες» που έβλεπε να έρχονται

Μετά τους φόβους των επιστημόνων και τους μεγάλους σεισμούς, όπως στην Αθήνα έρχονται στην επιφάνεια και τα λόγια του αγιορείτη Αγίου που συγκλονίζουν: «Σήμερα είναι καιρός να ετοιμασθούν οι ψυχές, γιατί, αν συμβεί κάτι, δεν ξέρω τι θα γίνει.

Είθε να μην επιτρέψη ο Θεός να έρθουν δύσκολες μέρες, αλλά αν έρθουν, με έναν μικρό σεισμό, με ένα τράνταγμα, θα σωριάσουν ολόκληρες αδελφότητες, ολόκληρα μοναστήρια, γιατί ο καθένας θα πάη να σώση τον εαυτό του και θα τραβήξη την πορεία του. Χρειάζεται πολλή προσοχή, για να μη μας εγκατάλειψη ο Θεός. Οι ψυχές να έχουν κάτι πνευματικό. Αυτό σας τιμάει. Θα γίνει μεγάλο τράνταγμα.

Τόσα σας λέω, τόσο σκληρά έχω μιλήσει! Εμένα κάτι να μου έλεγαν, θα προβληματιζόμουν, θα σκεφτόμουν γιατί μου το είπαν, τι ήθελαν. Γιά να μην πω βράδυα, ένα βράδυ δεν θα κοιμόμουν. Αν δεν έβλεπα τα δύσκολα χρόνια που έρχονται, δεν θα ανησυχούσα τόσο. Αλλά αυτό που βλέπω είναι ότι αργότερα θα δυσκολευθήτε πολύ. Δεν με καταλαβαίνετε. Τότε θα με καταλάβετε.

– Αν βρεθή, Γέροντα, μόνος του κανείς σε δύσκολα χρόνια, τι θα κάνει;

– Άρχισε τώρα να κάνεις πρώτα υπακοή, να απόκτησης διάκριση, και τότε θα δούμε. Γι’ αυτό είπαμε να κόψουμε τα κουσούρια πρώτα. Αν έχη κανείς κουσούρια, δεν θα τα βγάλη πέρα. Αν τώρα γκρινιάζη για όλα και νομίζη ότι αυτός είναι λεβεντόπαιδο και όλοι οι άλλοι είναι χάλια, τότε…; Κοιτάξτε να διορθωθήτε, για να δικαιούσθε την θεία βοήθεια.

Να στηριχθήτε ακόμη περισσότερο στον Θεό. Θα έχουμε πιο δύσκολα χρόνια. Ακόμη είναι άγουρα τα …; φρούτα· δεν ωρίμασαν. Όταν εσείς θα είστε ώριμες πνευματικά, ξέρετε τι θα είστε; Όχυρο. Όχι μόνο για εδώ, αλλά θα μπορήτε να βοηθάτε και πιο πέρα. Γιατί, διαφορετικά, θα έχετε και εσείς ανάγκη από ανθρώπινη βοήθεια και προστασία. Καί ξέρετε τι κακό είναι ένα μοναστήρι, με ένα σωρό αδελφές, να έχη ανάγκη από λαικούς;

Σήμερα ο μοναχός πρέπει να ζήση πνευματικά, για να είναι έτοιμος να ξεπεράση μια δυσκολία. Να ετοιμασθή, για να μην τον στενοχωρήση η στέρηση, γιατί μετά μπορεί να φθάση στην άρνηση. Θα έρθη εποχή που θα ξεραθούν τα ποτάμια, όλοι θα διψάσουν, όλοι θα υποφέρουν.

Γιά μας τους μοναχούς δεν είναι τόσο φοβερό· εμείς και να διψάσουμε, πρέπει να διψάσουμε, γιατί εμείς ξεκινήσαμε για κακουχία. «Ο,τι δεν έκανα εκουσίως ως καλόγερος, θα πω, το κάνω τώρα ακουσίως, για να καταλάβω τι θα πη καλόγερος. Σ’ ευχαριστώ, Θεέ μου».

Αλλά ο καημένος ο κόσμος! Όταν φθάνουν οι άνθρωποι στο σημείο να εφευρίσκουν βόμβες που να σκοτώνωνται οι άνθρωποι και να μην καταστρέφωνται τα κτίρια, τι να πω; Όταν είπε ο Χριστός «μια ψυχή αξίζει όσο ο κόσμος όλος»[1], και αυτοί έχουν τα κτίρια πιο πολύ από όλο τον κόσμο, αυτό είναι φοβερό!

– Γέροντα, νιώθω αγωνία, φόβο, για ο,τι μας περιμένει.

– Αυτός ο φόβος μας βοηθάει να γαντζωθούμε στον Χριστό. Όχι ότι πρέπει να χαίρεται κανείς γι’ αυτήν την κατάσταση που περιμένουμε, άλλα να χαίρεται, γιατί θα αγωνισθή για τον Χριστό. Δηλαδή

δεν θα περάσουμε μια κατοχή ενός Χίτλερ η ενός Μουσολίνι, άλλα θα δώσουμε εξετάσεις για τον Χριστό.

Δεν είναι ότι θα έχουμε εμείς πολυβόλα, ατομικές βόμβες ανώτερες, και θα νικήσουμε. Τώρα ο αγώνας θα είναι πνευματικός. Θα παλέψουμε με τον ίδιο τον διάβολο. Ο διάβολος όμως δεν έχει καμμιά εξουσία, αν δεν του δώσουμε εμείς εξουσία. Τι να φοβηθούμε; Αν ήταν Χίτλερ η Μουσολίνι, ήταν άλλο. Να μην υπάρχη φόβος. Να χαιρόμαστε που η μάχη είναι πνευματική.

Εάν ζείτε μοναχικά, πατερικά, και προσέχετε, θα δικαιούσθε την θεία επέμβαση σε κάθε επίθεση του εχθρού. Αν υπάρχουν άνθρωποι προσευχής, ταπεινοί, που έχουν πόνο και αγάπη, είναι κεφάλαια πνευματικά, είναι «βάσεις» πνευματικές. Δυό-τρεις ψυχές να υπάρχουν σε ένα μοναστήρι που να σκέφτονται τον πόνο των άλλων και να προσεύχονται, είναι πνευματικό οχυρό.»

ΘΗΡΑ. Το αρχαίο όνομα της Θήρας ήταν Καλλίστη. Το αρχικό σχήμα του νησιού ήταν κυκλικό με μεταφορικούς σχηματισμούς μαρμάρου και σχιστόλιθου και ένα δεύτερο όνομα του νησιού ήταν Στρογγύλη, πιθανώς από το πρό της καταστροφής του. Στο τέλος της Τριτογενούς περιόδου καλύφθηκε με λάβα. Το έδαφος που αποτελέσθηκε από ηφαιστειακούς βράχους και εύφορη γή, ήταν στη δεύτερη περίπτωση, ευνοικό γι’ αυτό συγκέντρωσε και πληθυσμό από τις άλλες περιοχές όπως από την Κρήτη. Στον (17ο αιών.π.χ) υπήρχαν φοινικόδεντρα, ελαιόδεντρα όπως ακριβώς βλέπουμε να εικονίζονται στις τοιχογραφίες. Με την καταστροφή του (16ου αιών.) το κεντρικό και μεγαλύτερο τμήμα του νησιού βυθίστηκε και δημιουργήθηκε η καλδέρα. Η βύθιση τόσου όγκου γής και η εκροή της αντίστοιχης ποσότητας νερού, δημιούργησε το τεράστιο, ύψους 30 μέτρων, παλιρροικό κύμα, που είχε ως αποτέλεσμα την καταστροφή και άλλων εκτός της Θήρας, κέντρων, όπως η Κρήτη. Μια πολύ μεταγενέστερη πηγή, ο Στράβων, που περιγράφει με φρίκη την έκρηξη του ηφαιστείου, το (197) και μιλάει για φωτιές που ξεπηδούσαν από τη θάλασσα και μάζες καμένης γής, που εκσφενδονίζονταν, αποτελεί ακόμη πειστική μαρτυρία για τις τρομερές αλλαγές που έγιναν στο χώρο. Ο Ηρόδοτος μιλάει για Φοίνικες που εγκαταστάθηκαν γύρω στο (1330 π.χ) στην Καλλίστη, αυτό όμως δε διαπιστώθηκε από την αρχαιολογική έρευνα. Το (1115 π.χ) αναφέρεται εγκατάσταση Λακεδαιμονίων, αλλά γενικά η Θήρα είναι αποκομμένη στους λεγόμενους σκοτεινούς χρόνους. Από τον (9ο αιών.) αρχίζουν οι επαφές με τις γύρω περιοχές. Το (825) εισάγονται δωρικά έθιμα, όπως διαπιστώνεται με τις καύσεις στα νεκροταφεία της Σελλάδας και του Μέσα Βουνού. Δύο μεγάλα νεκροταφεία αποκαλύφθηκαν κατά τις γερμανικές και Ελληνικές ανασκαφές : Το νεκροταφείο στο Μέσα Βουνό στους ανατολικούς πρόποδες του λόφου όπου βρέθηκαν, δεξιά και αριστερά του αρχαίου δρόμου, αρχαικό, κλασικό και ελληνιστικό νεκροταφείο με μεμονωμένους ή οικογενειακούς τάφους, και της Σελλάδας, όπου οι τάφοι πλαισιώνουν επίσης τον αρχαίο δρόμο. Ανατολικά από την Σελλάδα βρίσκεται η Αρχαία Θήρα, όπου αποκαλύφθηκε η Αγορά μέσα στην οποία περιλαμβάνονται ιεροί οίκοι, Γυμνάσια, ελληνιστικός ναός του ΔΙΟΝΥΣΟΥ, Βασίλειος Στοά, Ιερό Αιγυπτιακών Θεών, το τέμενος του Αρτεμίδωρου, Πτολεμαικό θέατρο με κυκλική ορχήστρα, Γυμνάσιο εφήβων του (2ου αιών.) Ρωμαικά λουτρά. Ακόμη αναλημματικό τείχος του (6ου αιών.) Ιερό του ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ Καρνείου στο Β τμήμα της Αγοράς μαζί με σύγχρονο οίκο των Ιερέων, καθώς και άντρο όπου λατρευόταν ο ΕΡΜΗΣ και ο Ηρακλής.

Τέσσερις ἅγιοι γέροντες, μιλοῦν γιά τό ΜΕΓΑΛΟ τράνταγμα

ΉΧΟΣ

ΜΗΝΥΜΑ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΘΗΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΕΙΣΜΟΥΣΑγαπητοί μου αδελφοί και παιδιά,

Τα τεκταινόμενα των τελευταίων ημερών προκαλούν έντονη ανησυχία στη ζωή και στις δραστηριότητες μας. Η υψηλή σεισμική δραστηριότητα γύρω από τα όμορφα κι ευλογημένα νησιά μας, οι εικόνες επιστράτευσης στη Σαντορίνη των σχετικών τμημάτων της κρατικής μηχανής για προληπτικούς λόγους, οι αναφορικές εκτιμήσεις ειδικών στη δημόσια σφαίρα ως προς την ασυνήθιστη φύση του φαινομένου, λόγω των πολλών σεισμικών δονήσεων και κάποιου ίσως επαπειλούμενου μεγάλου σεισμού, όλα αυτά μαζί, προκαλούν έντονη αναστάτωση και δικαιολογημένη αγωνία στις ψυχές σας. Ξυπνούν μνήμες από παλαιότερες σοβαρές καταστάσεις, τις οποίες ευχόμαστε και προσευχόμαστε «ὁ ἐπιβλέπων ἐπί τήν γῆν» Παντοκράτωρ Κύριος, να μη επιτρέψει να επισυμβούν.

Όμως, αγαπημένοι μου αδελφοί, ο φόβος και οποιοσδήποτε κίνδυνος μέσα στη ζωή μας, πέραν της συναισθηματικής του διάστασης έχει και πνευματική σημασιολογία. Διδάσκει κάθε άνθρωπο τον ταχύ τρόπο να πλησιάσει την πηγή της ειρήνης, της αγάπης και του φωτός, τον Ιησού Χριστό. Μας κινητοποιεί ως πρόσωπα, ως κοινότητα, ως εκκλησία, δηλαδή Σώμα Χριστού, σε παροξυσμό προσευχής και καλών έργων, έχοντας πάντοτε την βέβαιη ελπίδα, ότι ο Θεός παιδαγωγεί μέσα από τους πειρασμούς τα παιδιά του, αλλά ποτέ δεν τα εξουθενώνει, δεν τα εγκαταλείπει απαρηγόρητα, παρεκτός εάν τα ίδια αποφασίσουν να μακρυνθούν από Εκείνον, τον φιλάνθρωπο Πατέρα.

Ευτυχώς, για όλους εμάς, έχουμε ζώσα την πίστη και την ελπίδα μας στον Σωτήρα Χριστό. Ατενίζουμε με πληρότητα καρδιάς στην προσευχή μας διαρκώς το ιλαρό πρόσωπο της Παναγίας Μητέρας μας, της Κυράς όλων των αιγαιοπελαγίτικων νησιών μας. Προσευχόμαστε στην έφορο και πολιούχο της Σαντορίνης μας, Αγία Ειρήνη, τον πρώτο επίσημο εορτασμό της οποίας θα επιτελέσουμε φέτος τον Μάιο, να μας ενισχύει με ειρήνη καρδιάς για να ξεπεράσουμε, όλοι μαζί, ετούτες τις ανήσυχες ημέρες, ένεκα των οποίων επικοινωνεί ο Επίσκοπος σας και με αυτόν τον τρόπο με το αγαπημένο και πολύτιμο εκκλησιαστικό του ποίμνιο.

Η νησιωτική ζωή, έντονα κοινοβιακή, μάς έχει μάθει να βρισκόμαστε κοντά ο ένας με τον άλλον. Στα χαρούμενα, στα λυπηρά και στα δύσκολα. Έτσι θα αντιμετωπίσουμε την παρούσα συνθήκη, όσο διαρκέσει, και με τη Χάρη του Θεού θα ενισχυόμαστε στο μονοπάτι της προκοπής και της δημιουργίας για το καλό των νησιών μας και των ευλογημένων τους κατοίκων, των αδελφών μας.

Με όλη την πατρική μου αγάπη,

Ο Επίσκοπος σας,

Ὁ Θήρας, Ἀμοργού & Νήσων Ἀμφιλόχιος

Σαντορίνη: Όταν το ηφαίστειο ξύπνησε και «κατάπιε» τον Μινωικό Πολιτισμό

Από τη μινωική έκρηξη το 1627 πΧ στα 7,5 φονικά Ρίχτερ με τους 53 νεκρούς το 1956
Η Σαντορίνη, γνωστή από τους αρχαίους χρόνους ως Θήρα, είναι ένα από τα πιο διάσημα και πανέμορφα στον κόσμο νησιά και βρίσκεται στο νοτιότερο σημείο των Κυκλάδων, κοντά στην Ανάφη. Εκτός από την απαράμιλλη ομορφιά της, είναι ένα από τα ενεργά ηφαίστεια στον ελλαδικό και ευρωπαϊκό χώρο.
Η έντονη σεισμική δραστηριότητα των τελευταίων ημερών στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σαντορίνης – Αμοργού έχει θέσει τις Αρχές σε επιφυλακή. Η περιοχή είναι γεωλογικά πολύ ενεργή λόγω της ηφαιστειακής δραστηριότητας, και το γεγονός ότι παρατηρούνται σεισμοί σε σχετικά μικρό βάθος, εγείρει φόβους για πιθανή έκρηξη του ηφαιστείου ή άλλες γεωλογικές διεργασίες. Οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά την κατάσταση και συνεχώς αναλύουν τα δεδομένα.

Η Σαντορίνη στην αρχαιότητα ονομαζόταν Στρογγύλη λόγω του κυκλικού σχήματός της το οποίο άλλαξε με την έκρηξη του ηφαιστείου το 1650 π.Χ. και το κεντρικό μέρος του νησιού βυθίστηκε σχηματίζοντας έτσι την Καλντέρα. Οι Φοίνικες την ονόμαζαν Καλλίστη και οι Δωριείς Θήρα.

Το όνομα Σαντορίνη το πήρε τον 12ο αιώνα από τους Φράγκους που την έλεγαν «Σάντα Ιρένε», δηλαδή Αγία Ειρήνη. Η έκρηξη του ηφαιστείου ήταν και ο σημαντικός λόγος – κατά μεγάλη μερίδα μελετητών – αποκοπής της μεγάλης ανάπτυξης του νησιού αφού μέχρι το 2000 π.Χ. άνθιζε ο Μινωικός πολιτισμός.

Λέγεται μάλιστα ότι όλο το Αιγαίο σκοτείνιασε και τα κύματα κατέστρεψαν τον πολιτισμό της Κρήτης και της Αιγύπτου.

Ενα κοσμογονικό γεγονός όπως είναι η έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης πριν από 3.500 χρόνια είναι φυσικό επόμενο να απασχολεί τον επιστημονικό κόσμο μέχρι και σήμερα, ενώ ακόμη οι αρχαιολόγοι δεν έχουν καταφέρει να συμφωνήσουν σε μία απόλυτη χρονολόγηση της έκρηξης.

Η μινωική έκρηξη και το τέλος ενός πολιτισμού;

Ο Μινωικός Πολιτισμός, ο πρώτος μεγάλος πολιτισμός που αναπτύχθηκε στην Ευρώπη, γεννήθηκε και άκμασε στην Κρήτη. Πάνω στην ακμή του καταστράφηκε και εξαφανίστηκε για πάντα, αφήνοντας μόνο εντυπωσιακά δείγματα της ανωτερότητας του. Το ανεξήγητο τέλος του πολιτισμού οδήγησε πολλούς αρχαιολόγους, μεταξύ των οποίων ο καθηγητής Σπύρος Μαρινάτος και ο Άγγλος Έβανς, να συνδέσουν την καταστροφή του Μινωικού Πολιτισμού με την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης.

Κάπου ανάμεσα στο μύθο και την ιστορία, οι αρχαιολόγοι και οι επιστήμονες συνέδεσαν τα δύο γεγονότα, θεωρώντας ότι η καταστροφή του μινωικού πολιτισμού προκλήθηκε από τη βίαια έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης.

Αρχικά πίστευαν ότι η έκρηξη του ηφαιστείου έγινε το 1450 π.Χ, τότε δηλαδή που καταστράφηκαν τα Μινωικά Ανάκτορα, αλλά σήμερα λέγεται ότι η έκρηξη έγινε νωρίτερα, κάπου μεταξύ του 1627 και 1600 π.Χ.

Το κοσμογονικό γεγονός της έκρηξης του ηφαιστείου δεν θα μπορούσε να αφήσει αλώβητη την Κρήτη, που βρίσκεται τόσο κοντά στη Σαντορίνη.

Η ηφαιστειακή τέφρα του ηφαιστείου της Σαντορίνης λέγεται ότι σκέπασε τη μινωική πόλη στο Ακρωτήρι της Θήρας, κάλυψε τον ουρανό του Αιγαίου και έφτασε μέχρι την Κρήτη. Η έκρηξη προκάλεσε επίσης ένα τεράστιο τσουνάμι, με κύματα ύψους άνω των 100 μέτρων να πλήττουν τις ακτές της Κρήτης κι άλλων νησιών του Αιγαίου. Το τσουνάμι προκάλεσε τεράστιες καταστροφές, ενώ η τέφρα που έπεσε στη θάλασσα μόλυνε το νερό και σκότωσε τη θαλάσσια ζωή.

Οι επιπτώσεις της έκρηξης ήταν καταστροφικές για τον Μινωικό πολιτισμό, που είχε αναπτυχθεί στην Κρήτη και είχε εξαπλωθεί σε πολλά νησιά του Αιγαίου. Ουσιαστικά, σήμανε το τέλος του.

Ο καθηγητής φυσικών καταστροφών Κωνσταντίνος Συνολάκης μίλησε σήμερα Δευτέρα (03.02.2025) για το ενδεχόμενο έκρηξης του ηφαιστείου και εξήγηησε ότι δεν πρόκειται να έχουμε μία μεγάλη έκρηξη όπως ήταν η μινωική.

Σύμφωνα με τον ίδιο «κατά πάσα πιθανότητα, αν φτάσει ως την επιφάνεια, δεν πρόκειται να έχουμε μία μεγάλη έκρηξη όπως ήταν η μινωική. Θα έχουμε μια έκρηξη σαν και αυτήν, αυτό είναι εικασία, σαν τις εκρήξεις του ’50 ή του 1922. Η Σαντορίνη κάνει μικρές εκρήξεις, ιστορικά, κάθε περίπου 50 χρόνια κατά μέσο και κάνει μεγάλες εκρήξεις κάθε 10.000 – 15.000».

Ο φονικός σεισμός των 7,5 Ρίχτερ που ισοπέδωσε τη Σαντορίνη το 1956

Το Αιγαίο είναι μια από τις πιο σεισμογενείς περιοχές του κόσμου, και η Σαντορίνη, με το ενεργό ηφαίστειό της, έχει βιώσει πολλές σεισμικές και ηφαιστειακές κρίσεις στην ιστορία της.

Ο σεισμός της 9ης Ιουλίου 1956 ήταν από τους πιο καταστροφικούς που έπληξαν το νησί και τις γύρω περιοχές. Ο σεισμός, μεγέθους 7,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και το τεράστιο παλιρροϊκό κύμα ύψους έως και 25 μέτρων που ακολούθησε, προκάλεσαν τεράστιες καταστροφές στη Σαντορίνη, την Αμοργό και άλλα νησιά του νοτίου Αιγαίου, αφήνοντας πίσω δεκάδες νεκρούς, εκατοντάδες τραυματίες και χιλιάδες άστεγους.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις των ειδικών, τα θαλάσσια κύματα έφτασαν σε ύψος 20 μέτρων στην Αμοργό και 10 μέτρων στη Σαντορίνη και στην Αστυπάλαια.

Ένας προσεισμός 4,9 Ρίχτερ είχε προειδοποιήσει από το μεσημέρι της προηγούμενης ημέρας με επίκεντρο το θαλάσσιο τμήμα νότια της Αμοργού. Την επόμενη μέρα, τα ξημερώματα της 9ης Ιουλίου (ώρα 05:11) εκδηλώθηκε ο κύριος σεισμός μεγέθους 7,5 Ρίχτερ.

Ακολούθησε ένας ισχυρός μετασεισμός 7,2 Ρίχτερ, επιδεινώνοντας ακόμα περισσότερο την ήδη χαοτική κατάσταση. Πολλά κτίρια που είχαν υποστεί ρωγμές από την πρώτη δόνηση κατέρρευσαν, ενώ οι κάτοικοι που είχαν επιβιώσει έτρεχαν πανικόβλητοι να σωθούν από τα ερείπια. Οι σεισμοί σκότωσαν 53 ανθρώπους και τραυμάτισαν περισσότερους από 100, αλλά δημιούργησαν ένα από τα μεγαλύτερα θαλάσσια κύματα βαρύτητας (τσουνάμι) στο Αιγαίο.

Η τραγωδία έμεινε ανεξίτηλα χαραγμένη στη συλλογική μνήμη των κατοίκων των Κυκλάδων αλλά και όλων των Ελλήνων.